Türk Dili ve Edebiyatı354 views·Updated Jun 28, 2026·8 pages

İsim Tamlamaları Ders Notları ve Anahtar Bilgiler

Adem Keleş@ademkele

Add to Google sources

İsim tamlamaları, Türkçe'de en az iki ismin bir araya gelerek...

1 / 8

of 8

İSİM TAMLAMALARI

En az iki adın veya ad soylu sözcüğün
ek alarak veya eksiz halde aitlik ilgisiyle
yeni bir ad olmasıdır.
Yılmaz AYDIN
İsim

İsim Tamlamalarına Giriş

İsim tamlamaları, günlük hayatta sürekli kullandığın yapılar! "Okulun kapısı", "annemin çantası" gibi ifadeler hep isim tamlaması örnekleridir.

Her tamlamada iki temel unsur var: tamlayan (sahip olan) ve tamlanan (sahip olunan). Normal sıralamada tamlayan her zaman önce gelir, tamlanan sonra.

Tamlama ekleri konusunda şu tabloyu ezberlemen gerekiyor: Tamlayan için -ın, -in, -un, -ün, -nın, -nin, -nun, -nün (ilgi eki), tamlanan için -ı, -i, -u, -ü, -sı, -si, -su, -sü (iyelik eki) kullanılır.

İpucu: İlgi eki "kimin?", iyelik eki "neyi?" sorusuna cevap verir!

of 8

Belirtili İsim Tamlaması

Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem tamlanan ek alır. Bu en yaygın tamlama türüdür ve günlük konuşmalarında sürekli kullanırsın.

"Okulun kapısı" örneğinde "okulun" $tamlayan + ilgi eki$ ve "kapısı" $tamlanan + iyelik eki$ şeklinde her iki kelime de ekli durumda.

Bazen sıralama değişebilir: "Kolu çok acıyordu çocuğun" cümlesinde tamlanan (kolu) önce, tamlayan (çocuğun) sonra gelmiş.

Dikkat: Tamlayan ile tamlanan arasına sıfat girebilir: "Çocuğun kırmızı hırkası" gibi.

of 8

Belirtili İsim Tamlamasının Özellikleri

Belirtili tamlamada karşılaşacağın özel durumlar var. Tamlayan ile tamlanan arasına sıfat girebilir: "Hocamızın güzel yazısı" örneğinde olduğu gibi.

Hem tamlayan hem tamlanan sıfat alabilir: "Küçük çocuğun büyük hayali" şeklinde. Bu durumda her iki kelime de ayrı ayrı sıfat tamlaması oluşturur.

Bazen tamlayan düşer ve anlam bozulmaz: "Gözleri çok güzeldi" (onun gözleri). Bazen de tamlanan düşer: "Bu vatan kimin?" sorusuna "Bizim" (vatanımız) cevabı verilir.

Not: Düşme olsa bile tamlama özelliği devam eder, sadece bir unsur gizli kalır.

of 8

Zamirlerle Tamlama ve Ek Düşmesi

Zamirler de tamlamada kullanılabilir! "Bizim hikayemiz", "onun boyası" gibi örneklerde zamir tamlayan olarak görev yapar.

"Evin şurası", "arabanın neresi" örneklerinde ise zamir tamlanan konumundadır. Hatta "onun şurası" gibi her ikisi de zamir olabilir.

Tamlanandaki ek bazen düşer ama tamlama özelliği sürer: "Bizim kız üniversiteyi kazandı" (kızımız), "Dayının Yusuf askerden döndü" (Yusuf'u).

Önemli: Ek düşse bile cümlede tamlama ilişkisi devam eder, sadece ek belirgin değildir.

of 8

Belirtisiz İsim Tamlaması

Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan ek alır, tamlayan eksiz kalır. "Ekmek parası", "holcu sayısı" gibi örneklerde görebilirsin.

Bu tür tamlamalarda genellikle neden-sonuç ilişkisi vardır: "Yangın korkusu" (korkunun nedeni yangın), "sel felaketi" (felaketin nedeni sel).

Bazen hammadde ilişkisi kurulur: "Patlıcan kızartması", "mercimek çorbası", "irmik helvası" gibi örneklerde hammadde belirtilir.

Pratik Bilgi: Tamlanandaki ek düşerse "Adana kebap", "Antep fıstık" şeklinde kullanılır ve bazen sıfat görevinde çalışır.

of 8

Zincirleme İsim Tamlaması

Zincirleme isim tamlaması en az üç isimden oluşur ve peş peşe bağlanan tamlama zinciri şeklindedir. Günlük hayatta sık kullandığın karmaşık yapılardır.

"Ahmet'in arabasının rengi", "Yılmaz'ın kızının saçları" gibi örneklerde her kelime bir sonrakiyle tamlama ilişkisi kurar.

"El işi kazan düğme rengi" gibi uzun zincirler de kurulabilir. Bu tür tamlamalarda son kısım genellikle sıfat olarak çalışır.

Strateji: Zincirleme tamlamaları çözerken baştan sona doğru iki kelime iki kelime analiz et!

of 8

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Türk Dili ve Edebiyatı354 views·Updated Jun 28, 2026·8 pages

İsim Tamlamaları Ders Notları ve Anahtar Bilgiler

Adem Keleş@ademkele

Add to Google sources

İsim tamlamaları, Türkçe'de en az iki ismin bir araya gelerek yeni bir anlam oluşturmasıdır. Bu konuyu anlamak, hem yazılı anlatımınızı güçlendirecek hem de sınavlarda başarılı olmanızı sağlayacak.

of 8

İsim Tamlamalarına Giriş

İsim tamlamaları, günlük hayatta sürekli kullandığın yapılar! "Okulun kapısı", "annemin çantası" gibi ifadeler hep isim tamlaması örnekleridir.

Her tamlamada iki temel unsur var: tamlayan (sahip olan) ve tamlanan (sahip olunan). Normal sıralamada tamlayan her zaman önce gelir, tamlanan sonra.

İpucu: İlgi eki "kimin?", iyelik eki "neyi?" sorusuna cevap verir!

of 8

Belirtili İsim Tamlaması

Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem tamlanan ek alır. Bu en yaygın tamlama türüdür ve günlük konuşmalarında sürekli kullanırsın.

"Okulun kapısı" örneğinde "okulun" $tamlayan + ilgi eki$ ve "kapısı" $tamlanan + iyelik eki$ şeklinde her iki kelime de ekli durumda.

Bazen sıralama değişebilir: "Kolu çok acıyordu çocuğun" cümlesinde tamlanan (kolu) önce, tamlayan (çocuğun) sonra gelmiş.

Dikkat: Tamlayan ile tamlanan arasına sıfat girebilir: "Çocuğun kırmızı hırkası" gibi.

of 8

Belirtili İsim Tamlamasının Özellikleri

Belirtili tamlamada karşılaşacağın özel durumlar var. Tamlayan ile tamlanan arasına sıfat girebilir: "Hocamızın güzel yazısı" örneğinde olduğu gibi.

Hem tamlayan hem tamlanan sıfat alabilir: "Küçük çocuğun büyük hayali" şeklinde. Bu durumda her iki kelime de ayrı ayrı sıfat tamlaması oluşturur.

Bazen tamlayan düşer ve anlam bozulmaz: "Gözleri çok güzeldi" (onun gözleri). Bazen de tamlanan düşer: "Bu vatan kimin?" sorusuna "Bizim" (vatanımız) cevabı verilir.

Not: Düşme olsa bile tamlama özelliği devam eder, sadece bir unsur gizli kalır.

of 8

Zamirlerle Tamlama ve Ek Düşmesi

Zamirler de tamlamada kullanılabilir! "Bizim hikayemiz", "onun boyası" gibi örneklerde zamir tamlayan olarak görev yapar.

"Evin şurası", "arabanın neresi" örneklerinde ise zamir tamlanan konumundadır. Hatta "onun şurası" gibi her ikisi de zamir olabilir.

Tamlanandaki ek bazen düşer ama tamlama özelliği sürer: "Bizim kız üniversiteyi kazandı" (kızımız), "Dayının Yusuf askerden döndü" (Yusuf'u).

Önemli: Ek düşse bile cümlede tamlama ilişkisi devam eder, sadece ek belirgin değildir.

of 8

Belirtisiz İsim Tamlaması

Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan ek alır, tamlayan eksiz kalır. "Ekmek parası", "holcu sayısı" gibi örneklerde görebilirsin.

Bu tür tamlamalarda genellikle neden-sonuç ilişkisi vardır: "Yangın korkusu" (korkunun nedeni yangın), "sel felaketi" (felaketin nedeni sel).

Bazen hammadde ilişkisi kurulur: "Patlıcan kızartması", "mercimek çorbası", "irmik helvası" gibi örneklerde hammadde belirtilir.

Pratik Bilgi: Tamlanandaki ek düşerse "Adana kebap", "Antep fıstık" şeklinde kullanılır ve bazen sıfat görevinde çalışır.

of 8

Zincirleme İsim Tamlaması

Zincirleme isim tamlaması en az üç isimden oluşur ve peş peşe bağlanan tamlama zinciri şeklindedir. Günlük hayatta sık kullandığın karmaşık yapılardır.

"Ahmet'in arabasının rengi", "Yılmaz'ın kızının saçları" gibi örneklerde her kelime bir sonrakiyle tamlama ilişkisi kurar.

"El işi kazan düğme rengi" gibi uzun zincirler de kurulabilir. Bu tür tamlamalarda son kısım genellikle sıfat olarak çalışır.

Strateji: Zincirleme tamlamaları çözerken baştan sona doğru iki kelime iki kelime analiz et!

of 8