Tarih319 views·Updated Jun 28, 2026·7 pages

17. Yüzyıl Siyasi Olayları ve Ayrıntıları

ozgekaranalbant@ozgekaranalbant

Add to Google sources

yüzyılda Osmanlı Devleti'nin duraklama döneminde mücadele ettiği devletlerle olan ilişkilerini...

1 / 7

of 7

17. 44. SİYASI OLAYLARI

15.5 Osmanlının duroklamada mücadele ettiği devletler

Venedik
Temel siyaset
Avusturya
fetin
Rusya
yani büyümek
ira

Osmanlı-Avusturya İlişkileri

Avusturya, 17. yüzyılda Osmanlı'yı en çok uğraştıran devletlerden biriydi. Habsburg Hanedanlığı; Avusturya, Almanya ve Polonya'yı içine alan büyük bir imparatorluktu.

Kanuni döneminde imzalanan İstanbul Antlaşması (1533) ile Avusturya'nın Osmanlı'ya vergi ödemesi ve Avusturya Arşidükü'nün protokolde sadrazama eş sayılması kararlaştırıldı. Bu antlaşmayla Osmanlı siyasi üstünlüğünü kabul ettirmişti.

yüzyılda Avusturya'nın vergileri ödememesi ve Osmanlı topraklarına saldırılar düzenlemesi üzerine III. Mehmed savaş ilan etti. Haçova Meydan Savaşı'nı Osmanlı kazandı ancak doğudan İran'ın saldırması ve Anadolu'daki isyanlar nedeniyle Zitvatoruk Antlaşması (1606) imzalandı.

Not: Zitvatoruk Antlaşması ile Osmanlı, Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünü kaybetti ve dış politikada prestij kaybına uğradı. Bu antlaşmayla diplomaside "mütekabiliyet" (devletlerin eşitliği) ilkesi kabul edildi.

of 7

Osmanlı-Avusturya İlişkileri (Devam)

Avusturya'nın Erdel'in iç işlerine karışması üzerine II. Fazıl Ahmet Paşa sefer düzenledi ve başarılı oldu. Bunun sonucunda 1664'te Vasvar Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmayla Avusturya, Erdel'in iç işlerine karışmamayı kabul etti, Uyvar ve Neograd kaleleri Osmanlı'ya bırakıldı.

Osmanlı, II. Viyana Kuşatması'nda (1683) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasında Viyana'yı kuşattı ancak başarısız oldu. Kuşatmanın başarısız olmasının nedenleri arasında Viyana'nın çok geniş olması, yeniçerilerin disiplinsiz davranması ve Lehistan ile diğer Hristiyan ordularının Osmanlı'ya saldırması yer alıyordu.

Bu yenilgi, Avrupa devletlerini cesaretlendirdi ve Osmanlı'ya karşı "Kutsal İttifak" oluşturuldu. Avusturya, Venedik, Rusya, Lehistan ve Malta'nın yer aldığı bu ittifak karşısında Osmanlı yenildi ve 1699'da Karlofça Antlaşması imzalandı.

Bilgi: Karlofça Antlaşması'nın imzalanmasında arabuluculuk yapan devletler İngiltere ve Hollanda'ydı. Bu antlaşmayla Osmanlı'nın duraklama dönemi bitip gerileme dönemi başladı.

of 7

Osmanlı-İran İlişkileri

Osmanlı-İran savaşlarının birçok nedeni vardı: Sünni Osmanlı ile Şii İran arasındaki mezhep çatışması, İpek Yolu'nu ele geçirme isteği, karşılıklı toprak kazanma hırsı ve İran'ın Osmanlı şehzadelerini kışkırtması bunların başındaydı.

İlk savaşta 1583'te Metaler Savaşı yapıldı ve Osmanlı kazandı. Ferhat Paşa Antlaşması (1590) ile Tebriz, Karabağ, Nahcivan ve Dağıstan Osmanlı'ya verildi. Bu antlaşmayla Osmanlı doğuda en geniş sınırlara ulaştı.

İran, Osmanlı'nın Avusturya ile savaştığı ve Celali isyanlarıyla uğraştığı dönemi fırsat bilerek saldırdı. Bu ikinci savaşta Osmanlı yenildi ve Nasuh Paşa Antlaşması imzalandı. İran kaybettiği yerleri geri aldı ve Osmanlı'ya vergi vermeyi kabul etti.

Unutma: IV. Murat dönemindeki dördüncü savaşta Revan ve Bağdat ele geçirildi. Bu başarısından dolayı IV. Murat'a "Bağdat Fatihi" denmiştir. 1639'da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile belirlenen sınır, günümüzdeki Türkiye-İran sınırını oluşturmuştur.

of 7

Osmanlı'nın Diğer Devletlerle İlişkileri

Osmanlı-Venedik İlişkileri Venedikli korsanların Osmanlı ticaret gemilerine saldırması üzerine 1645'te Girit Adası kuşatıldı ve 1669'da ada ele geçirildi. Girit'in alınmasıyla Akdeniz'deki Osmanlı hakimiyeti pekişti. Ancak kuşatmanın 24 yıl sürmesi, Osmanlı donanmasının eski gücünde olmadığını gösterdi.

Osmanlı-Lehistan İlişkileri Lehistan (Polonya), Osmanlı, Almanya ve Rusya arasında tampon bölge durumundaydı. Osmanlı'nın Baltık Denizi'ne açılması için stratejik öneme sahipti. İki ülke arasındaki savaşın nedenleri Kırım Hanı'nın Lehistan'a sefer düzenlemesi ve Lehistan denetimindeki Kazakların Osmanlı'ya saldırmasıydı.

II. Osman (Genç Osman) Hotin seferini düzenledi fakat yeniçerilerin disiplinsizliği nedeniyle başarısız oldu. Genç Osman, bu seferden sonra Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmak istedi ancak yeniçeriler tarafından öldürüldü.

İlginç bilgi: IV. Mehmet döneminde imzalanan Bucaş Antlaşması (1672) ile Podolya ve Ukrayna Osmanlı'ya verildi. Bu antlaşmayla Osmanlı, batıda en geniş sınırlara ulaştı.

of 7

Osmanlı-Rus İlişkileri ve Karlofça Antlaşması

Osmanlı-Rus İlişkileri Rusya'nın güneye inme isteği, Osmanlı himayesindeki Kazakların karışıklık çıkarması ve Osmanlı'nın iç işlerine karışması savaşın temel nedenleriydi. Bahçesaray Antlaşması imzalandı ve Özi (Dinyeper) Nehri iki devlet arasında doğal sınır olarak kabul edildi. Bu, Osmanlı'nın Rusya ile imzaladığı ilk resmi antlaşmaydı.

Karlofça Antlaşması (1699) Bu antlaşmayla:

Banat ve Temeşvar yaylaları hariç bütün Macaristan Avusturya'ya bırakıldı
Podolya ve Ukrayna Lehistan'a verildi
Mora, Dalmaçya kıyıları ve diğer bazı yerler Venedik'e bırakıldı
Antlaşmanın süresi 25 yıl olarak belirlendi ve garantör devlet Avusturya oldu

Karlofça Antlaşması'nın önemi büyüktü: Osmanlı ilk kez batıda büyük oranda toprak kaybetti ve bu antlaşmayla duraklama dönemi bitip gerileme dönemi başladı. Türklerin batıya ilerleyişi yavaşladı ve Osmanlı konjonktürel ittifaklara yöneldi.

Önemli: 1700'de imzalanan İstanbul Antlaşması'yla Azak Kalesi Rusya'ya verildi ve böylece Rusya Karadeniz'e inme fırsatı yakaladı. Ayrıca Rusya, İstanbul'da elçi bulundurabilecek ve kutsal yerleri ziyaret edebilecekti.

of 7

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Tarih319 views·Updated Jun 28, 2026·7 pages

17. Yüzyıl Siyasi Olayları ve Ayrıntıları

ozgekaranalbant@ozgekaranalbant

Add to Google sources

yüzyılda Osmanlı Devleti'nin duraklama döneminde mücadele ettiği devletlerle olan ilişkilerini inceliyoruz. Bu dönemde Osmanlı; Avusturya, İran, Venedik, Lehistan ve Rusya gibi devletlerle savaşmış, çeşitli antlaşmalar imzalamıştır. Bu süreçteki siyasi olaylar, Osmanlı'nın güç dengesindeki değişimi gösterir.

of 7

Osmanlı-Avusturya İlişkileri

Avusturya, 17. yüzyılda Osmanlı'yı en çok uğraştıran devletlerden biriydi. Habsburg Hanedanlığı; Avusturya, Almanya ve Polonya'yı içine alan büyük bir imparatorluktu.

yüzyılda Avusturya'nın vergileri ödememesi ve Osmanlı topraklarına saldırılar düzenlemesi üzerine III. Mehmed savaş ilan etti. Haçova Meydan Savaşı'nı Osmanlı kazandı ancak doğudan İran'ın saldırması ve Anadolu'daki isyanlar nedeniyle Zitvatoruk Antlaşması (1606) imzalandı.

Not: Zitvatoruk Antlaşması ile Osmanlı, Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünü kaybetti ve dış politikada prestij kaybına uğradı. Bu antlaşmayla diplomaside "mütekabiliyet" (devletlerin eşitliği) ilkesi kabul edildi.

of 7

Osmanlı-Avusturya İlişkileri (Devam)

Bilgi: Karlofça Antlaşması'nın imzalanmasında arabuluculuk yapan devletler İngiltere ve Hollanda'ydı. Bu antlaşmayla Osmanlı'nın duraklama dönemi bitip gerileme dönemi başladı.

of 7

Osmanlı-İran İlişkileri

Unutma: IV. Murat dönemindeki dördüncü savaşta Revan ve Bağdat ele geçirildi. Bu başarısından dolayı IV. Murat'a "Bağdat Fatihi" denmiştir. 1639'da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile belirlenen sınır, günümüzdeki Türkiye-İran sınırını oluşturmuştur.

of 7

Osmanlı'nın Diğer Devletlerle İlişkileri

İlginç bilgi: IV. Mehmet döneminde imzalanan Bucaş Antlaşması (1672) ile Podolya ve Ukrayna Osmanlı'ya verildi. Bu antlaşmayla Osmanlı, batıda en geniş sınırlara ulaştı.

of 7

Osmanlı-Rus İlişkileri ve Karlofça Antlaşması

Karlofça Antlaşması (1699) Bu antlaşmayla:

Banat ve Temeşvar yaylaları hariç bütün Macaristan Avusturya'ya bırakıldı
Podolya ve Ukrayna Lehistan'a verildi
Mora, Dalmaçya kıyıları ve diğer bazı yerler Venedik'e bırakıldı
Antlaşmanın süresi 25 yıl olarak belirlendi ve garantör devlet Avusturya oldu

Önemli: 1700'de imzalanan İstanbul Antlaşması'yla Azak Kalesi Rusya'ya verildi ve böylece Rusya Karadeniz'e inme fırsatı yakaladı. Ayrıca Rusya, İstanbul'da elçi bulundurabilecek ve kutsal yerleri ziyaret edebilecekti.

of 7