Sosyal Bilgiler405 views·Updated Jun 26, 2026·3 pages

Osmanlı Devleti'nde Islahat Hareketleri - 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Notları

Merve Nur@mervenur_lqtrx

Add to Google sources

Osmanlı Devleti'nde yaşanan islahat hareketleri, devletin çeşitli dönemlerinde bozulan kurumları...

1 / 3

of 3

OSMANLI DEVLETİ'NDE ISLAHAT HAREKETLERİ
www.sosyalciniz.net
Zeki DOĞAN

OSMANLI DEVLETİNDE ISLAHAT HAREKETLERİ

Islahat: Osmanlı Devletinde,

Osmanlı'da İslahat Hareketleri ve Duraklama Dönemi

İslahat, Osmanlı'da bozulan devlet kurumlarını daha iyi duruma getirmek için yapılan yeniliklere verilen isimdir. Bu yenilikler devletin farklı dönemlerinde farklı özellikler taşıyordu.

Duraklama Dönemi (1579-1699), Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa'nın ölümünden Karlofça Antlaşması'na kadar sürmüştür. Bu dönemde yapılan ıslahatlar daha çok askeri ve ekonomik alanda gerçekleşmiş, devleti eski gücüne kavuşturma amacı gütmüştür. Yeniçerilerin karşı çıkması nedeniyle bu ıslahatlar kalıcı olamamıştır.

Gerileme Dönemi (1699-1792) ise Karlofça Antlaşması'ndan Yaş Antlaşması'na kadar sürmüştür. Bu dönemde Osmanlı, Avrupa'nın üstünlüğünü kabul etmiş ve ıslahatlarında Avrupa'yı örnek almaya başlamıştır.

Biliyor musun? Lale Devri (1718-1730), Gerileme Dönemi'nin en önemli ıslahat hareketlerinin yapıldığı dönemdir. Bu dönemde İbrahim Müteferrika tarafından ilk Türk matbaası kurulmuş ve çiçek aşısı uygulanmaya başlanmıştır.

Lale Devri'nde ayrıca Avrupa'da geçici elçilikler açılmış, Yalova'da kağıt ve İstanbul'da kumaş fabrikaları kurulmuştur. Kültürel alanda kütüphaneler açılmış, Doğu klasikleri Türkçe'ye çevrilmiş ve Levni gibi sanatçıların minyatürleriyle sanat alanında da gelişmeler yaşanmıştır.

of 3

III. Selim ve II. Mahmut Dönemi Islahatları

Osmanlı'nın Dağılma Dönemi $1792-yıkılış$ , Yaş Antlaşması'ndan devletin yıkılışına kadar olan süreyi kapsar. Bu dönemde devletin kötüye gidişini durdurmak için hemen hemen her alanda ıslahat yapılmıştır.

III. Selim döneminde yapılan ıslahatlara genel olarak Nizam-ı Cedid (yeni düzen) ıslahatları denir. Avrupa tarzında Nizam-ı Cedid adında yeni bir ordu kurulmuş ve bu ordunun ihtiyaçları için İrad-ı Cedid adlı bir hazine oluşturulmuştur. Kültürel alanda ilk devlet matbaası açılmış, Batı'daki gelişmeleri takip etmek için ilk sürekli elçilikler kurulmuştur.

II. Mahmut dönemi ıslahatları daha köklü değişiklikler getirmiştir. En önemlisi Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıdır. Yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye Ordusu kurulmuştur. Siyasi alanda Divan-ı Hümayun kaldırılarak yerine nazırlıklar (bakanlıklar) kurulmuş, Ayanlarla Sened-i İttifak imzalanmıştır.

Bunları da öğrenmelisin: II. Mahmut döneminde ilk resmi gazete "Takvim-i Vekayi" çıkarılmış, memurların ceket-pantolon-fes giymeleri zorunlu hale getirilmiş, kaime adıyla ilk kağıt para bastırılmıştır!

Eğitim alanında ilköğretim İstanbul'da zorunlu hale getirilmiş ve ilk defa Avrupa'ya öğrenciler gönderilmiştir. Sağlık alanında ise karantina uygulaması başlatılmıştır.

of 3

Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemi Islahatları

Tanzimat Dönemi (1839-1876), Osmanlı tarihinde birçok yeniliğin yapıldığı önemli bir dönemdir. Bu dönemde haberleşme alanında Posta Nezareti açılmış, 1855'te Telgraf Müdürlüğü kurulmuş ve 1872'de posta ve telgraf hizmetleri birleştirilmiştir.

Ulaşım alanında büyük gelişmeler yaşanmıştır. 1851'de "Şirket-i Hayriye" adlı vapur işletme şirketi kurulmuş, 1870'te "Omnibüs" adı verilen büyük faytonlarla ilk toplu taşıma başlatılmış, 1871'de atlı tramvaylar hizmet vermeye başlamıştır. Anadolu'daki ilk demir yolu hattı ise 1856-1866 yılları arasında tamamlanan İzmir-Aydın hattı olmuştur.

Meşrutiyet Dönemi $1876-yıkılış$ ise Osmanlı'nın siyasi alanda en önemli değişimlerinin yaşandığı dönemdir. Bu dönemde Türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi hazırlanmış ve meşrutiyet ilan edilmiştir. Halk ilk kez seçme ve seçilme hakkını kullanarak yönetime katılmıştır.

Unutma: Meşrutiyet döneminde ekonomik alanda da önemli gelişmeler yaşanmış, 1888'de Ziraat Bankası kurulmuş ve aynı yıl İstanbul'u Avrupa'ya bağlayan demir yolu hizmete açılmıştır!

Bu dönemde yapılan ıslahatlar, Osmanlı Devleti'nin modernleşme çabalarının en somut örnekleri olmuş, ancak devletin yıkılışını engelleyememiştir.

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Sosyal Bilgiler405 views·Updated Jun 26, 2026·3 pages

Osmanlı Devleti'nde Islahat Hareketleri - 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Notları

Merve Nur@mervenur_lqtrx

Add to Google sources

Osmanlı Devleti'nde yaşanan islahat hareketleri, devletin çeşitli dönemlerinde bozulan kurumları düzeltmek için yapılan yeniliklerdir. Bu ıslahatlar, Osmanlı'nın Duraklama, Gerileme ve Dağılma dönemlerinde farklı amaç ve kapsamlarla gerçekleştirilmiştir.

of 3

Osmanlı'da İslahat Hareketleri ve Duraklama Dönemi

İslahat, Osmanlı'da bozulan devlet kurumlarını daha iyi duruma getirmek için yapılan yeniliklere verilen isimdir. Bu yenilikler devletin farklı dönemlerinde farklı özellikler taşıyordu.

Biliyor musun? Lale Devri (1718-1730), Gerileme Dönemi'nin en önemli ıslahat hareketlerinin yapıldığı dönemdir. Bu dönemde İbrahim Müteferrika tarafından ilk Türk matbaası kurulmuş ve çiçek aşısı uygulanmaya başlanmıştır.

of 3

III. Selim ve II. Mahmut Dönemi Islahatları

Bunları da öğrenmelisin: II. Mahmut döneminde ilk resmi gazete "Takvim-i Vekayi" çıkarılmış, memurların ceket-pantolon-fes giymeleri zorunlu hale getirilmiş, kaime adıyla ilk kağıt para bastırılmıştır!

Eğitim alanında ilköğretim İstanbul'da zorunlu hale getirilmiş ve ilk defa Avrupa'ya öğrenciler gönderilmiştir. Sağlık alanında ise karantina uygulaması başlatılmıştır.

of 3

Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemi Islahatları

Unutma: Meşrutiyet döneminde ekonomik alanda da önemli gelişmeler yaşanmış, 1888'de Ziraat Bankası kurulmuş ve aynı yıl İstanbul'u Avrupa'ya bağlayan demir yolu hizmete açılmıştır!

Bu dönemde yapılan ıslahatlar, Osmanlı Devleti'nin modernleşme çabalarının en somut örnekleri olmuş, ancak devletin yıkılışını engelleyememiştir.