Matematik1,364 views·Updated Jun 26, 2026·26 pages

Oran ve Orantı Konu Anlatımı ve Örnekler - 7. Sınıf

YASİR@yasir44

Add to Google sources

Oran ve orantı konusu günlük hayatımızda sık kullandığımız temel matematik...

1 / 10

of 10

# Matematik

# 7

6. Oran ve Orantı

Kazanım
Testleri

Telat Bilican TELAT BİLİCAN
KOCAELİ TEST-73 Oranda çokluklardan biri 1 iken diğerini

Matematik 7 - Oran ve Orantı

Oran ve orantı konusu, matematik dersinin en kullanışlı konularından biridir. Bu konuyu öğrendikten sonra günlük hayatta karşılaştığın birçok problemi daha kolay çözebileceksin.

Oran, iki niceliği karşılaştırmak için kullanılan bir kavramdır. Örneğin, 3 elma ile 5 portakalı karşılaştırmak için 3/5 oranını kullanırız.

Orantı ise iki oranın birbirine eşit olması durumudur. Eğer 3/5 = 6/10 ise, bu bir orantıdır.

Not: Oran ve orantı konusunu anlamak, sonraki yıllarda göreceğin yüzdeler ve doğru orantı-ters orantı konularına da temel oluşturacak!

of 10

Oranda Çokluklardan Biri 1 İken Diğerini Bulma

Bir oranda çokluklardan birini 1'e indirgemek, birim fiyat gibi değerleri hesaplamamızı kolaylaştırır.

Örneğin, 3 kg elma 18 lira ise elmanın kg'ı kaç liradır? Burada elmayı birim fiyata çevirmek için 18 ÷ 3 = 6 işlemini yaparız. Yani 1 kg elma 6 liradır.

Benzer şekilde, 5 saatte 325 sayfa okuyan bir kişi, 1 saatte 325 ÷ 5 = 65 sayfa okur.

Bir araç 3 saatte 225 km yol alırsa, 1 saatte 225 ÷ 3 = 75 km yol alır.

Birim miktarı bulduğumuzda, sonrasında diğer miktarları kolayca hesaplayabiliriz. Örneğin, 125 gramı 20 lira olan fıstığın 1000 gramı (1 kg) 20 × (1000 ÷ 125) = 20 × 8 = 160 liradır.

of 10

Birbirine Oranı Verilen İki Çokluktan Biri Verildiğinde Diğerini Bulma

İki nicelik arasında bir oran verildiğinde, birini biliyorsak diğerini bulabiliriz.

Örnek: Bir sınıfta kızların sayısının erkeklerin sayısına oranı 2/3'tür. Sınıfta 12 kız varsa kaç erkek vardır?

Çözüm:

Kız/Erkek = 2/3
Kız sayısı = 12 olduğuna göre
12/Erkek sayısı = 2/3
Erkek sayısı = 12 × (3 ÷ 2) = 12 × 1,5 = 18

Yani sınıfta 18 erkek öğrenci vardır.

Başka bir örnek: Bir dikdörtgenin uzun kenarının kısa kenarına oranı 3'tür. Uzun kenarı 12 cm ise çevresi kaç cm'dir?

Uzun/Kısa = 3
Uzun = 12 cm ise
Kısa = 12 ÷ 3 = 4 cm
Çevre = 2 × $Uzun + Kısa$ = 2 × (12 + 4) = 2 × 16 = 32 cm

İpucu: Oran problemi çözerken, verilen oranı bir kesir olarak düşün ve kesirlerle ilgili işlemleri hatırla!

of 10

İki Çokluğun Orantılı Olup Olmadığını Bulma

İki oranın orantı oluşturup oluşturmadığını anlamak için çapraz çarpım yöntemini kullanırız.

Örnek: 2/5 ve 4/10 oranlarının orantı oluşturup oluşturmadığını bulalım.

Çapraz çarpım yapalım: 2 × 10 = 20 ve 5 × 4 = 20 Sonuçlar eşit olduğundan bu iki oran orantı oluşturur.

Örnek: 3/4 ve 9/12 orantı oluşturur mu? 3 × 12 = 36 ve 4 × 9 = 36 Sonuçlar eşit, demek ki orantı oluştururlar.

Örnek: 4/5 ve 16/25 orantı oluşturur mu? 4 × 25 = 100 ve 5 × 16 = 80 Sonuçlar farklı, demek ki orantı oluşturmazlar.

Orantı kurmak günlük hayatta birçok hesaplama yaparken işimize yarar. Örneğin, tarifleri büyütüp küçültürken, harita ölçekleriyle çalışırken hep orantıları kullanırız.

of 10

Orantıda Verilmeyen Değeri Bulma

Orantıda bilinmeyen değeri bulabilmek için çapraz çarpım yöntemini kullanırız.

Örnek: 3/4 = 24/x orantısında x değerini bulalım.

Çapraz çarpım yaparak: 3 × x = 4 × 24 3 × x = 96 x = 96 ÷ 3 = 32

Başka bir örnek: 2/7 = 18/x orantısında x'i bulalım. 2 × x = 7 × 18 2 × x = 126 x = 126 ÷ 2 = 63

Daha karmaşık orantılarda da benzer yöntem uygulanır: Örnek: $x+2$ /3 = $x-1$ /2 orantısında x'i bulalım.

$x+2$ × 2 = 3 × $x-1$ 2x + 4 = 3x - 3 4 + 3 = 3x - 2x 7 = x

Unutma: Orantıda bilinmeyen değeri bulurken işlemleri adım adım yapman gerekir. Acele etme ve sabırlı ol!

of 10

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Matematik1,364 views·Updated Jun 26, 2026·26 pages

Oran ve Orantı Konu Anlatımı ve Örnekler - 7. Sınıf

YASİR@yasir44

Add to Google sources

Oran ve orantı konusu günlük hayatımızda sık kullandığımız temel matematik konularından biridir. İki nicelik arasındaki ilişkiyi anlamak ve bu ilişkiyi farklı durumlara uygulamak için oran ve orantı kavramlarını iyi bilmek gerekir. Bu konu, alışveriş yaparken, yemek pişirirken ve birçok problemi...

of 10

Matematik 7 - Oran ve Orantı

Oran ve orantı konusu, matematik dersinin en kullanışlı konularından biridir. Bu konuyu öğrendikten sonra günlük hayatta karşılaştığın birçok problemi daha kolay çözebileceksin.

Oran, iki niceliği karşılaştırmak için kullanılan bir kavramdır. Örneğin, 3 elma ile 5 portakalı karşılaştırmak için 3/5 oranını kullanırız.

Orantı ise iki oranın birbirine eşit olması durumudur. Eğer 3/5 = 6/10 ise, bu bir orantıdır.

Not: Oran ve orantı konusunu anlamak, sonraki yıllarda göreceğin yüzdeler ve doğru orantı-ters orantı konularına da temel oluşturacak!

of 10

Oranda Çokluklardan Biri 1 İken Diğerini Bulma

Bir oranda çokluklardan birini 1'e indirgemek, birim fiyat gibi değerleri hesaplamamızı kolaylaştırır.

Örneğin, 3 kg elma 18 lira ise elmanın kg'ı kaç liradır? Burada elmayı birim fiyata çevirmek için 18 ÷ 3 = 6 işlemini yaparız. Yani 1 kg elma 6 liradır.

Benzer şekilde, 5 saatte 325 sayfa okuyan bir kişi, 1 saatte 325 ÷ 5 = 65 sayfa okur.

Bir araç 3 saatte 225 km yol alırsa, 1 saatte 225 ÷ 3 = 75 km yol alır.

of 10

Birbirine Oranı Verilen İki Çokluktan Biri Verildiğinde Diğerini Bulma

İki nicelik arasında bir oran verildiğinde, birini biliyorsak diğerini bulabiliriz.

Örnek: Bir sınıfta kızların sayısının erkeklerin sayısına oranı 2/3'tür. Sınıfta 12 kız varsa kaç erkek vardır?

Çözüm:

Kız/Erkek = 2/3
Kız sayısı = 12 olduğuna göre
12/Erkek sayısı = 2/3
Erkek sayısı = 12 × (3 ÷ 2) = 12 × 1,5 = 18

Yani sınıfta 18 erkek öğrenci vardır.

Başka bir örnek: Bir dikdörtgenin uzun kenarının kısa kenarına oranı 3'tür. Uzun kenarı 12 cm ise çevresi kaç cm'dir?

Uzun/Kısa = 3
Uzun = 12 cm ise
Kısa = 12 ÷ 3 = 4 cm
Çevre = 2 × $Uzun + Kısa$ = 2 × (12 + 4) = 2 × 16 = 32 cm

İpucu: Oran problemi çözerken, verilen oranı bir kesir olarak düşün ve kesirlerle ilgili işlemleri hatırla!

of 10

İki Çokluğun Orantılı Olup Olmadığını Bulma

İki oranın orantı oluşturup oluşturmadığını anlamak için çapraz çarpım yöntemini kullanırız.

Örnek: 2/5 ve 4/10 oranlarının orantı oluşturup oluşturmadığını bulalım.

Çapraz çarpım yapalım: 2 × 10 = 20 ve 5 × 4 = 20 Sonuçlar eşit olduğundan bu iki oran orantı oluşturur.

Örnek: 3/4 ve 9/12 orantı oluşturur mu? 3 × 12 = 36 ve 4 × 9 = 36 Sonuçlar eşit, demek ki orantı oluştururlar.

Örnek: 4/5 ve 16/25 orantı oluşturur mu? 4 × 25 = 100 ve 5 × 16 = 80 Sonuçlar farklı, demek ki orantı oluşturmazlar.

Orantı kurmak günlük hayatta birçok hesaplama yaparken işimize yarar. Örneğin, tarifleri büyütüp küçültürken, harita ölçekleriyle çalışırken hep orantıları kullanırız.

of 10

Orantıda Verilmeyen Değeri Bulma

Orantıda bilinmeyen değeri bulabilmek için çapraz çarpım yöntemini kullanırız.

Örnek: 3/4 = 24/x orantısında x değerini bulalım.

Çapraz çarpım yaparak: 3 × x = 4 × 24 3 × x = 96 x = 96 ÷ 3 = 32

Başka bir örnek: 2/7 = 18/x orantısında x'i bulalım. 2 × x = 7 × 18 2 × x = 126 x = 126 ÷ 2 = 63

Daha karmaşık orantılarda da benzer yöntem uygulanır: Örnek: $x+2$ /3 = $x-1$ /2 orantısında x'i bulalım.

$x+2$ × 2 = 3 × $x-1$ 2x + 4 = 3x - 3 4 + 3 = 3x - 2x 7 = x

Unutma: Orantıda bilinmeyen değeri bulurken işlemleri adım adım yapman gerekir. Acele etme ve sabırlı ol!

of 10