Kimya244 views·Updated Jun 28, 2026·4 pages

Periyodik Sistem ve Elektron Dizilimleri: Ausfbau İlkesi ve Küresel Simetri

Elif İDİKURT@elifidikurt

Add to Google sources

Bu bölümde periyodik sistem ve atomlardaki elektronların nasıl dizildiğini öğreneceğiz....

1 / 4

of 4

2. BÖLÜM PERİYODİK SİSTEM VE ELEKTRON DİZİLİMLERİ
MUIDUY mg (b
- Hund Kurall
→ Eş enerjili orbitallerden auson pidif at Enerji dvizeylerine

Electron Dizilimi Kuralları

Elektronların atomlardaki yerleşimi üç temel kurala göre belirlenir ve bunları bilmek sınavlarında çok önemli!

Hund Kuralı der ki: Aynı enerjili orbitallere elektronlar önce tek tek, aynı yönde (spin) yerleşir. Tüm orbitaller yarı dolu olduktan sonra çiftleşme başlar. Bu kurala göre elektronlar mümkün olduğunca ayrı orbitallerde kalmayı tercih eder.

Pauli Dışlama İlkesi ise çok basit: Bir orbitalde en fazla 2 elektron bulunabilir ve bunların spinleri zıt yönde olmalıdır. Yani elektronlar orbitallerde çift olarak yaşarlar ama zıt yönlere bakarlar.

Aufbau İlkesi'ne göre elektronlar her zaman en düşük enerjili orbitalden başlayarak yerleşir. Atom temel haldeyken elektronlar enerjisi düşük orbitali doldurup sonrakine geçer.

of 4

Atomların Elektron Dizilimleri ve Konfigürasyonları

Elektron dizilimi yazmak için enerji sıralamasını takip etmen gerekiyor: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 5s² 4d¹⁰...

Bazı örnekler: O (8): 1s² 2s² 2p⁴, Cl (17): 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵, Mn (25): 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁵

Küresel simetri özel bir durumdur. Temel haldeki bir atomun değerlik orbitalleri yarı dolu ya da tam dolu olduğunda ortaya çıkar. Bu durumda atom daha kararlı hale gelir ve enerjisi azalır.

İstisna durumlar vardır! Cr (24): [Ar] 4s¹ 3d⁵ (4s² 3d⁴ yerine) ve Cu (29): [Ar] 4s¹ 3d¹⁰ (4s² 3d⁹ yerine) yazılır. Bunun nedeni d orbitallerinin yarı dolu veya tam dolu olmasının atomu daha kararlı yapmasıdır.

of 4

Değerlik Elektronları ve Manyetik Özellikler

Eşlenmemiş elektronu olan maddeler paramanyetik, olmayan maddeler diyamanyetiktir. Bu manyetik özellik sınavlarda çok sorulur!

Değerlik elektronları atomun en dış temel enerji düzeyindeki elektronlardır. Kimyasal bağ oluşumunda rol oynar ve atomun kimyasal özelliklerini belirler.

Değerlik elektron sayısını bulma kuralları:

ns ile biten: sadece ns orbitalindeki elektron sayısı
ns np ile biten: ns + np orbitallerindeki toplam elektron sayısı
ns $n-1$ d ile biten: ns + $n-1$ d orbitallerindeki toplam elektron sayısı

İyon elektron dizilimleri için: Anyonlarda (negatif) elektron eklenir, katyonlarda (pozitif) önce en dıştaki elektronlar çıkarılır. Örneğin Ca²⁺: [Ar] (4s² elektronları çıkarıldı).

of 4

Periyot ve Grup Bulma

Periyot numarası: Elektron dizilimindeki en büyük baş kuant sayısına eşittir. Yani 3s² 3p⁴ diziliminde 3 en büyük olduğu için 3. periyotta yer alır.

Grup belirleme elektron diziliminin nasıl bittiğine bağlıdır:

s veya p ile bitiyorsa: A grubu (ana grup)
d ile bitiyorsa: B grubu (geçiş metali)
f ile bitiyorsa: Lantanit veya Aktinit serisi

Grup numarasını bulmak için pratik bir yöntem var: s¹=1A, s²=2A, p¹=3A, p²=4A... şeklinde devam eder. d bloku için ise d¹=3B, d²=4B... d⁸, d⁹, d¹⁰=8B grubu oluşturur.

💡 İpucu: Elektron dizilimi sorularında önce temel kuralları uygula, sonra istisna durumları kontrol et!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Kimya244 views·Updated Jun 28, 2026·4 pages

Periyodik Sistem ve Elektron Dizilimleri: Ausfbau İlkesi ve Küresel Simetri

Elif İDİKURT@elifidikurt

Add to Google sources

Bu bölümde periyodik sistem ve atomlardaki elektronların nasıl dizildiğini öğreneceğiz. Elektronlar atomlarda rastgele yerleşmez - belirli kurallar takip ederek en kararlı durumu bulmaya çalışırlar.

of 4

Electron Dizilimi Kuralları

Elektronların atomlardaki yerleşimi üç temel kurala göre belirlenir ve bunları bilmek sınavlarında çok önemli!

Aufbau İlkesi'ne göre elektronlar her zaman en düşük enerjili orbitalden başlayarak yerleşir. Atom temel haldeyken elektronlar enerjisi düşük orbitali doldurup sonrakine geçer.

of 4

Atomların Elektron Dizilimleri ve Konfigürasyonları

Elektron dizilimi yazmak için enerji sıralamasını takip etmen gerekiyor: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 5s² 4d¹⁰...

Bazı örnekler: O (8): 1s² 2s² 2p⁴, Cl (17): 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵, Mn (25): 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁵

of 4

Değerlik Elektronları ve Manyetik Özellikler

Eşlenmemiş elektronu olan maddeler paramanyetik, olmayan maddeler diyamanyetiktir. Bu manyetik özellik sınavlarda çok sorulur!

Değerlik elektronları atomun en dış temel enerji düzeyindeki elektronlardır. Kimyasal bağ oluşumunda rol oynar ve atomun kimyasal özelliklerini belirler.

Değerlik elektron sayısını bulma kuralları:

ns ile biten: sadece ns orbitalindeki elektron sayısı
ns np ile biten: ns + np orbitallerindeki toplam elektron sayısı
ns $n-1$ d ile biten: ns + $n-1$ d orbitallerindeki toplam elektron sayısı

of 4

Periyot ve Grup Bulma

Periyot numarası: Elektron dizilimindeki en büyük baş kuant sayısına eşittir. Yani 3s² 3p⁴ diziliminde 3 en büyük olduğu için 3. periyotta yer alır.

Grup belirleme elektron diziliminin nasıl bittiğine bağlıdır:

s veya p ile bitiyorsa: A grubu (ana grup)
d ile bitiyorsa: B grubu (geçiş metali)
f ile bitiyorsa: Lantanit veya Aktinit serisi

Grup numarasını bulmak için pratik bir yöntem var: s¹=1A, s²=2A, p¹=3A, p²=4A... şeklinde devam eder. d bloku için ise d¹=3B, d²=4B... d⁸, d⁹, d¹⁰=8B grubu oluşturur.

💡 İpucu: Elektron dizilimi sorularında önce temel kuralları uygula, sonra istisna durumları kontrol et!