Kimya634 views·Updated Jun 26, 2026·8 pages

Modern Atom Teorisi ve Kuantum - 11. Sınıf Kimya 1. Ünite

Rümeysa@rmeysa_y1na7

Add to Google sources

Modern atom teorisi, atomun yapısını ve elektronların davranışını anlamamıza yardımcı...

1 / 8

of 8

- AYT KİMYA -.

MODERN ATOM TEORIsi

BOHR ATOM MODELI : Elektron çekirdek etrafında belirli dairesel yörüngede bulunur.

• Bu yörüngelere :

Bohr Atom Modeli ve Temel Kavramlar

Bohr atom modelinde elektronlar çekirdek etrafında belirli dairesel yörüngelerde bulunur. Bu yörüngelere enerji seviyesi, katman veya kabuk adı veriliyor.

Atomlar temel hallerinde kararlıdır ve yörüngelerin enerjisi çekirdekten uzaklaştıkça artar. Elektronların dışarıdan enerji alarak üst seviyeye geçmesine uyarılma deniyor.

Absorpsiyon elektronun enerji alması, emisyon ise aldığı enerjiyi geri yayması olayıdır. Uyarılmış atomlar kararsız olduğu için tekrar temel hale dönerler.

💡 Hatırla: Uyarılmış hal = Kararsız ve yüksek enerjili

of 8

Kuantum Sayıları

Dört kuantum sayısı elektronların konumunu ve özelliklerini tam olarak belirler. Bu sayılar atomdaki her elektronun kimlik kartı gibidir.

Baş kuantum sayısı (n): Elektronun çekirdeğe uzaklığını gösterir ve 1,2,3,4... değerlerini alır. Açısal momentum kuantum sayısı (l) orbital şeklini belirler $s=0, p=1, d=2, f=3$ .

Manyetik kuantum sayısı (mₑ) bir enerji düzeyindeki orbital sayısını, spin kuantum sayısı (mₛ) ise elektronun dönme yönünü $+1/2 veya -1/2$ gösterir.

💡 Formül: Orbital sayısı = n², Elektron sayısı = 2n²

of 8

Orbital Türleri

s orbitalleri küresel şekle sahip olup her enerji seviyesinde bulunur ve en fazla 2 elektron içerir. p orbitalleri sonsuzluk şeklinde olup 2. enerji düzeyinden itibaren görülür.

d orbitalleri 3. enerji düzeyinden başlar ve 5 tane d orbitali vardır, toplamda 10 elektron barındırabilir. f orbitalleri ise 4. enerji düzeyinden itibaren bulunur ve 14 elektron alabilir.

Elektronlar orbitallere 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d, 5p sıralamasına göre yerleşir. Bu sıralama enerji seviyelerine göre düzenlenmiştir.

💡 Önemli: p=6, d=10, f=14 elektron kapasitesi

of 8

Elektron Dizilim Kuralları

Aufbau Kuralı: Elektronlar en düşük enerjili orbitalden başlayarak dizilir. Bu kural yalnızca temel hal için geçerlidir.

Pauli Kuralı: Bir orbitale en fazla 2 elektron yerleşir ve bunların spinleri zıt yönlü olmalıdır. Hund Kuralı: Elektronlar önce tek tek, sonra çiftler halinde yerleşir.

Bu üç kural birlikte elektronların atomdaki dizilimini belirler ve atomun kararlılığını sağlar.

💡 Hatırla: Önce tek tek, sonra çiftler halinde!

of 8

İyonların Elektron Dizilimi

Katyonlar elektron vererek oluşur ve en yüksek baş kuantum sayılı elektronlar önce verilir. Anyonlar ise elektron alarak oluşur ve elektron en yüksek enerjili orbitale yerleşir.

İzoelektronik tanecikler proton sayıları farklı ama elektron sayıları ve dizilimleri aynı olan atomlar veya iyonlardır. Örneğin Ne, Na⁺ ve F⁻ izoelektroniktir.

İyon oluşumunda elektronların hangi sıradan verileceği veya alınacağı çok önemlidir.

💡 İpucu: Katyon oluştururken son giren elektron ilk çıkar!

of 8

Temel Hal ve Uyarılmış Hal

Temel hal atomun en kararlı ve en düşük enerji halidir. Uyarılmış hal ise elektronlara enerji verildiğinde oluşan kararsız haldir.

Uyarılmış atomların kimyasal özellikleri aynı kalır ama fiziksel özellikleri farklılaşır. Periyodik tablodaki yerleri değişmez ve değerlik elektron sayıları da sabit kalır.

Örnek: ₆C temel halde 1s²2s²2p², uyarılmış halde 1s²2s¹2p³ dizilimine sahiptir. Uyarılmış atomlar kararsız olduğu için tekrar temel hale dönerler.

💡 Önemli: Uyarılmış hal = Kararsız ama aynı element!

of 8

Küresel Simetri İstisnası

Küresel simetri son orbital türünün yarı dolu veya tam dolu olması durumudur. Bu durum atomlara ekstra kararlılık kazandırır.

Krom (Cr) normal dizilimde 4s²3d⁴ yerine 4s¹3d⁵ dizilimine sahiptir. Bakır (Cu) ise 4s²3d⁹ yerine 4s¹3d¹⁰ dizilimini tercih eder.

Bu istisnalar ns²nd⁴ → ns¹nd⁵ ve ns²nd⁹ → ns¹nd¹⁰ şeklinde gerçekleşir. Yarı dolu ve tam dolu orbitaller daha kararlıdır.

💡 Hatırla: Cr ve Cu'nun özel dizilimleri sınav favorisidir!

of 8

Değerlik Orbitalleri ve Elektronları

Değerlik elektronları atomun en yüksek enerjili orbitallerinde bulunan elektronlardır. Değerlik orbitalleri ise bu elektronların bulunduğu orbital türleridir.

₆C atomunun elektron dizilimi 1s²2s²2p² olduğuna göre, değerlik elektronları 4 tanedir (2s² ve 2p²) ve değerlik orbitalleri s ve p türündedir.

İyon halindeki atomlarda da değerlik elektronlarını bulmak için önce nötr atomun dizilimi yazılır, sonra değerlik orbitalleri belirlenir.

💡 İpucu: En dış kabuk = Değerlik orbitalleri!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Most popular content: Electron Configuration

Kimya

kimya notları 9.sınıf

Atom orbital iyonlaşma yarıçap

91,37822

Kimya

11. Sınıf KİMYA - MODERN ATOM TEORİSİ

111,18017

Kimya

ATOMUN KUANTUM MODELİ

ATOMUN KUANTUM MODELİNİN AÇIKLANMASI : - Atom Modelleri -Tek Elektronlu Atom ve İyonlar da Elektronların Bulunma Olasılığının Yüksek Olduğu Bölgeler - Modern Atom Teorisi ve Orbital Kavramı - Yörünge Kavramı -Kuantum Sayıları -Orbitallerin Enerjileri

112512

Kimya

9. Sınıf kimya atomun yapısı

9.sınıf Kimya dersi konu anlatımı (atomun yapısı)

988415

Kimya

kimya 9.sınıf

kimya

92,66233

Kimya

9.sınıf kimya 🫶🏼

Metalik bağ konu anlatımı

95342

Kimya

Kimya Atom Teorileri

91633

Kimya

Modern Atom Teorisi

11. Sınıf kimya konusudur. Modern atom teorisi konu anlatımı mevcuttur.

111,77432

Kimya

Ayt kimya Modern Atom Teorisi

2konu var 1. Konu Atomun Kuantum Modeli 2. Konu da Periyodik Sistem ve Elektron Dizilimleii kolayyy gelsinnn😉

12782

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Kimya634 views·Updated Jun 26, 2026·8 pages

Modern Atom Teorisi ve Kuantum - 11. Sınıf Kimya 1. Ünite

Rümeysa@rmeysa_y1na7

Add to Google sources

Modern atom teorisi, atomun yapısını ve elektronların davranışını anlamamıza yardımcı olan en önemli konulardan biri. Bohr'un atom modeli ile başlayıp kuantum sayıları, orbital türleri ve elektron dizilimlerine kadar uzanan bu konu, kimyanın temelini oluşturuyor.

of 8

Bohr Atom Modeli ve Temel Kavramlar

Bohr atom modelinde elektronlar çekirdek etrafında belirli dairesel yörüngelerde bulunur. Bu yörüngelere enerji seviyesi, katman veya kabuk adı veriliyor.

Atomlar temel hallerinde kararlıdır ve yörüngelerin enerjisi çekirdekten uzaklaştıkça artar. Elektronların dışarıdan enerji alarak üst seviyeye geçmesine uyarılma deniyor.

Absorpsiyon elektronun enerji alması, emisyon ise aldığı enerjiyi geri yayması olayıdır. Uyarılmış atomlar kararsız olduğu için tekrar temel hale dönerler.

💡 Hatırla: Uyarılmış hal = Kararsız ve yüksek enerjili

of 8

Kuantum Sayıları

Dört kuantum sayısı elektronların konumunu ve özelliklerini tam olarak belirler. Bu sayılar atomdaki her elektronun kimlik kartı gibidir.

Manyetik kuantum sayısı (mₑ) bir enerji düzeyindeki orbital sayısını, spin kuantum sayısı (mₛ) ise elektronun dönme yönünü $+1/2 veya -1/2$ gösterir.

💡 Formül: Orbital sayısı = n², Elektron sayısı = 2n²

of 8

Orbital Türleri

s orbitalleri küresel şekle sahip olup her enerji seviyesinde bulunur ve en fazla 2 elektron içerir. p orbitalleri sonsuzluk şeklinde olup 2. enerji düzeyinden itibaren görülür.

Elektronlar orbitallere 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d, 5p sıralamasına göre yerleşir. Bu sıralama enerji seviyelerine göre düzenlenmiştir.

💡 Önemli: p=6, d=10, f=14 elektron kapasitesi

of 8

Elektron Dizilim Kuralları

Aufbau Kuralı: Elektronlar en düşük enerjili orbitalden başlayarak dizilir. Bu kural yalnızca temel hal için geçerlidir.

Pauli Kuralı: Bir orbitale en fazla 2 elektron yerleşir ve bunların spinleri zıt yönlü olmalıdır. Hund Kuralı: Elektronlar önce tek tek, sonra çiftler halinde yerleşir.

Bu üç kural birlikte elektronların atomdaki dizilimini belirler ve atomun kararlılığını sağlar.

💡 Hatırla: Önce tek tek, sonra çiftler halinde!

of 8

İyonların Elektron Dizilimi

Katyonlar elektron vererek oluşur ve en yüksek baş kuantum sayılı elektronlar önce verilir. Anyonlar ise elektron alarak oluşur ve elektron en yüksek enerjili orbitale yerleşir.

İzoelektronik tanecikler proton sayıları farklı ama elektron sayıları ve dizilimleri aynı olan atomlar veya iyonlardır. Örneğin Ne, Na⁺ ve F⁻ izoelektroniktir.

İyon oluşumunda elektronların hangi sıradan verileceği veya alınacağı çok önemlidir.

💡 İpucu: Katyon oluştururken son giren elektron ilk çıkar!

of 8

Temel Hal ve Uyarılmış Hal

Temel hal atomun en kararlı ve en düşük enerji halidir. Uyarılmış hal ise elektronlara enerji verildiğinde oluşan kararsız haldir.

Uyarılmış atomların kimyasal özellikleri aynı kalır ama fiziksel özellikleri farklılaşır. Periyodik tablodaki yerleri değişmez ve değerlik elektron sayıları da sabit kalır.

Örnek: ₆C temel halde 1s²2s²2p², uyarılmış halde 1s²2s¹2p³ dizilimine sahiptir. Uyarılmış atomlar kararsız olduğu için tekrar temel hale dönerler.

💡 Önemli: Uyarılmış hal = Kararsız ama aynı element!

of 8

Küresel Simetri İstisnası

Küresel simetri son orbital türünün yarı dolu veya tam dolu olması durumudur. Bu durum atomlara ekstra kararlılık kazandırır.

Krom (Cr) normal dizilimde 4s²3d⁴ yerine 4s¹3d⁵ dizilimine sahiptir. Bakır (Cu) ise 4s²3d⁹ yerine 4s¹3d¹⁰ dizilimini tercih eder.

Bu istisnalar ns²nd⁴ → ns¹nd⁵ ve ns²nd⁹ → ns¹nd¹⁰ şeklinde gerçekleşir. Yarı dolu ve tam dolu orbitaller daha kararlıdır.

💡 Hatırla: Cr ve Cu'nun özel dizilimleri sınav favorisidir!

of 8

Değerlik Orbitalleri ve Elektronları

Değerlik elektronları atomun en yüksek enerjili orbitallerinde bulunan elektronlardır. Değerlik orbitalleri ise bu elektronların bulunduğu orbital türleridir.

₆C atomunun elektron dizilimi 1s²2s²2p² olduğuna göre, değerlik elektronları 4 tanedir (2s² ve 2p²) ve değerlik orbitalleri s ve p türündedir.

İyon halindeki atomlarda da değerlik elektronlarını bulmak için önce nötr atomun dizilimi yazılır, sonra değerlik orbitalleri belirlenir.

💡 İpucu: En dış kabuk = Değerlik orbitalleri!