Fizik140 views·Updated Jun 26, 2026·4 pages

TYT ve 10. Sınıf Kaldırma Kuvveti Konu Özeti

Zeynep Ağaoğlu@zeynepaaolu

Add to Google sources

Akışkanlarda kaldırma kuvveti, günlük hayatımızda gemilerin yüzmesinden yüzme havuzunda hissettiğimiz...

1 / 4

of 4

# KALDIRMA KUUVETI

→Tanarion ye de kısmen akışlere daldınımış, alkışte, terefinden
Cisme uygulere. uygulera. Kunve Kunvete kaldirme, kuvvet

Kaldırma Kuvveti ve Arşimet Prensibi

Tamamı ya da kısmen akışkana dalmış bir cisme, akışkan tarafından uygulanan kuvvete kaldırma kuvveti denir. Bu kuvvet, cismin yüzeylerine sıvı içinde etki eden basınç kuvvetleri farkından kaynaklanır.

Su içine bırakılan bir cisme, yerini değiştirdiği sıvının ağırlığı kadar kaldırma kuvveti etki eder. Matematiksel olarak şöyle ifade edilir: Fₖ = dₛıᵥı × V × g. Burada cismin tamamının sıvıya batması şart değildir; batmış kısım için Fₖ = Vₕₐₜₐₙ × dₛıᵥı × g formülü kullanılır.

Arşimet Yasası, tamamı ya da bir kısmı durgun akışkana batırılan cisme akışkan tarafından uygulanan kaldırma kuvvetinin, cisim tarafından yer değiştirilen akışkan ağırlığına eşit olduğunu söyler. Cisimler sıvı içerisinde bırakıldığında yüzme, askıda kalma veya batma durumlarından birinde bulunabilir.

💡 Biliyor muydun? Arşimet, kral tacının saf altından yapılıp yapılmadığını test etmek için bu prensibi keşfetmiş ve heyecanla "Eureka!" (Buldum!) diye bağırmıştır.

of 4

Yüzme, Batma ve Denge Şartları

Bir cismin hacminin bir kısmı sıvı içerisinde, bir kısmı da dışarıda kalacak biçimde sıvı yüzeyinde dengede kalması yüzme durumu olarak adlandırılır. Bu durumda cisme etki eden kaldırma kuvveti cismin ağırlığına eşittir $Fₖ = G$ .

Bir cismin sıvı içinde yüzebilmesi için yüzme şartı olarak cismin özkütlesinin (dₖ), içinde yüzdüğü sıvının özkütlesinden (dₛ) küçük olması gerekir (dₖ < dₛ). Eğer cisim kap tabanına temas edecek şekilde dengede kalıyorsa, buna batan cisim denir ve Fₖ + N = G denklemi geçerlidir.

Su içindeki bir cisme etki eden kaldırma kuvveti ilginç bir şekilde sıvının miktarına, cismin bulunduğu derinliğe veya cismin şekline bağlı değildir. Sadece batan cismin hacmi ve sıvının özkütlesi önemlidir.

🔍 Dikkat! Aynı hacme sahip iki cisimden özkütlesi büyük olan daha fazla batarken, özkütlesi küçük olan daha fazla yüzeyde kalır.

of 4

Kaldırma Kuvveti Uygulamaları

Yük gemileri ve deniz araçlarının batmadan durabilmesinin sebebi, onların özkütlesiyle ilişkilidir. Bu araçlar, içleri boş tasarlandığından ortalama özkütleleri sudan küçüktür ve böylece yüzebilirler.

Dengede kalan bir cisim için üzerine etki eden kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır $G = Fₖ$ . Sıvı içindeki küresel cisimlerde, kaldırma kuvvetleri ve ağırlık dengesi farklı durumlara göre hesaplanabilir.

Eşit bölmeli ve farklı özkütleli cisimlerin sıvı içinde nasıl dengeleneceği, cismin sıvıya batan hacmine ve özkütlesine bağlıdır. Eğer iki cismin kütlesi eşitse, özkütlesi büyük olan daha derine batar.

🧪 Uygulama Örneği: Bir küre sıvı içinde askıda kalıyorsa, özkütlesi sıvının özkütlesine eşittir. Bu prensip, bilinmeyen bir sıvının özkütlesini ölçmekte kullanılabilir!

of 4

Kaldırma Kuvvetinin Değişimi

Sıvıya tuz eklemek sıvının özkütlesini artırır. Bu durumda, önce batan bir cisim, sıvı özkütlesi yeterince artırılınca yüzmeye başlayabilir. Çünkü yüzme şartı olarak dₖ < dₛ olmalıdır.

Birbirine bağlı iki cisim sıvı içine konulduğunda, toplam ağırlık ve kaldırma kuvveti dengesi sistemin nasıl davranacağını belirler. Eğer cisimlerden biri sıvı yüzeyinde batmadan kalabiliyorsa, diğer cismi taşıyıp taşıyamayacağı hesaplanabilir.

Suyun içerisine tuz atıldığında G = Fₖ dengesinde ağırlık (G) değişmezken, sıvının özkütlesi arttığı için kaldırma kuvveti (Fₖ) artar. Bu durumda daha önce batan bir cisim yüzmeye başlayabilir.

🚢 Püf Noktası: Deniz suyunda yüzmek tatlı suda yüzmekten daha kolaydır, çünkü deniz suyunun özkütlesi tuz nedeniyle daha yüksektir ve vücudumuza daha fazla kaldırma kuvveti uygular!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik140 views·Updated Jun 26, 2026·4 pages

TYT ve 10. Sınıf Kaldırma Kuvveti Konu Özeti

Zeynep Ağaoğlu@zeynepaaolu

Add to Google sources

Akışkanlarda kaldırma kuvveti, günlük hayatımızda gemilerin yüzmesinden yüzme havuzunda hissettiğimiz hafifliğe kadar birçok olayı açıklayan önemli bir fizik konusudur. Bu kuvvet, sıvı veya gaz içindeki cisimlere etki ederek yer çekimine karşı bir dengeleme sağlar.

of 4

Kaldırma Kuvveti ve Arşimet Prensibi

💡 Biliyor muydun? Arşimet, kral tacının saf altından yapılıp yapılmadığını test etmek için bu prensibi keşfetmiş ve heyecanla "Eureka!" (Buldum!) diye bağırmıştır.

of 4

Yüzme, Batma ve Denge Şartları

🔍 Dikkat! Aynı hacme sahip iki cisimden özkütlesi büyük olan daha fazla batarken, özkütlesi küçük olan daha fazla yüzeyde kalır.

of 4

Kaldırma Kuvveti Uygulamaları

🧪 Uygulama Örneği: Bir küre sıvı içinde askıda kalıyorsa, özkütlesi sıvının özkütlesine eşittir. Bu prensip, bilinmeyen bir sıvının özkütlesini ölçmekte kullanılabilir!

of 4

Kaldırma Kuvvetinin Değişimi

🚢 Püf Noktası: Deniz suyunda yüzmek tatlı suda yüzmekten daha kolaydır, çünkü deniz suyunun özkütlesi tuz nedeniyle daha yüksektir ve vücudumuza daha fazla kaldırma kuvveti uygular!