Fizik310 views·Updated Jun 14, 2026·3 pages

TYT Fizik Optik: Küresel Aynalar, Kırılma, Mercekler ve Renkler

Elif Yılmaz@livewithelf

Add to Google sources

Optik konusunda temel kavramları ve olayları keşfedeceğiz! Küresel aynalar, kırılma...

1 / 3

of 3

Küresel Aynalar

Küresel aynalar, çukur (tümsek) ve tümsek (dış bükey) olarak ikiye ayrılır. Bunların her birinde ışığın davranışını anlamak için bazı temel kuralları bilmelisiniz.

Çukur aynalarda ışığın davranışı şu şekildedir:

Paralel gelen ışın odak noktasından (F) geçer
3F'den gelen ışın 1,5F'den geri döner
Merkezden (M) gelen ışın merkezden geri döner
F/2'den gelen ışın F'in doğrultusuyla gider

Görüntü özellikleri cismin konumuna bağlıdır. Cisim F'in dışında (2 tarafında) olduğunda ters ve gerçek görüntü oluşur. Cisim F ile ayna arasında (1 tarafında) olduğunda ise düz ve sanal görüntü oluşur.

💡 Pratik Bilgi: Cisim merkezde olduğunda görüntü ile aynı boyda olur. Cisim F'e yaklaştıkça görüntü büyür ve F noktasındayken görüntü sonsuzdadır (bu nedenle görüntü gözlenemez).

of 3

Kırılma Olayı

Işığın farklı ortamlar arasında geçiş yaparken yönünün değişmesine kırılma denir. Bu olay kırılma indisleriyle ilişkilidir.

Işık yoğunluğu az olan ortamdan çok olan ortama geçerken (n₁ < n₂) normala yaklaşır. Yoğunluğu çok olan ortamdan az olana geçerken (n₂ > n₁) normalden uzaklaşır. Belirli bir açı değerine (sınır açısı) ulaşıldığında tam yansıma meydana gelir.

Tam yansıma sadece ışığın yoğun ortamdan daha az yoğun ortama geçmeye çalıştığı durumda gerçekleşir. Örneğin, su-hava geçişinde bu olay gözlemlenebilir.

🌈 İlginç Not: Farklı renkteki ışınlar farklı açılarla kırılır. Kırmızı ışık en az, mor ışık ise en çok kırılma yapar. Bu durum gökkuşağının oluşmasının da temel nedenidir!

of 3

Mercekler

Mercekler, ince kenarlı (yakınsak) ve kalın kenarlı (ıraksak) olmak üzere ikiye ayrılır. Merceklerin odak uzaklığını etkileyen faktörler: indis farkı, gelen ışık rengi ve eğrilik yarıçapıdır.

İnce kenarlı merceklerde, cismin konumuna göre görüntü özellikleri değişir. Cisim 2F'nin ötesindeyken ters ve gerçek görüntü oluşur. F ile mercek arasındaysa düz ve sanal görüntü oluşur. Kalın kenarlı merceklerde ise görüntü her zaman düz, sanal ve cisimden küçüktür.

İnce kenarlı mercekler hipermetrop (uzağı görememe) sorununun, kalın kenarlı mercekler ise miyop (yakını görememe) sorununun düzeltilmesinde kullanılır. Kalın kenarlı merceklerde görüntü her zaman sanaldır ve odak ile mercek arasında oluşur.

🔍 Önemli İpucu: Cisim merceğe yaklaştıkça, görüntü de merceğe yaklaşır. Bu, mercek denklemlerini çözerken size kolaylık sağlayacak pratik bir kuraldır!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik310 views·Updated Jun 14, 2026·3 pages

TYT Fizik Optik: Küresel Aynalar, Kırılma, Mercekler ve Renkler

Elif Yılmaz@livewithelf

Add to Google sources

Optik konusunda temel kavramları ve olayları keşfedeceğiz! Küresel aynalar, kırılma olayları ve mercekler hakkında önemli bilgileri öğrenerek ışığın davranışlarını anlayacaksınız.

of 3

Küresel Aynalar

Küresel aynalar, çukur (tümsek) ve tümsek (dış bükey) olarak ikiye ayrılır. Bunların her birinde ışığın davranışını anlamak için bazı temel kuralları bilmelisiniz.

Çukur aynalarda ışığın davranışı şu şekildedir:

Paralel gelen ışın odak noktasından (F) geçer
3F'den gelen ışın 1,5F'den geri döner
Merkezden (M) gelen ışın merkezden geri döner
F/2'den gelen ışın F'in doğrultusuyla gider

💡 Pratik Bilgi: Cisim merkezde olduğunda görüntü ile aynı boyda olur. Cisim F'e yaklaştıkça görüntü büyür ve F noktasındayken görüntü sonsuzdadır (bu nedenle görüntü gözlenemez).

of 3

Kırılma Olayı

Işığın farklı ortamlar arasında geçiş yaparken yönünün değişmesine kırılma denir. Bu olay kırılma indisleriyle ilişkilidir.

Tam yansıma sadece ışığın yoğun ortamdan daha az yoğun ortama geçmeye çalıştığı durumda gerçekleşir. Örneğin, su-hava geçişinde bu olay gözlemlenebilir.

🌈 İlginç Not: Farklı renkteki ışınlar farklı açılarla kırılır. Kırmızı ışık en az, mor ışık ise en çok kırılma yapar. Bu durum gökkuşağının oluşmasının da temel nedenidir!

of 3

Mercekler

🔍 Önemli İpucu: Cisim merceğe yaklaştıkça, görüntü de merceğe yaklaşır. Bu, mercek denklemlerini çözerken size kolaylık sağlayacak pratik bir kuraldır!