Fizik878 views·Updated Jun 26, 2026·6 pages

Newton'un Hareket Yasaları: Fizik Dersi Notları

Nursema Gül@nursemagul7676

Add to Google sources

Newton'un Hareket Yasaları ve kuvvetler konusu, fiziğin en temel ve...

1 / 6

of 6

Cisimlere Etkiyen Net Kuvvet

Cisimlere etki eden tüm kuvvetlerin toplam etkisini tek başına yapabilen kuvvete net kuvvet denir. Bu kuvvet, cismin hareket durumunu belirler. Net kuvveti oluşturan dört temel kuvveti bilmek, problem çözümlerinde kolaylık sağlar.

Ağırlık (G), cismin kütlesine bağlı olarak yerin merkezine doğru etkiyen çekim kuvvetidir $G=mg$ . Yerçekimi kuvveti olarak da bilinen bu kuvvet, cisimlerin düşmesine neden olur.

Tepki kuvveti, bir cismin temas ettiği yüzeye uyguladığı kuvvete eşit büyüklükte ve zıt yöndedir. Newton'un üçüncü yasasından $etki-tepki$ dolayı oluşur. Gerilme kuvveti ise bir ipin cisme uyguladığı çekme kuvvetidir ve sadece çekme şeklinde etki eder, itmez.

💡 Bir problemi çözerken ilk adımda cisim üzerine etki eden tüm kuvvetleri belirleyin ve sonra bunların bileşkesini (net kuvveti) hesaplayın.

of 6

Net Kuvvet ve Cismin Hareketi

Sürtünme kuvveti, temas halindeki yüzeyler arasında hareketin tersi yönünde etki eder ve hareketi engeller. Büyüklüğü, cismin yüzeye uyguladığı normal kuvvet ile sürtünme katsayısının çarpımına eşittir $Fs = k·N$ .

Eğik düzlemde hareket eden bir cismin ivmesini bulurken öncelikle tüm kuvvetleri bileşenlerine ayırmalıyız. Sürtünmesiz eğik düzlemde, cisme paralel bileşen (G·sinθ) cismi aşağı doğru ivmelendirir. Sürtünme varsa, bu kuvvet net kuvveti azaltır.

Örneğin, 53° eğimli sürtünmesiz düzlemde hareket eden 5 kg kütleli bir cisim, a = g·sinθ formülünden a = 8 m/s² ivmeyle hareket eder. Eğer sürtünme katsayısı 0,2 olsaydı, sürtünme kuvveti Fs = k·N = k·m·g·cosθ formülünden hesaplanarak 6 N bulunur ve net kuvvet azalarak ivme 6,8 m/s²'ye düşer.

🔍 Eğik düzlem problemlerinde kuvvetleri iki bileşene ayırın: Düzleme paralel (hareketi etkileyen) ve düzleme dik (normal kuvveti oluşturan).

of 6

Kuvvet ve İvme İlişkisi

Dış kuvvet etkisindeki cisimlerin hareketinde, kuvvetin bileşenleri sistemin ivmesini belirler. Sürtünmesiz ortamda, bir F kuvveti etkisindeki cismin ivmesi a = F/m formülüyle hesaplanır. Kuvvet eğik uygulandığında, yatay bileşen (F·cosθ) ivmeyi oluşturur.

Cisimler makara ile birbirine bağlandığında, sistem tek bir ivme ile hareket eder. Bu sistemlerde, cisimlerin ağırlık farkı hareketin nedenini oluşturur. İki cisimden oluşan sistemde net kuvvet Fnet = m·a formülünden a = Fnet/mtoplam şeklinde bulunur.

Örnek olarak, sistemdeki 30 N ve 10 N ağırlığındaki cisimler için, net kuvvet Fnet = 30 - 10 = 20 N ve toplam kütle mtoplam = 3 + 1 = 4 kg olduğundan, sistemin ivmesi a = 20/4 = 5 m/s² olur. İp gerilmesi ise her iki cisim için yazılan hareket denklemlerinden T = 15 N olarak bulunur.

📝 Bağlı sistemlerde her cisim için ayrı ayrı hareket denklemi yazın, ancak ivmenin tüm sistem için aynı olduğunu unutmayın.

of 6

Bağlı Cisimlerin Hareketi

Eğik düzlemde ve sürtünme olan ortamlarda bağlı cisimlerin hareketini çözerken, her cisim için ayrı hareket denklemleri yazmalıyız. Sisteme etki eden tüm kuvvetleri hesaba katarak net kuvveti ve sistemin ivmesini hesaplayabiliriz.

Sürtünmeli bir eğik düzlemde, bir cismin hareketi için net kuvvet: Fnet = G·sinθ - Fs $Fs = k·G·cosθ$ şeklinde hesaplanır. İki cisimli sistemlerde, ip gerilmeleri cisimler arasındaki kuvvet aktarımını sağlar ve her iki cismin ivmesi aynı olur.

Örneğin, sürtünme katsayısı 0,2 olan düzlemdeki 5 kg ve 6 kg kütleli cisimlerden oluşan bir sistemde, hesaplanan net kuvvet Fnet = 14 N ve toplam kütle mtoplam = 11 kg ise, sistemin ivmesi a = 14/11 ≈ 1,27 m/s² olur. İp gerilmesi, herhangi bir cisim için yazılan hareket denkleminden hesaplanabilir.

💡 Sürtünmeli ortamlarda, sürtünme kuvvetini hesaplarken normal kuvvetin cismin ağırlığıyla aynı olmayabileceğini unutmayın.

of 6

Kuvvet ve Tepki Problemleri

Üst üste duran cisimlerin hareketinde, cisimler arasındaki tepki kuvvetleri önemli rol oynar. Sürtünmesiz yatay düzlemde, F kuvveti etkisiyle hareket eden cisimlerin ivmesi a = F/mtoplam formülüyle hesaplanır.

Üstteki cisim alttaki cisim üzerinde kaymadan hareket edebilmesi için, cisimler arasındaki sürtünme kuvveti yeterli olmalıdır. Maksimum sürtünme kuvveti Fs = k·N formülüyle hesaplanır. Üstteki cismin kaymaması için gereken koşul, sistemin ivmesinin neden olduğu atalet kuvvetinin sürtünme kuvvetinden küçük olmasıdır.

Örneğin, sürtünme katsayısı 0,3 olan yatay düzlemde, üst üste duran iki cismin ivmesini hesaplarken, üstteki cismin alttaki cisim üzerinden düşmemesi için oluşan sürtünme kuvvetini dikkate almalıyız. Sistemin ivmesi, uygulanan kuvvet ve sürtünme kuvvetleri arasındaki ilişkiden a = 2 m/s² olarak bulunur.

🔑 Üst üste duran cisimlerin hareketinde, üstteki cismin alttaki cisime göre bağıl ivmesi sıfır olmalıdır; aksi halde kayma gerçekleşir.

of 6

İvmeli Sistemlerde Kuvvet Analizi

İvmeli hareket eden sistemlerde, cisimler üzerindeki kuvvet etkileri değişir. Örneğin, a ivmesiyle hızlanan bir kamyonun tavanına asılan bir cismin düşeyle yaptığı açı, ivmenin büyüklüğüne bağlıdır ve cotα = g/a formülüyle hesaplanır.

Asansör problemlerinde, ipin gerilmesi asansörün hareket durumuna göre değişir. Asansör durgunken gerilme T = mg'dir. Asansör yukarı doğru a ivmesiyle hızlanırken T = m $g+a$ olur ve gerilme artar. Aşağı doğru a ivmesiyle hızlanırken T = m $g-a$ olur ve gerilme azalır.

Asansörün hareket yönünü ve ivmenin yönünü doğru belirlemek önemlidir. Yukarı yönde hareket eden asansör yavaşlarken (aşağı yönlü ivme), ipteki gerilme azalır $T = m(g-a)$ . Aşağı yönde hareket eden asansör yavaşlarken (yukarı yönlü ivme), ipteki gerilme artar $T = m(g+a)$ .

🎯 Asansör problemlerinde, hareket yönü ve ivme yönünü ayrı düşünün. İvme her zaman hızın artış yönündedir, ancak asansör yavaşlarken ivme hareketin tersi yönündedir.

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik878 views·Updated Jun 26, 2026·6 pages

Newton'un Hareket Yasaları: Fizik Dersi Notları

Nursema Gül@nursemagul7676

Add to Google sources

Newton'un Hareket Yasaları ve kuvvetler konusu, fiziğin en temel ve günlük hayatımızla doğrudan ilişkili konularından biridir. Cisimlerin neden ve nasıl hareket ettiklerini anlamamızı sağlayan bu yasalar, bir cismin üzerine etki eden net kuvvet ile ivme arasındaki ilişkiyi açıklar.

of 6

Cisimlere Etkiyen Net Kuvvet

Ağırlık (G), cismin kütlesine bağlı olarak yerin merkezine doğru etkiyen çekim kuvvetidir $G=mg$ . Yerçekimi kuvveti olarak da bilinen bu kuvvet, cisimlerin düşmesine neden olur.

💡 Bir problemi çözerken ilk adımda cisim üzerine etki eden tüm kuvvetleri belirleyin ve sonra bunların bileşkesini (net kuvveti) hesaplayın.

of 6

Net Kuvvet ve Cismin Hareketi

🔍 Eğik düzlem problemlerinde kuvvetleri iki bileşene ayırın: Düzleme paralel (hareketi etkileyen) ve düzleme dik (normal kuvveti oluşturan).

of 6

Kuvvet ve İvme İlişkisi

📝 Bağlı sistemlerde her cisim için ayrı ayrı hareket denklemi yazın, ancak ivmenin tüm sistem için aynı olduğunu unutmayın.

of 6

Bağlı Cisimlerin Hareketi

💡 Sürtünmeli ortamlarda, sürtünme kuvvetini hesaplarken normal kuvvetin cismin ağırlığıyla aynı olmayabileceğini unutmayın.

of 6

Kuvvet ve Tepki Problemleri

🔑 Üst üste duran cisimlerin hareketinde, üstteki cismin alttaki cisime göre bağıl ivmesi sıfır olmalıdır; aksi halde kayma gerçekleşir.

of 6

İvmeli Sistemlerde Kuvvet Analizi

🎯 Asansör problemlerinde, hareket yönü ve ivme yönünü ayrı düşünün. İvme her zaman hızın artış yönündedir, ancak asansör yavaşlarken ivme hareketin tersi yönündedir.