Fizik179 views·Updated Jun 15, 2026·5 pages

Newton'un Hareket Yasaları ve Örnekler

Elif İDİKURT@elifidikurt

Add to Google sources

Newton'un hareket yasaları, fizikte hareketlerin temel prensiplerini açıklar. Günlük yaşamda...

1 / 5

of 5

Newton Hareket Yasaları
1) Eylemsizlik
→Cismin bulunduğu durumu korumak istemesidir yani cisim hareketllyse here,
ketine, duruyorsa aurmaya

Newton'un Hareket Yasaları

Newton'un üç temel hareket yasası, cisimlerin nasıl hareket ettiğini açıklar. Eylemsizlik yasası, cismin bulunduğu durumu koruma eğilimini ifade eder. Yani bir cisim hareketsizse hareketsiz kalmaya, hareketliyse aynı hızda hareket etmeye devam eder. Net kuvvet sıfır olduğunda, cisim ya durağan kalır ya da sabit hızla hareket eder.

Temel yasa $F=ma$ , bir cisme etki eden net kuvvetin, cismin ivmesine oranının cismin kütlesine eşit olduğunu söyler. Net kuvvet ile ivme her zaman aynı yönlüdür! Kuvvet arttıkça ivme de aynı oranda artar, ama kütle arttığında ivme azalır.

Etki-tepki yasası, her etkiye karşılık eşit büyüklükte ve zıt yönde bir tepki olduğunu belirtir. Bu kuvvetler farklı cisimlere etki ettikleri için birbirlerini yok etmezler. Örneğin, Dünya Ay'a bir kuvvet uygularken, Ay da Dünya'ya aynı büyüklükte ama zıt yönde kuvvet uygular.

⚠️ Dikkat! Etki ve tepki kuvvetleri aynı cismin üzerinde değildir. Bu nedenle birbirini sıfırlamaz ve cisimlerin hareketlerini ayrı ayrı etkiler.

of 5

Sürtünme Kuvveti ve Temel Uygulamalar

Sürtünme kuvveti hareketi zorlaştıran bir etkidir ve her zaman hareketin yönüne terstir. Bu kuvvetin büyüklüğü yüzeyin cinsine ve yüzey tepkisine bağlıdır, ama yüzey alanına bağlı değildir. Formülü fs = N × k olarak yazılır (N: yüzey tepkisi, k: sürtünme katsayısı).

Duran veya sabit hızla hareket eden cisimlere uygulanan kuvvete eşit büyüklükte sürtünme kuvveti oluşur. Sürtünme kuvveti iki çeşittir: Statik sürtünme (duran cisimler için) ve kinetik sürtünme (hareket eden cisimler için). Statik sürtünme, kinetik sürtünmeden daima büyüktür.

İp gerilmesinin hesaplanması da temel bir uygulamadır. Bir iple bağlı cisimlerin bulunduğu sistemlerde, ipin her iki ucunda da gerilme aynı değerdedir. İp daima bir cismi çeker ve asla itemez. Sistem problemlerinde, önce sistemin toplam ivmesini bulup, sonra her cismin dengesini inceleyerek ip gerilmeleri hesaplanabilir.

💡 İpucu: Birden fazla cisimden oluşan sistemlerde, tüm sistemi tek bir cisim gibi düşünüp toplam kuvvet ve ivmeyi bulduktan sonra, her cisim için ayrı ayrı denge denklemleri yazarak bilinmeyenleri hesaplamalısın!

of 5

Bağlı Sistemler ve İvme Hesaplamaları

Birbirine bağlı cisimlerin olduğu sistemlerde, tüm cisimler aynı ivmeye sahip olur. Bağlı sistemlerde problem çözerken, önce sisteme etkiyen net kuvveti bularak sistemin ivmesini hesaplayabiliriz. Sonra her cisim için Newton'un ikinci yasasını uygulayarak ip gerilmelerini bulabiliriz.

Eğimli yüzeylerde, cismin ağırlığını eğim doğrultusunda ve eğime dik bileşenlerine ayırmamız gerekir. Eğimli düzlemde hareket eden cismin ivmesini bulmak için, eğim doğrultusundaki net kuvveti hesaplarız. Burada mgsinθ (θ: eğim açısı) bileşeni cismi eğim aşağı çekerken, sürtünme kuvveti varsa bu harekete karşı koyar.

Farklı kütlelerin olduğu sistemlerde, kuvvet dengesi kurularak tüm sistem için ortak ivme bulunabilir. Örneğin, 3kg ve 2kg kütleli cisimlerden oluşan bir sistemde 20N'luk kuvvet uygulandığında, sistemin toplam kütlesi 5kg olduğundan ivme a = 20/5 = 4m/s² olur.

🔑 Anahtar Bilgi: Bağlı cisimlerde, ip kopmazsa, tüm cisimler aynı ivmeyle hareket eder. İp gerilmeleri ise cisimlerin kütle ve ivmesine bağlı olarak değişir!

of 5

Sürtünmeli Hareket Problemleri

Sürtünmenin olduğu problemlerde, hareket denklemini yazarken sürtünme kuvvetini hesaba katmalısın. Sürtünme kuvveti fs = N × k formülüyle bulunur ve her zaman hareket yönüne zıttır. Eğimsiz yüzeylerde, N = mg'dir (yani cismin ağırlığı kadardır).

Eğimli yüzeylerde sürtünmeli problemlerde, yüzey tepkisi N = mgcosθ formülüyle hesaplanır. Sürtünme kuvveti bu değer ile sürtünme katsayısının çarpımı kadardır. Eğim aşağı hareket eden cisimler için net kuvvet, mgsinθ - fs şeklinde hesaplanır.

Sürtünme katsayısının bilinmediği durumlarda, verilen ivme değerlerinden ve hareket denkleminden yararlanarak sürtünme katsayısı hesaplanabilir. Örneğin, 5kg kütleli bir cisim 5,2 m/s² ivmeyle hareket ediyorsa, fs = 8N bulunduğunda k = 0,8 olarak hesaplanır.

🧠 Unutma! Sürtünme kuvveti her zaman hareket yönüne zıttır, ancak bir tekerlekte yuvarlanma hareketi olduğunda sürtünme kuvveti hareketle aynı yönde olabilir. Bu özel durumdur!

of 5

Eğimli Yüzeylerde Hareket ve Karmaşık Sistemler

Eğimli yüzeylerde hareket eden cisimler için, ağırlık vektörünü eğim doğrultusunda ve eğime dik bileşenlerine ayırmak gerekir. Eğim doğrultusundaki bileşen mgsinθ, eğime dik bileşen ise mgcosθ'dır. Sürtünmeli eğimli yüzeylerde, sürtünme kuvveti fs = N × k = mgcosθ × k formülüyle hesaplanır.

Karmaşık sistemlerde (örneğin, makaralarla bağlı cisimler) önce sistemin tamamına Newton'un ikinci yasasını uygulayıp toplam ivmeyi bulmak, sonra her cisim için ayrı ayrı denge denklemleri yazarak ip gerilmelerini hesaplamak gerekir.

Farklı kütleli cisimlerin bulunduğu sistemlerde, serbest cisim diyagramları çizerek her cisime etki eden kuvvetleri göstermek işimizi kolaylaştırır. Net kuvvet, kütle ve ivme arasındaki ilişkiyi kullanarak denklemler yazıp bilinmeyenler bulunabilir.

💪 Güven İpucu: Karmaşık görünen sistem problemlerini, adım adım parçalara ayırarak çözebilirsin! Önce tüm sistemi tek bir cisim gibi düşün, sonra her cismi ayrı ayrı ele al. Bu yöntem her zaman işe yarar!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik179 views·Updated Jun 15, 2026·5 pages

Newton'un Hareket Yasaları ve Örnekler

Elif İDİKURT@elifidikurt

Add to Google sources

Newton'un hareket yasaları, fizikte hareketlerin temel prensiplerini açıklar. Günlük yaşamda karşılaştığımız pek çok olayın arkasındaki fiziksel gerçekleri anlamamızı sağlayan bu yasalar, fizik derslerinin en kritik konularından biridir. Bu yasaları ve temel uygulamalarını anlamak, fizik başarınız için çok önemlidir.

of 5

Newton'un Hareket Yasaları

⚠️ Dikkat! Etki ve tepki kuvvetleri aynı cismin üzerinde değildir. Bu nedenle birbirini sıfırlamaz ve cisimlerin hareketlerini ayrı ayrı etkiler.

of 5

Sürtünme Kuvveti ve Temel Uygulamalar

💡 İpucu: Birden fazla cisimden oluşan sistemlerde, tüm sistemi tek bir cisim gibi düşünüp toplam kuvvet ve ivmeyi bulduktan sonra, her cisim için ayrı ayrı denge denklemleri yazarak bilinmeyenleri hesaplamalısın!

of 5

Bağlı Sistemler ve İvme Hesaplamaları

🔑 Anahtar Bilgi: Bağlı cisimlerde, ip kopmazsa, tüm cisimler aynı ivmeyle hareket eder. İp gerilmeleri ise cisimlerin kütle ve ivmesine bağlı olarak değişir!

of 5

Sürtünmeli Hareket Problemleri

🧠 Unutma! Sürtünme kuvveti her zaman hareket yönüne zıttır, ancak bir tekerlekte yuvarlanma hareketi olduğunda sürtünme kuvveti hareketle aynı yönde olabilir. Bu özel durumdur!

of 5

Eğimli Yüzeylerde Hareket ve Karmaşık Sistemler

💪 Güven İpucu: Karmaşık görünen sistem problemlerini, adım adım parçalara ayırarak çözebilirsin! Önce tüm sistemi tek bir cisim gibi düşün, sonra her cismi ayrı ayrı ele al. Bu yöntem her zaman işe yarar!