Fizik1,515 views·Updated Jun 16, 2026·4 pages

Newton'un Hareket Yasaları ve Sürtünme Kuvveti

Ayşegül@ayseeseeee

Add to Google sources

Newton'ın hareket yasaları fizikteki en temel konulardan biri ve günlük...

1 / 4

of 4

3. ÜNİTE NEWTON IN HAREKET YASALARI

Cisimlerin hareketlerinin sebeplerini inceleyen mekaniğin alt dalına dino-
mik denir.

Dinamiğin Prensi

Dinamik ve Newton'ın Hareket Yasaları

Dinamik, cisimlerin neden hareket ettiğini inceleyen fizik dalı. Günlük hayatta sürekli gözlemlediğin olayları bilimsel olarak açıklıyor.

Eylemsizlik Prensibi çok basit: Bir cisme kuvvet uygulanmazsa, duran cisim durmaya devam eder, hareket eden cisim de sabit hızla hareketine devam eder. Otobüste ani fren yapıldığında neden ileri doğru savrulduğunu bu prensip açıklıyor.

Dinamiğin Temel Prensibi ise F = m.a formülüyle ifade ediliyor. Bir cisme ne kadar büyük kuvvet uygularsan o kadar büyük ivme kazanır. Ağır cisimleri hareket ettirmek için daha fazla kuvvet gerekir çünkü kütleleri büyük.

Önemli Not: Newton birimi kg.m/s² olarak hesaplanır. Formüllerde bu birimi kullanmayı unutma!

of 4

Etki-Tepki Prensibi

Etki-Tepki Prensibi günlük hayatın her yerinde karşına çıkıyor. Yerde dururken ayağın yere ağırlığın kadar bastırıyor, yer de sana aynı büyüklükte yukarı doğru tepki veriyor.

İki cisim çarpıştığında, birinin diğerine uyguladığı kuvvet ile karşıdakinin ona uyguladığı kuvvet eşit büyüklükte ama zıt yönlü oluyor. Futbolda topa vurduğunda ayağın acımasının sebebi bu.

İvmeli hareket yapan araçlarda bulunurken eylemsizlik nedeniyle vücudun tepki gösteriyor. Araç hızlanırken arkaya, frenlediğinde öne doğru itildiğini hissedersin.

Dikkat: Etki ve tepki farklı cisimlere etki eden kuvvetler olduğu için bileşkeleri alınamaz!

of 4

Etki-Tepki Örnekleri

Etki-tepki kuvvetleri aynı cisme değil, farklı cisimlere etki eder. Bu yüzden bu kuvvetlerin bileşkesini alamazsın. Eğer alabilseydin, çarpışmalarda hiçbir cisim hasar görmezdi!

Büyük bir kütleyi iterken, o kütle de sana aynı büyüklükte tepki veriyor. Küçük bir top ile bowling topunu aynı kuvvetle ittiğinde, bowling topu daha az ivmelenecek çünkü kütlesi büyük.

Bu prensibi anlamak için roket örneğini düşün: Roket gazları aşağı doğru fırlatarak tepki alır ve yukarı çıkar.

Hatırla: Kuvvetler farklı cisimlere etki ettiği için birbirlerini sıfırlamaz!

of 4

Sürtünme Kuvveti

Sürtünme kuvveti hareket etmeye çalışan cisimleri durdurmak isteyen kuvvet. Yönü her zaman hareketin zıt yönünde ve hareket ettirici özelliği yok.

Statik sürtünme duran bir cismi hareket ettirmek için gereken en küçük kuvvete eşit. Kinetik sürtünme ise hareket halindeki cisimlere etki eder ve statik sürtünmeden küçüktür. Bu yüzden bir kutuyu yerinden oynatmak, onu itmekten daha zor.

Sürtünme kuvveti Fs = ks.N formülüyle hesaplanır. Burada N zemin tepki kuvveti, ks ise sürtünme katsayısı. Pürüzlü yüzeylerde katsayı büyük, pürüzsüz yüzeylerde küçük.

Pratik Bilgi: Hava ortamında da sürtünme var! Paraşütçülerin düşerken sabit hıza ulaşmasının sebebi hava direnci.

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik1,515 views·Updated Jun 16, 2026·4 pages

Newton'un Hareket Yasaları ve Sürtünme Kuvveti

Ayşegül@ayseeseeee

Add to Google sources

Newton'ın hareket yasaları fizikteki en temel konulardan biri ve günlük hayatta sürekli karşılaştığımız olayları açıklıyor. Bu yasalar sayesinde neden arabalar frenlediğinde ileri doğru savrulduğumuzu, topların neden düştüğünü ve neden yürürken kaymakladığımızı anlayabiliyoruz.

of 4

Dinamik ve Newton'ın Hareket Yasaları

Dinamik, cisimlerin neden hareket ettiğini inceleyen fizik dalı. Günlük hayatta sürekli gözlemlediğin olayları bilimsel olarak açıklıyor.

Önemli Not: Newton birimi kg.m/s² olarak hesaplanır. Formüllerde bu birimi kullanmayı unutma!

of 4

Etki-Tepki Prensibi

İvmeli hareket yapan araçlarda bulunurken eylemsizlik nedeniyle vücudun tepki gösteriyor. Araç hızlanırken arkaya, frenlediğinde öne doğru itildiğini hissedersin.

Dikkat: Etki ve tepki farklı cisimlere etki eden kuvvetler olduğu için bileşkeleri alınamaz!

of 4

Etki-Tepki Örnekleri

Etki-tepki kuvvetleri aynı cisme değil, farklı cisimlere etki eder. Bu yüzden bu kuvvetlerin bileşkesini alamazsın. Eğer alabilseydin, çarpışmalarda hiçbir cisim hasar görmezdi!

Bu prensibi anlamak için roket örneğini düşün: Roket gazları aşağı doğru fırlatarak tepki alır ve yukarı çıkar.

Hatırla: Kuvvetler farklı cisimlere etki ettiği için birbirlerini sıfırlamaz!

of 4

Sürtünme Kuvveti

Sürtünme kuvveti hareket etmeye çalışan cisimleri durdurmak isteyen kuvvet. Yönü her zaman hareketin zıt yönünde ve hareket ettirici özelliği yok.

Sürtünme kuvveti Fs = ks.N formülüyle hesaplanır. Burada N zemin tepki kuvveti, ks ise sürtünme katsayısı. Pürüzlü yüzeylerde katsayı büyük, pürüzsüz yüzeylerde küçük.

Pratik Bilgi: Hava ortamında da sürtünme var! Paraşütçülerin düşerken sabit hıza ulaşmasının sebebi hava direnci.