Fizik1,082 views·Updated Jun 15, 2026·6 pages

Fizik Basıncı ve Kaldırma Kuvveti

Zehra Urek@zehraurek

Add to Google sources

Kaldırma kuvveti ve yüzme şartları konusu, sıvılarda dengeyi anlamanın temelini...

1 / 6

of 6

bölüm 5

KALDIRMA KUVVETİ

ÜNİTE 8
BASINÇ VE KALDIRMA KUVVETİ
Kaldırma Kuvveti

Küçük bir demir bilye suya batarken demirden yapılmış dev ge

Yüzme Şartı ve Matematiksel İlişkiler

Yüzme durumunda cisim, hacminin sadece bir kısmı sıvı içinde olacak şekilde dengededir. Bu durumda cisim, kendi hacminden daha küçük hacimde sıvının yerini değiştirir. Örneğin taşma düzeyine kadar sıvı dolu bir kaba bıraktığınız yüzen cisim, kendi hacminden daha az miktarda sıvı taşırır.

Yüzen cisimlerde batma oranını hesaplamak için şu formül kullanılır: V₍ᵦ₎/V₍ₖ₎ = d₍ₖ₎/d₍ₛ₎

Burada V₍ₖ₎ cismin hacmi, V₍ᵦ₎ batan hacim, d₍ₖ₎ cismin özkütlesi, d₍ₛ₎ ise sıvının özkütlesidir. Ortamın yer çekimi ivmesindeki değişimler, yüzen cisimlerde batma oranını etkilemez.

Yüzme durumunda cisim, ağırlığı (G) ve kaldırma kuvveti (F₍ₖ₎) eşit büyüklükte olacak şekilde dengede kalır: G = F₍ₖ₎ ya da matematiksel olarak V₍ₖ₎·d₍ₖ₎·g = V₍ᵦ₎·d₍ₛ₎·g. Yüzen cisimlerin özkütlesi her zaman sıvının özkütlesinden küçüktür (d₍ₖᵢₛᵢₘ₎ < d₍ₛıᵥı₎).

İpucu: Bir cismin özkütlesini biliyorsanız ve hangi sıvıda ne kadar batacağını merak ediyorsanız, batma oranı formülünü kullanarak kolayca hesaplayabilirsiniz. Örneğin, özkütlesi suyun yarısı kadar olan bir cisim, hacminin yarısı kadar batar.

of 6

Kaplarda Ağırlama Şartları

Bir kaba cisim koyduğumuzda meydana gelen ağırlama miktarı cismin durumuna göre değişir. Eğer cismi koyduğunuzda kaptan sıvı taşmıyorsa, kaptaki ağırlama miktarı cismin ağırlığı kadar olur. Bu durum cismin sıvı içindeki konumundan bağımsızdır.

Kaptaki ağırlama miktarı şu formülle hesaplanır: G₍ₐğıᵣlıₛₘₐ₎ = G₍gₑlₑₙ₎ - G₍ₜₐşₐₙ₎. Yani kaba gelen ağırlık ile kaptan taşan sıvının ağırlığı arasındaki fark, kaptaki ağırlama miktarını verir.

İlginç bir durum da şudur: Taşma seviyesine kadar dolu bir kaba, yüzen veya askıda kalan bir cisim bıraktığınızda kapta hiç ağırlama olmaz! Çünkü bu durumlarda kaptan cismin ağırlığına eşit miktarda sıvı taşar. Ancak cisim dibe batarsa, kaptaki ağırlama miktarı cismin ağırlığı ile taşan sıvının ağırlığı arasındaki fark kadardır $G₍ₐğıᵣlıₛₘₐ₎ = G₍ₖ₎ - F₍ₖ₎$ .

Özkütlesi suyun özkütlesinden büyük olan cisimler normalde suda batar. Ancak gemiler gibi büyük nesnelerin batmamasının sırrı, hacimlerinin büyütülmesiyle ilgilidir. Metal bir cisim normalde suda batarken, aynı cisim içi boş bir tas şeklinde yapıldığında suda yüzebilir.

Hatırlatma: Günlük hayatta karşılaştığımız birçok taşıt ve nesne, hacim prensibini kullanır. Örneğin dev gemiler, çok ağır olmalarına rağmen, büyük hacimleri sayesinde kendi ağırlıklarından daha fazla suyun yerini değiştirerek yüzebilirler.

of 6

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik1,082 views·Updated Jun 15, 2026·6 pages

Fizik Basıncı ve Kaldırma Kuvveti

Zehra Urek@zehraurek

Add to Google sources

Kaldırma kuvveti ve yüzme şartları konusu, sıvılarda dengeyi anlamanın temelini oluşturur. Bu bölümde yüzen, askıda kalan ve batan cisimlerin davranışlarını ve matematiksel ilişkilerini öğreneceğiz. Fizik derslerinde sıklıkla karşımıza çıkan bu konular, günlük hayattaki pek çok olayı açıklamamıza yardımcı olur.

of 6

Yüzme Şartı ve Matematiksel İlişkiler

Yüzen cisimlerde batma oranını hesaplamak için şu formül kullanılır: V₍ᵦ₎/V₍ₖ₎ = d₍ₖ₎/d₍ₛ₎

İpucu: Bir cismin özkütlesini biliyorsanız ve hangi sıvıda ne kadar batacağını merak ediyorsanız, batma oranı formülünü kullanarak kolayca hesaplayabilirsiniz. Örneğin, özkütlesi suyun yarısı kadar olan bir cisim, hacminin yarısı kadar batar.

of 6

Kaplarda Ağırlama Şartları

Hatırlatma: Günlük hayatta karşılaştığımız birçok taşıt ve nesne, hacim prensibini kullanır. Örneğin dev gemiler, çok ağır olmalarına rağmen, büyük hacimleri sayesinde kendi ağırlıklarından daha fazla suyun yerini değiştirerek yüzebilirler.

of 6