Fizik1,001 views·Updated Jun 18, 2026·5 pages

10. Sınıf Fizik: Elektrik Devreleri Konu Anlatımı

İrem Şahin@iremahin

Add to Google sources

Elektrik devreleri günlük hayatımızın vazgeçilmez bir parçası. Telefonunuzdan lambanıza kadar...

1 / 5

of 5

Kimya

elektrik akımı ve
elektronlar zit yonb
7
zik
.../..../...
elektrik akımı
elektrik akımı e'larm
tam tersi yondedir
YP AP
ocktrik akımı

Elektrik Akımı ve Temel Kavramlar

Elektrik akımı aslında elektronların hareketidir ama ilginç bir şekilde akım yönü elektronların gittiği yönün tam tersidir. Bu duruma aldanma - önemli olan akımın nasıl ölçüldüğünü bilmen.

Akım şiddeti (I), belirli bir zamanda bir kesit alanından geçen toplam yük miktarını gösterir. Formülü çok basit: I = q/t $yük/zaman$ . Birimi Amper (A) ve bu skaler bir büyüklük.

Farklı ortamlarda farklı yük taşıyıcıları vardır. Metallerde sadece elektronlar hareket ederken, sıvı çözeltilerde hem pozitif hem negatif iyonlar, gazlarda ise pozitif iyonlar ve elektronlar akımı oluşturur.

💡 Pratik İpucu: Akım hesaplarken önce toplam yükü bul, sonra zamana böl. 6 saniyede 12×10¹⁹ elektron geçiyorsa: q = 12×10¹⁹ × 1,6×10⁻¹⁹ = 1,92 C, I = 1,92/6 = 0,32 A

of 5

Direnç ve Bağımlılıkları

Direnç (R), bir iletkenin akıma karşı gösterdiği zorluktur ve birimi Ohm (Ω). Direnç dört temel faktöre bağlıdır ve bunları bilmen çok önemli.

Direnç öz direnç (ρ) ve uzunluk (L) ile doğru orantılıdır - yani bunlar arttıkça direnç de artar. Ancak kesit alanı (S) ile ters orantılıdır - kesit alanı büyüdükçe direnç azalır. Formül: R = ρ × L/S

Sıcaklık değişimleri de direnci etkiler. Çoğu metalde sıcaklık arttıkça direnç de artar.

💡 Akıllı Çözüm: İki farklı boyuttaki iletkenin direnç oranını bulmak için formülü kullan. Aynı maddeden yapılmışsa öz direnç ortak çarpan olarak sadeleşir ve hesaplama kolaylaşır.

of 5

Ölçü Aletleri ve Reosta

Voltmetre potansiyel farkını, ampermetre ise akım şiddetini ölçer. Bu aletlerin doğru bağlanması kritik - yanlış bağlarsan devre çalışmaz!

Voltmetre paralel bağlanır çünkü direnci çok yüksektir. Seri bağlasan akım geçmez. Ampermetre ise seri bağlanır çünkü direnci çok düşüktür. Paralel bağlasan kısa devre yapar.

Reosta ayarlanabilir dirençtir. Sürgüsünü hareket ettirerek direnci değiştirebilirsin. Sürgü uzarsa direnç artar, kısalırsa direnç azalır.

⚠️ Dikkat: Devredeki tüm lambaların yanması için akımın geçmesi gerekir. Kapalı anahtar ve yanlış yerleştirilmiş voltmetre akımı engelleyebilir.

of 5

Ohm Kanunu ve Seri Bağlama

Ohm Kanunu elektriğin temel kuralıdır: V = I × R. Bu formül der ki voltaj, akım ve direnç arasında sabit bir oran vardır. Grafikteki eğim bile direnci verir!

Seri bağlamada dirençler uç uca bağlanır. Bu durumda akım her yerde aynı kalır: I = I₁ = I₂ = I₃. Ancak voltajlar toplanır: V = V₁ + V₂ + V₃

Eşdeğer direnç basitçe dirençlerin toplamıdır: Reş = R₁ + R₂ + R₃. Seri bağlamada toplam direnç en büyük dirençten bile büyük olur.

📊 Grafik İpucu: V-I grafiğinde doğrunun eğimi direnci verir. Eğim ne kadar dik ise direnç o kadar büyüktür.

of 5

Paralel Bağlama

Paralel bağlamada dirençlerin birer uçları aynı noktada birleşir. Bu durumda voltaj her kolda aynıdır: V = V₁ = V₂ = V₃

Akımlar ise toplanır: I = I₁ + I₂ + I₃. Büyük dirence küçük akım, küçük dirence büyük akım gider - akım kolay yolu seçer!

Eşdeğer direnç formülü: 1/Reş = 1/R₁ + 1/R₂ + 1/R₃. İki dirençte kısa yol: Reş = (R₁ × R₂)/ $R₁ + R₂$

🚀 Hızlı Hesap: Paralel bağlamada eşdeğer direnç her zaman en küçük dirençten daha küçüktür. Bu mantıklı çünkü akım için daha fazla yol açmış olursun!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik1,001 views·Updated Jun 18, 2026·5 pages

10. Sınıf Fizik: Elektrik Devreleri Konu Anlatımı

İrem Şahin@iremahin

Add to Google sources

Elektrik devreleri günlük hayatımızın vazgeçilmez bir parçası. Telefonunuzdan lambanıza kadar her şeyde akım, direnç ve voltaj kavramları işliyor. Bu temel fizik konularını anlayarak elektrik dünyasının sırlarını çözebilirsin.

of 5

Elektrik Akımı ve Temel Kavramlar

💡 Pratik İpucu: Akım hesaplarken önce toplam yükü bul, sonra zamana böl. 6 saniyede 12×10¹⁹ elektron geçiyorsa: q = 12×10¹⁹ × 1,6×10⁻¹⁹ = 1,92 C, I = 1,92/6 = 0,32 A

of 5

Direnç ve Bağımlılıkları

Direnç (R), bir iletkenin akıma karşı gösterdiği zorluktur ve birimi Ohm (Ω). Direnç dört temel faktöre bağlıdır ve bunları bilmen çok önemli.

Sıcaklık değişimleri de direnci etkiler. Çoğu metalde sıcaklık arttıkça direnç de artar.

💡 Akıllı Çözüm: İki farklı boyuttaki iletkenin direnç oranını bulmak için formülü kullan. Aynı maddeden yapılmışsa öz direnç ortak çarpan olarak sadeleşir ve hesaplama kolaylaşır.

of 5

Ölçü Aletleri ve Reosta

Voltmetre potansiyel farkını, ampermetre ise akım şiddetini ölçer. Bu aletlerin doğru bağlanması kritik - yanlış bağlarsan devre çalışmaz!

Reosta ayarlanabilir dirençtir. Sürgüsünü hareket ettirerek direnci değiştirebilirsin. Sürgü uzarsa direnç artar, kısalırsa direnç azalır.

⚠️ Dikkat: Devredeki tüm lambaların yanması için akımın geçmesi gerekir. Kapalı anahtar ve yanlış yerleştirilmiş voltmetre akımı engelleyebilir.

of 5

Ohm Kanunu ve Seri Bağlama

Ohm Kanunu elektriğin temel kuralıdır: V = I × R. Bu formül der ki voltaj, akım ve direnç arasında sabit bir oran vardır. Grafikteki eğim bile direnci verir!

Seri bağlamada dirençler uç uca bağlanır. Bu durumda akım her yerde aynı kalır: I = I₁ = I₂ = I₃. Ancak voltajlar toplanır: V = V₁ + V₂ + V₃

Eşdeğer direnç basitçe dirençlerin toplamıdır: Reş = R₁ + R₂ + R₃. Seri bağlamada toplam direnç en büyük dirençten bile büyük olur.

📊 Grafik İpucu: V-I grafiğinde doğrunun eğimi direnci verir. Eğim ne kadar dik ise direnç o kadar büyüktür.

of 5

Paralel Bağlama

Paralel bağlamada dirençlerin birer uçları aynı noktada birleşir. Bu durumda voltaj her kolda aynıdır: V = V₁ = V₂ = V₃

Akımlar ise toplanır: I = I₁ + I₂ + I₃. Büyük dirence küçük akım, küçük dirence büyük akım gider - akım kolay yolu seçer!

Eşdeğer direnç formülü: 1/Reş = 1/R₁ + 1/R₂ + 1/R₃. İki dirençte kısa yol: Reş = (R₁ × R₂)/ $R₁ + R₂$

🚀 Hızlı Hesap: Paralel bağlamada eşdeğer direnç her zaman en küçük dirençten daha küçüktür. Bu mantıklı çünkü akım için daha fazla yol açmış olursun!