Fizik287 views·Updated Jun 20, 2026·5 pages

AYT Fizik: Newton Hareket Yasaları ve İvme Hesaplamaları

incii@catsandc0ffee_

Add to Google sources

Newton'un hareket yasaları ve sistemler konusu, fiziğin en temel yapı...

1 / 5

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Newton Hareket Yasaları ve Sistemler

Newton'un hareket yasaları, cisimlerin hareketi ve birbirleriyle etkileşimleri sırasında nasıl davrandıklarını açıklar. Sistemlerde birden fazla cismin hareketini incelerken, tüm kuvvetleri ve etkileri hesaba katmamız gerekir.

Bir sistem içinde bağlı kütleler olduğunda, bu kütleler arasındaki germe kuvveti (T) sistemin hareketinde önemli rol oynar. Mesela bir M kütlesi ip ile m kütlesine bağlıysa, ipin germe kuvveti her iki cismi de etkiler.

Sürtünmeli ortamlarda bir sistem için net kuvvet ve ivmeyi hesaplarken, sistemin toplam kütlesini ve etki eden tüm kuvvetleri dikkate alırız. Örneğin, eğik düzlemde sürtünme varsa, bileşke kuvvet formülü: a = $Mg - μmgcosθ - mgsinθ$ / $M + m$ şeklinde olur.

İpucu: Sistem problemlerini çözerken, her cismin üzerine etki eden kuvvetleri ayrı ayrı belirleyin, sonra bu kuvvetlerin sistemin tamamına etkisini hesaplayın. Bu yaklaşım karmaşık problemleri basite indirgemenizi sağlar!

Cisimlerin birbirleriyle etkileşiminde etki-tepki çiftleri oluşur. A cismi B cismine bir kuvvet uyguluyorsa, B cismi de A'ya aynı büyüklükte zıt yönlü bir kuvvet uygular. Bu Newton'un 3. yasasıdır ve sistem problemlerinin çözümünde kritik rol oynar.

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Sürtünme ve Görünen Ağırlık

Sürtünmeli yüzeylerde hareket eden cisimleri düzgün itebilmek için minimum kuvvet hesabı önemlidir. Bir m kütlesini harekete geçirmek için gereken minimum kuvvet Fmin = mg/μ formülüyle hesaplanır. Benzer şekilde minimum ivme Amin = g/μ olur.

İki cisim birbirine bağlıysa ve sürtünmeli bir yüzeyde hareket ediyorsa, gereken kuvvet her iki cismin ağırlığıyla ve sürtünme katsayısıyla ilgilidir. Bu durumda toplam kuvvet F = Mg $MA+MB$ /MB formülüyle hesaplanabilir.

Görünen ağırlık, ivmeli hareket eden cisimlerin normal kuvvetini ifade eder ve FN = mg + may formülüyle hesaplanır. Gerçek ağırlık ise her zaman mg kadardır. Sabit hızla hareket eden cisimlerde görünen ağırlık gerçek ağırlığa eşittir.

Dikkat: Statik sürtünme katsayısı (μs), her zaman kinetik sürtünme katsayısından (μk) büyüktür. Yani cismi harekete geçirmek, hareket halindeyken onu hızlandırmaktan daha zordur!

Hava direncinin olduğu ortamlarda, cisimler belirli bir son hıza ulaşır ve bu hız v = mg/k formülüyle hesaplanır. Burada k hava direnci katsayısıdır. Sistem içinde bağlı cisimlere kuvvet uygulandığında, her cismin ivmesi aynı olur ama her birine etki eden germe kuvveti farklı olabilir.

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Eğik Düzlem Problemleri

Eğik düzlemdeki cisimler için hareket denklemlerini yazarken cismin ağırlığını bileşenlerine ayırmak gerekir: Düzleme paralel bileşen mgsinθ ve düzleme dik bileşen mgcosθ olarak ifade edilir.

Sürtünmeli eğik düzlem problemlerinde, sürtünme kuvveti Ff = μFN = μmgcosθ şeklinde hesaplanır. Cisim hareketsiz kalıyorsa, eğik düzlem boyunca bileşke kuvvet sıfır olmalıdır, yani mgsinθ - Ff = 0 denklemini kullanabiliriz.

Bir cismin eğik düzlemde ivmeli hareket etmesi durumunda, net kuvvet Fnet = mgsinθ - μkmgcosθ formülüyle hesaplanır. İvme ise a = Fnet/m formülüyle bulunur. Örneğin, 10 kg kütleli bir cisim 30° eğimli, sürtünme katsayısı 0.5 olan bir düzlemde 0.656 m/s² ivmeyle hareket eder.

Pratik Yöntem: Eğik düzlem problemlerinde önce kuvvet diyagramı çizin, tüm kuvvetleri gösterin ve sonra hesaplamaya geçin. Görsel yaklaşım çözümü kolaylaştırır!

Eğik düzlemde bir cismin statik denge durumu için, eğim açısını sürtünme katsayısıyla ilişkilendirebiliriz. Cisim kaymadan duracaksa, μs = tanθ olmalıdır. Yani sürtünme katsayısı 0.8 olan bir yüzeyde, cismin kaymadan durabileceği maksimum açı yaklaşık 38.7° olur.

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Sistemlerde Hareket ve Germe Kuvveti

Birbirine bağlı cisimlerin oluşturduğu sistemlerde hareket problemlerini çözmek için iki yöntem kullanabiliriz: Her cismi ayrı ayrı inceleyerek veya sistemi bir bütün olarak ele alarak.

Sürtünmeli yüzeyde birbirine bağlı cisimler için, sistemin toplam ivmesini a = $Mg - μmg$ / $M + m$ formülüyle hesaplayabiliriz. Bu formül, ağır cismin çekme kuvveti ile yüzeydeki sürtünme kuvveti arasındaki farkı, sistemin toplam kütlesine bölerek ivmeyi verir.

Germe kuvveti hesabı, sistemdeki her cismin hareket denkleminden yapılabilir. Örneğin, m kütleli cisim için T = ma + mg şeklinde hesaplanır. 5 kg ve 2 kg kütleli cisimlerin bağlı olduğu bir sistemde, 6.72 m/s² ivmeyle hareket eden sisteme ait germe kuvveti 15.4 N olarak hesaplanır.

Çözüm Stratejisi: Sistem problemlerinde önce ivmeyi bulun, sonra bu ivmeyi kullanarak her bir parçaya etki eden kuvvetleri hesaplayın. Bu sıralama çözümü daha sistematik hale getirir!

Üç veya daha fazla cisimden oluşan karmaşık sistemlerde, her cismin hareket denklemi yazılmalıdır. Tüm sistemin ivmesini a = $M₃g - M₁g$ / $m₁ + m₂ + m₃$ formülüyle hesaplayabilir, ardından her bir ipe ait germe kuvvetlerini bulabiliriz.

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Makaralar ve Etki-Tepki Çiftleri

Makara sistemlerinde, hareket denklemleri yazılırken iplerin gerginliği ve makaraların sürtünmesiz olduğu varsayılır. Bu tür sistemlerde ivme a = g $M-m$ / $M+m$ formülüyle hesaplanır. Örneğin, 10 kg ve 5 kg kütleler bağlı olduğunda sistem 3.33 m/s² ivmeyle hareket eder.

Makara ile bağlı sistemlerde germe kuvveti, T = Mg - Ma formülüyle bulunabilir. 10 kg kütleli bir cisim 3.33 m/s² ivmeyle hareket ettiğinde, ipin germe kuvveti 65.3 N olarak hesaplanır.

Etki-tepki çiftleri, Newton'un üçüncü yasasının doğrudan sonucudur. A cismi B cismine bir kuvvet uygularsa, B cismi de A cismine eşit büyüklükte ve zıt yönlü bir kuvvet uygular. Örneğin, 6 kg ve 4 kg kütleli iki cisim arasındaki etki-tepki kuvvetleri 20 N'dur.

Önemli Not: Etki-tepki kuvvetleri her zaman farklı cisimlere etki eder ve birbirini dengelemez. Bu kuvvetler sistem içinde yer alsa da, sistem üzerindeki net kuvveti hesaplarken dikkate alınmazlar!

Sürtünmeli yüzeylerde hareket eden bağlı cisimlerde, her cisim için sürtünme kuvvetleri ayrı ayrı hesaplanır. Toplam sürtünme kuvveti, sistemin hareketine karşı koyar. 6 kg ve 4 kg kütleli cisimlerden oluşan, sürtünme katsayısı 0.2 olan bir sistemde, 50 N'luk bir kuvvet uygulandığında sistem 3 m/s² ivmeyle hareket eder.

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik287 views·Updated Jun 20, 2026·5 pages

AYT Fizik: Newton Hareket Yasaları ve İvme Hesaplamaları

incii@catsandc0ffee_

Add to Google sources

Newton'un hareket yasaları ve sistemler konusu, fiziğin en temel yapı taşlarından biridir. Cisimlerin hareketini ve birbirleriyle etkileşimlerini anlamamızı sağlayan bu yasalar, günlük hayattan mühendislik uygulamalarına kadar pek çok alanda karşımıza çıkar. Kısacası, hareket eden her şeyi anlamak için bu konuya...

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Newton Hareket Yasaları ve Sistemler

İpucu: Sistem problemlerini çözerken, her cismin üzerine etki eden kuvvetleri ayrı ayrı belirleyin, sonra bu kuvvetlerin sistemin tamamına etkisini hesaplayın. Bu yaklaşım karmaşık problemleri basite indirgemenizi sağlar!

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Sürtünme ve Görünen Ağırlık

Dikkat: Statik sürtünme katsayısı (μs), her zaman kinetik sürtünme katsayısından (μk) büyüktür. Yani cismi harekete geçirmek, hareket halindeyken onu hızlandırmaktan daha zordur!

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Eğik Düzlem Problemleri

Pratik Yöntem: Eğik düzlem problemlerinde önce kuvvet diyagramı çizin, tüm kuvvetleri gösterin ve sonra hesaplamaya geçin. Görsel yaklaşım çözümü kolaylaştırır!

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Sistemlerde Hareket ve Germe Kuvveti

Çözüm Stratejisi: Sistem problemlerinde önce ivmeyi bulun, sonra bu ivmeyi kullanarak her bir parçaya etki eden kuvvetleri hesaplayın. Bu sıralama çözümü daha sistematik hale getirir!

of 5

$Newton Hareket Yasaları + Sistemler m $a=\frac{Mg-Mong}{M+m}$ $ma=Mg-T$ M $T=mg-ma$ T1 T2 M2 M1 $a=\frac{M3g-M1g}{M1g+M2g+M3g}$ M3 $m1$

Makaralar ve Etki-Tepki Çiftleri

Makara ile bağlı sistemlerde germe kuvveti, T = Mg - Ma formülüyle bulunabilir. 10 kg kütleli bir cisim 3.33 m/s² ivmeyle hareket ettiğinde, ipin germe kuvveti 65.3 N olarak hesaplanır.

Önemli Not: Etki-tepki kuvvetleri her zaman farklı cisimlere etki eder ve birbirini dengelemez. Bu kuvvetler sistem içinde yer alsa da, sistem üzerindeki net kuvveti hesaplarken dikkate alınmazlar!