Fizik549 views·Updated Jun 23, 2026·20 pages

9. Sınıf Fizik: Hareket ve Kuvvet - Düzgün Doğrusal Hareket Konu Anlatımı

☾︎𝙶ü𝚕𝚎𝚛-𝚖𝚎𝚕𝚒𝚢𝚎༄@guler_meliye04

Add to Google sources

Fizik dersinin en temel konularından biri olan hareket, günlük hayatımızda...

1 / 10

of 10

*
*
ETİ MİLLİ EĞ
CUMHURİYET
ĞİTİM
DO
BAKANLIĞI
**
*
FİZİK
9. SINIF
Hareket ve Kuvvet
Düzgün Doğrusal Hareket - I Sürat ve Hız

Bir cismin bi

Sürat ve Hız Arasındaki Fark

Sürat dediğimiz şey aslında çok basit: bir cismin ne kadar zamanda ne kadar yol aldığını gösterir. Mesela 100 metre yolu 10 saniyede koşarsan, süratın 10 m/s olur.

Sürat formülü şöyle: v = X/t $X = alınan yol, t = zaman$ . Bu formülü çevirerek yol $X = v.t$ ve zamanı $t = X/v$ da bulabilirsin.

💡 Önemli Not: Sürat skaler büyüklüktür, yani sadece sayısal değeri önemlidir, yönü yoktur.

of 10

Sürat Hesaplama Örneği

Bu örnekte cisim A'dan B'ye, sonra C'ye toplam 3 saniyede gidiyor. Her nokta arası 1 metre olduğuna göre toplam 2 metre yol almış oluyor.

Sürat hesabı: v = X/t = 2 metre ÷ 3 saniye = 0,67 m/s

💡 Dikkat: Sürat hesaplarken aldığı toplam yolu kullanıyoruz, başlangıç ve bitiş noktası arasındaki mesafeyi değil!

of 10

Hız Nedir?

Hız, süratten farklı olarak sadece ne kadar hızlı gittiğini değil, hangi yöne gittiğini de söyler. Hız = yer değiştirme ÷ zaman şeklinde hesaplanır.

Hızın birimi süratle aynı $m/s$ ama vektörel büyüklük olduğu için yönü de vardır. Bu yüzden bazen negatif değerler de alabilir.

💡 Hatırla: Yer değiştirme = bitiş konumu - başlangıç konumu

of 10

Hız Hesaplama Örneği

Aynı örnekte cisim A'dan başlayıp C'ye gidiyor. A noktası -4, C noktası -2 konumunda ise yer değiştirme = -2 - (-4) = +2 metre oluyor.

Hız hesabı: v = yer değiştirme ÷ zaman = 2 metre ÷ 3 saniye = 0,67 m/s (pozitif yönde)

Gördüğün gibi sayısal değer aynı ama hız hesabında sadece başlangıç ve bitiş konumuna bakıyoruz.

💡 Fark: Sürat için toplam yol 2m, hız için yer değiştirme de 2m oldu ama bu her zaman böyle olmaz!

of 10

Sürat ve Hız Farkının Net Örneği

Cisim K'dan başlayıp L-M-K yolunu izleyerek başlangıç noktasına dönüyor. Toplam yol = 120 + 50 + 130 = 300 metre, zaman = 15 saniye.

Sürat hesabı: v = 300m ÷ 15s = 20 m/s

Hız hesabı: Başlangıç ve bitiş noktası aynı (K) olduğu için yer değiştirme = 0. Dolayısıyla hız = 0 m/s

💡 Önemli: Başlangıç noktasına dönen hareketlerde hız sıfır olur ama sürat sıfır olmaz!

of 10

Düzgün Doğrusal Hareket

Düzgün doğrusal hareket, hızı hiç değişmeyen düz çizgi hareketi demek. Tabloda gördüğün gibi her 5 saniyede 30 metre ilerliyor, yani hızı sürekli 6 m/s.

Bu tür hareketlerde zaman-konum ilişkisi tamamen düzenli olur. Grafik çizdiğinde mükemmel bir düz çizgi elde edersin.

💡 Gerçek Hayat: Otobanda sabit hızla giden arabalar düzgün doğrusal hareket yapar.

of 10

Konum-Zaman Grafiği

Konum-zaman grafiğinde eğim ne kadar dik olursa hız o kadar büyük olur. Bu grafikte eğim = hız formülü geçerlidir.

Grafiğin eğimi: (150-0)/(25-0) = 6 m/s olarak bulunur. Bu da cismin hızını verir.

Düzgün doğrusal harekette bu grafik her zaman düz çizgi olur, eğimi de sabit hızı gösterir.

💡 Grafik Okuma: Grafikteki eğim ne kadar dik olursa cisim o kadar hızlı hareket eder.

of 10

Hız-Zaman Grafiği

Düzgün doğrusal harekette hız hiç değişmediği için hız-zaman grafiği yatay bir çizgi olur. Bu grafikte hız sürekli 6 m/s'de sabit kalıyor.

Bu grafik türü, cismin hızının zaman içinde nasıl değiştiğini (ya da değişmediğini) gösterir. Düzgün harekette değişim olmadığı için düz yatay çizgi çıkar.

💡 Not: Hızlanma ya da yavaşlama olsaydı bu grafik eğik olurdu.

of 10

Grafik Alanı ve Yer Değiştirme

Hız-zaman grafiğinin altındaki alan yer değiştirmeyi verir. Bu örnekte alan = taban × yükseklik = 25 saniye × 6 m/s = 150 metre.

Bu alan hesabı çok kullanışlıdır çünkü grafikten bakarak cismin ne kadar yer değiştirdiğini kolayca bulabilirsin.

Sınavlarda bu tür grafik sorularıyla çok karşılaşacaksın, alan hesaplamayı iyi öğren.

💡 Pratik İpucu: Dikdörtgen alanı = taban × yükseklik formülüyle hızlıca çözebilirsin.

of 10

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik549 views·Updated Jun 23, 2026·20 pages

9. Sınıf Fizik: Hareket ve Kuvvet - Düzgün Doğrusal Hareket Konu Anlatımı

☾︎𝙶ü𝚕𝚎𝚛-𝚖𝚎𝚕𝚒𝚢𝚎༄@guler_meliye04

Add to Google sources

Fizik dersinin en temel konularından biri olan hareket, günlük hayatımızda sürekli karşılaştığımız bir olgu. Bir arabanın ne kadar hızlı gittiğini anlamaktan, yürürken ne kadar yol aldığımızı hesaplamaya kadar her şey hareket fiziği ile açıklanıyor.

of 10

Sürat ve Hız Arasındaki Fark

Sürat dediğimiz şey aslında çok basit: bir cismin ne kadar zamanda ne kadar yol aldığını gösterir. Mesela 100 metre yolu 10 saniyede koşarsan, süratın 10 m/s olur.

Sürat formülü şöyle: v = X/t $X = alınan yol, t = zaman$ . Bu formülü çevirerek yol $X = v.t$ ve zamanı $t = X/v$ da bulabilirsin.

💡 Önemli Not: Sürat skaler büyüklüktür, yani sadece sayısal değeri önemlidir, yönü yoktur.

of 10

Sürat Hesaplama Örneği

Bu örnekte cisim A'dan B'ye, sonra C'ye toplam 3 saniyede gidiyor. Her nokta arası 1 metre olduğuna göre toplam 2 metre yol almış oluyor.

Sürat hesabı: v = X/t = 2 metre ÷ 3 saniye = 0,67 m/s

💡 Dikkat: Sürat hesaplarken aldığı toplam yolu kullanıyoruz, başlangıç ve bitiş noktası arasındaki mesafeyi değil!

of 10

Hız Nedir?

Hız, süratten farklı olarak sadece ne kadar hızlı gittiğini değil, hangi yöne gittiğini de söyler. Hız = yer değiştirme ÷ zaman şeklinde hesaplanır.

Hızın birimi süratle aynı $m/s$ ama vektörel büyüklük olduğu için yönü de vardır. Bu yüzden bazen negatif değerler de alabilir.

💡 Hatırla: Yer değiştirme = bitiş konumu - başlangıç konumu

of 10

Hız Hesaplama Örneği

Aynı örnekte cisim A'dan başlayıp C'ye gidiyor. A noktası -4, C noktası -2 konumunda ise yer değiştirme = -2 - (-4) = +2 metre oluyor.

Hız hesabı: v = yer değiştirme ÷ zaman = 2 metre ÷ 3 saniye = 0,67 m/s (pozitif yönde)

Gördüğün gibi sayısal değer aynı ama hız hesabında sadece başlangıç ve bitiş konumuna bakıyoruz.

💡 Fark: Sürat için toplam yol 2m, hız için yer değiştirme de 2m oldu ama bu her zaman böyle olmaz!

of 10

Sürat ve Hız Farkının Net Örneği

Cisim K'dan başlayıp L-M-K yolunu izleyerek başlangıç noktasına dönüyor. Toplam yol = 120 + 50 + 130 = 300 metre, zaman = 15 saniye.

Sürat hesabı: v = 300m ÷ 15s = 20 m/s

Hız hesabı: Başlangıç ve bitiş noktası aynı (K) olduğu için yer değiştirme = 0. Dolayısıyla hız = 0 m/s

💡 Önemli: Başlangıç noktasına dönen hareketlerde hız sıfır olur ama sürat sıfır olmaz!

of 10

Düzgün Doğrusal Hareket

Düzgün doğrusal hareket, hızı hiç değişmeyen düz çizgi hareketi demek. Tabloda gördüğün gibi her 5 saniyede 30 metre ilerliyor, yani hızı sürekli 6 m/s.

Bu tür hareketlerde zaman-konum ilişkisi tamamen düzenli olur. Grafik çizdiğinde mükemmel bir düz çizgi elde edersin.

💡 Gerçek Hayat: Otobanda sabit hızla giden arabalar düzgün doğrusal hareket yapar.

of 10

Konum-Zaman Grafiği

Konum-zaman grafiğinde eğim ne kadar dik olursa hız o kadar büyük olur. Bu grafikte eğim = hız formülü geçerlidir.

Grafiğin eğimi: (150-0)/(25-0) = 6 m/s olarak bulunur. Bu da cismin hızını verir.

Düzgün doğrusal harekette bu grafik her zaman düz çizgi olur, eğimi de sabit hızı gösterir.

💡 Grafik Okuma: Grafikteki eğim ne kadar dik olursa cisim o kadar hızlı hareket eder.

of 10

Hız-Zaman Grafiği

Düzgün doğrusal harekette hız hiç değişmediği için hız-zaman grafiği yatay bir çizgi olur. Bu grafikte hız sürekli 6 m/s'de sabit kalıyor.

Bu grafik türü, cismin hızının zaman içinde nasıl değiştiğini (ya da değişmediğini) gösterir. Düzgün harekette değişim olmadığı için düz yatay çizgi çıkar.

💡 Not: Hızlanma ya da yavaşlama olsaydı bu grafik eğik olurdu.

of 10

Grafik Alanı ve Yer Değiştirme

Hız-zaman grafiğinin altındaki alan yer değiştirmeyi verir. Bu örnekte alan = taban × yükseklik = 25 saniye × 6 m/s = 150 metre.

Bu alan hesabı çok kullanışlıdır çünkü grafikten bakarak cismin ne kadar yer değiştirdiğini kolayca bulabilirsin.

Sınavlarda bu tür grafik sorularıyla çok karşılaşacaksın, alan hesaplamayı iyi öğren.

💡 Pratik İpucu: Dikdörtgen alanı = taban × yükseklik formülüyle hızlıca çözebilirsin.

of 10