Fizik4,954 views·Updated Jun 19, 2026·16 pages

9. Sınıf Fizik Ders Notları - Temel Konular ve Kavramlar

stella winx@stellawinx

Add to Google sources

Fizik, evrendeki madde ve enerji arasındaki ilişkileri inceleyen temel bilim...

1 / 10

of 10

# 9. SINIF FİZİK DERS NOTLARI

1. ÜNİTE: FİZİK BİLİMİNE GİRİŞ

Fizik Biliminin Evrendeki Rolü

Madde enerji etkileşimini inceleyen, doğa ola

Fizik Biliminin Evrendeki Rolü ve Uygulama Alanları

Fizik, madde ve enerji etkileşimini inceleyen bilim dalıdır. Doğadaki olayları deney sonuçlarıyla güçlendirerek mantıklı şekilde açıklar. Eski Yunancada "doğa" anlamına gelen "physic" kelimesinden gelir ve en temel doğa bilimi olarak kabul edilir.

Fizik, elektrikli aletlerden internete, röntgenden tomografiye kadar günlük yaşantımızdaki birçok teknolojik imkanın temelidir. Bu bilim dalı çok geniş uygulama alanlarına sahip olduğu için alt dallara ayrılmıştır.

Temel alt dallar şunlardır: Mekanik (kuvvet, hareket ve enerji ilişkileri), Elektrik ve Manyetizma (elektrik yükleri ve manyetik alanları inceler), Optik (ışığın yapısı ve davranışları), Termodinamik (ısı enerjisi ve maddeyle etkileşimi) gibi klasik dallar vardır.

Unutma: Modern fizik dalları da var! Atom fiziği, nükleer fizik ve yüksek enerji fiziği gibi alanlar maddenin en temel yapı taşlarını inceler.

of 10

Fiziksel Büyüklüklerin Sınıflandırılması

Bilimsel çalışmalarda hassas ölçümler yapabilmek için Uluslararası Birim Sistemi (SI) oluşturulmuştur. Fiziksel büyüklükler temel ve türetilmiş olmak üzere ikiye ayrılır.

Temel büyüklükler hiçbir niceliğin ölçülmesine gerek olmadan ifade edilir. Uzunluk (m), kütle (kg), zaman (s), sıcaklık (K) gibi. Türetilmiş büyüklükler ise birden fazla temel büyüklük kullanılarak ifade edilir: hız $m/s$ , kuvvet (N), enerji (J) gibi.

Fizikteki büyüklükler skaler ve vektörel olmak üzere ikiye ayrılır. Skaler büyüklükler sadece sayı ve birimle belirtilir (kütle, sıcaklık, sürat). Vektörel büyüklükler ise yön bilgisi de gerektirir (hız, ivme, kuvvet).

İpucu: Vektörel büyüklükleri hatırlamak için "yön önemli mi?" sorusunu sor. Hız için yön önemliyse vektörel, sürat için sadece ne kadar hızlı gittiğin önemliyse skaler!

of 10

Bilim Araştırma Merkezleri

Türkiye ve dünyada önemli bilim araştırma merkezleri bilimsel gelişmelere katkıda bulunuyor. Bu merkezler teknolojik ilerlemenin motor gücü sayılır.

Türkiye'deki merkezler: TÜBİTAK (1963'te kuruldu) Ar-Ge çalışmalarına destek verir ve bilim insanlarına fon sağlar. TAEK (1956) radyoaktif madde ve nükleer güvenlik konularında çalışır. ASELSAN (1975) elektronik cihazlar üretir ve TSK'ya teknolojik destek verir.

Dünya merkezleri: NASA (1958) uzay araştırmaları yapar ve Ay'a yapılan uçuşlardan sorumludur. ESA (1975) 17 ülkeli Avrupa Uzay Ajansı'dır. CERN (1954) parçacık fiziği deneylerini yürütür ve büyük patlamayı araştırır.

Harika bilgi: İnternetin temelleri CERN'de atıldı! Bugün kullandığın web teknolojisi parçacık fizikçilerinin ihtiyacından doğdu.

of 10

Madde ve Özellikleri: Kütle, Hacim, Özkütle

Kütle bir maddenin sahip olduğu madde miktarıdır ve "m" ile gösterilir. Her yerde aynı değere sahiptir, birimi kilogramdır. Hacim cismin evrende kapladığı yerdir, "V" ile gösterilir ve birimi m³'tür.

Özkütle maddenin birim hacminin kütlesidir ve "d" ile gösterilir. d = m/V formülüyle hesaplanır, birimi g/cm³'tür. Saf maddelerin özkütleleri sabittir ama karışımların özkütleleri değişkendir.

Dayanıklılık cisimlerin dış kuvvetlere karşı gösterdiği direnç olup kesit alanının hacmine bölünmesiyle bulunur. Kesit alanı, cisme etki eden kuvvete dik olan en büyük yüzey alandır.

Pratik bilgi: Özkütle maddenin kimlik kartı gibidir! Altının özkütlesi 19.3 g/cm³, suyun 1 g/cm³'tür. Bu sayede hangi maddeyle karşılaştığını anlayabilirsin.

of 10

Moleküller Arası Kuvvetler ve Yüzey Olayları

Maddenin davranışını adezyon (yapışma) ve kohezyon (tutma) kuvvetleri belirler. Kohezyon aynı tür moleküller arasındaki çekim kuvveti, adezyon farklı tür moleküller arasındaki çekim kuvvetidir.

Kılcallık olayında sıvı kılcal borularda yükselir. Bitkilerin topraktan suyu yapraklara taşıması bu sayede gerçekleşir. Boru inceldikçe kılcallık etkisi artar.

Yüzey gerilimi sıvı yüzeyindeki moleküllerin sadece aşağı ve yanlara çekilmesinden oluşur. Su damlacıkları küre şeklini alır ve bazı böcekler su üzerinde yürüyebilir. Hidrofobik yüzeyler sudan kaçar, hidrofilik yüzeyler suyu sever ve emer.

Günlük örnek: Kağıt havlunun suyu emmesi kılcallık, su damlasının cam üzerinde yuvarlak durması hidrofobik etki, yayılması ise hidrofilik etkidir!

of 10

Vektörler ve Newton'ın Hareket Yasaları

Vektörler yön ve büyüklüğe sahip fiziksel büyüklüklerdir. Vektör toplama işlemi üç yöntemle yapılır: paralel kenar metodu, uç uca ekleme metodu ve bileşenlere ayırma metodu.

Newton'ın Hareket Yasaları mekaniğin temelini oluşturur. Birinci yasa: Net kuvvet sıfırsa cisim duruyorsa durur, hareketliyse sabit hızla hareket eder. İkinci yasa: Fnet = m.a ile cismin ivmesi net kuvvetle doğru orantılıdır. Üçüncü yasa: Her etkiye eşit ve zıt tepki vardır.

Bağıl hareket kavramında gözlemcinin referans sistemi önemlidir. Vbağıl = Vgözlenen - Vgözlemci formülüyle hesaplanır. Aynı yönde giden araçların duruyormuş gibi görünmesi bu nedendir.

Akılda tut: Sürtünme kuvveti Fs = k.N formülüyle hesaplanır. Statik sürtünme cismi harekete geçirmek, kinetik sürtünme hareket halindeki cismi durdurmak için gereklidir.

of 10

Sabit İvmeli Hareket ve Düşey Atış Hareketleri

Sabit ivmeli hareket eşit zaman aralıklarında eşit hız değişimi olan harekettir. Temel formüller: v = v₀ + at, x = v₀t + ½at², v² = v₀² + 2ax şeklindedir.

Serbest düşme hareketinde hava direnci ihmal edilirse tüm cisimler g = 9.8 m/s² ivmesiyle düşer. v = gt, h = ½gt², v² = 2gh formülleri kullanılır. Hava direnci varsa R = k.A.v² şeklinde bir direnç kuvveti oluşur.

Yukarı düşey atışta cisim önce yavaşlayarak yükselir, sonra serbest düşer. Aşağı düşey atışta ise ilk hızla beraber ivmelenerek düşer. Limit hız kavramında ağırlık kuvvetiyle hava direnci eşitlenince cisim daha fazla hızlanamaz.

Önemli not: Düşey atış hareketlerinde yukarı yön pozitif, aşağı yön negatif kabul edilir. Maksimum yükseklikte hız sıfır olur!

of 10

İki Boyutta Hareket: Yatay ve Eğik Atış

Yatay atış hareketinde cisim yatayda düzgün doğrusal, düşeyde serbest düşme hareketi yapar. x = v₀t, h = ½gt², v² = v₀² + (gt)² formülleri geçerlidir.

Eğik atış hareketi en karmaşık atış hareketidir. İlk hızın bileşenleri: v₀ₓ = v₀cosα (yatay), v₀ᵧ = v₀sinα (düşey). Yatayda hız sabit kalır, düşeyde yukarı atış formülleri geçerlidir.

Maksimum yükseklik hₘₐₓ = v₀ᵧ²/2g, uçuş süresi t = 2v₀ᵧ/g, menzil X = v₀ₓ.tuçuş formülleriyle bulunur. Menzil 45° atış açısında maksimum olur.

Pratik ipucu: Eğik atışta problemleri çözerken hareketi yatay ve düşey bileşenlere ayır. Her bileşen için ayrı ayrı hesap yap, sonra birleştir!

of 10

Enerji, İş ve Momentum

İş bir kuvvetin cismi kendi doğrultusunda yer değiştirmesidir: W = F.Δx. Kinetik enerji hareket enerjisi: Ek = ½mv². Potansiyel enerji konum enerjisidir.

Hook Kanununa göre yay kuvveti Fyay = -kx şeklindedir. Esneklik potansiyel enerjisi Ep = ½kx² formülüyle hesaplanır. Mekanik enerji korunumunda Eilk = Eson, yani Ek1 + Ep1 = Ek2 + Ep2 olur.

Momentum P = mv şeklinde tanımlanır ve vektörel bir büyüklüktür. İtme I = F.Δt ile momentum değişimine eşittir. Momentum korunumunda Pilk = Pson geçerlidir.

Enerji ipucu: Sürtünmeli yüzeylerde mekanik enerji korunmaz, bir kısmı ısıya dönüşür. Bu durumda W = ΔEk + Wsürtünme hesabı yaparsın!

of 10

Tork, Denge ve Güç Kavramları

Tork kuvvetin cismi döndürme etkisidir: τ = F.d formülüyle hesaplanır. Birimi N.m'dir ve vektörel bir büyüklüktür. Torkun yönü sağ el kuralıyla bulunur.

Denge şartları iki tanedir: Birinci şart ΣF = 0 (kuvvetler toplamı sıfır), ikinci şart Στ = 0 (torklar toplamı sıfır). Her iki şart da sağlanmalı ki cisim dengede olsun.

Güç birim zamanda yapılan iştir: P = W/t = F.v formülleriyle hesaplanır. SI birimi watt'tır (W). Enerji sistemin iş yapabilme yeteneğidir ve joule (J) birimiyle ölçülür.

Denge ipucu: Dengede olan cisimde ağırlık merkezi çok önemli! Düzgün cisimlerin ağırlık merkezi geometrik merkezlerindedir.

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik4,954 views·Updated Jun 19, 2026·16 pages

9. Sınıf Fizik Ders Notları - Temel Konular ve Kavramlar

stella winx@stellawinx

Add to Google sources

Fizik, evrendeki madde ve enerji arasındaki ilişkileri inceleyen temel bilim dalıdır. Bu derste fizik biliminin doğadaki rolünden başlayarak, maddenin temel özelliklerini, hareket yasalarını ve enerji kavramlarını öğreneceksin.

of 10

Fizik Biliminin Evrendeki Rolü ve Uygulama Alanları

Unutma: Modern fizik dalları da var! Atom fiziği, nükleer fizik ve yüksek enerji fiziği gibi alanlar maddenin en temel yapı taşlarını inceler.

of 10

Fiziksel Büyüklüklerin Sınıflandırılması

Bilimsel çalışmalarda hassas ölçümler yapabilmek için Uluslararası Birim Sistemi (SI) oluşturulmuştur. Fiziksel büyüklükler temel ve türetilmiş olmak üzere ikiye ayrılır.

İpucu: Vektörel büyüklükleri hatırlamak için "yön önemli mi?" sorusunu sor. Hız için yön önemliyse vektörel, sürat için sadece ne kadar hızlı gittiğin önemliyse skaler!

of 10

Bilim Araştırma Merkezleri

Türkiye ve dünyada önemli bilim araştırma merkezleri bilimsel gelişmelere katkıda bulunuyor. Bu merkezler teknolojik ilerlemenin motor gücü sayılır.

Harika bilgi: İnternetin temelleri CERN'de atıldı! Bugün kullandığın web teknolojisi parçacık fizikçilerinin ihtiyacından doğdu.

of 10

Madde ve Özellikleri: Kütle, Hacim, Özkütle

Pratik bilgi: Özkütle maddenin kimlik kartı gibidir! Altının özkütlesi 19.3 g/cm³, suyun 1 g/cm³'tür. Bu sayede hangi maddeyle karşılaştığını anlayabilirsin.

of 10

Moleküller Arası Kuvvetler ve Yüzey Olayları

Kılcallık olayında sıvı kılcal borularda yükselir. Bitkilerin topraktan suyu yapraklara taşıması bu sayede gerçekleşir. Boru inceldikçe kılcallık etkisi artar.

Günlük örnek: Kağıt havlunun suyu emmesi kılcallık, su damlasının cam üzerinde yuvarlak durması hidrofobik etki, yayılması ise hidrofilik etkidir!

of 10

Vektörler ve Newton'ın Hareket Yasaları

Vektörler yön ve büyüklüğe sahip fiziksel büyüklüklerdir. Vektör toplama işlemi üç yöntemle yapılır: paralel kenar metodu, uç uca ekleme metodu ve bileşenlere ayırma metodu.

Akılda tut: Sürtünme kuvveti Fs = k.N formülüyle hesaplanır. Statik sürtünme cismi harekete geçirmek, kinetik sürtünme hareket halindeki cismi durdurmak için gereklidir.

of 10

Sabit İvmeli Hareket ve Düşey Atış Hareketleri

Sabit ivmeli hareket eşit zaman aralıklarında eşit hız değişimi olan harekettir. Temel formüller: v = v₀ + at, x = v₀t + ½at², v² = v₀² + 2ax şeklindedir.

Önemli not: Düşey atış hareketlerinde yukarı yön pozitif, aşağı yön negatif kabul edilir. Maksimum yükseklikte hız sıfır olur!

of 10

İki Boyutta Hareket: Yatay ve Eğik Atış

Yatay atış hareketinde cisim yatayda düzgün doğrusal, düşeyde serbest düşme hareketi yapar. x = v₀t, h = ½gt², v² = v₀² + (gt)² formülleri geçerlidir.

Maksimum yükseklik hₘₐₓ = v₀ᵧ²/2g, uçuş süresi t = 2v₀ᵧ/g, menzil X = v₀ₓ.tuçuş formülleriyle bulunur. Menzil 45° atış açısında maksimum olur.

Pratik ipucu: Eğik atışta problemleri çözerken hareketi yatay ve düşey bileşenlere ayır. Her bileşen için ayrı ayrı hesap yap, sonra birleştir!

of 10

Enerji, İş ve Momentum

İş bir kuvvetin cismi kendi doğrultusunda yer değiştirmesidir: W = F.Δx. Kinetik enerji hareket enerjisi: Ek = ½mv². Potansiyel enerji konum enerjisidir.

Momentum P = mv şeklinde tanımlanır ve vektörel bir büyüklüktür. İtme I = F.Δt ile momentum değişimine eşittir. Momentum korunumunda Pilk = Pson geçerlidir.

Enerji ipucu: Sürtünmeli yüzeylerde mekanik enerji korunmaz, bir kısmı ısıya dönüşür. Bu durumda W = ΔEk + Wsürtünme hesabı yaparsın!

of 10

Tork, Denge ve Güç Kavramları

Tork kuvvetin cismi döndürme etkisidir: τ = F.d formülüyle hesaplanır. Birimi N.m'dir ve vektörel bir büyüklüktür. Torkun yönü sağ el kuralıyla bulunur.

Denge şartları iki tanedir: Birinci şart ΣF = 0 (kuvvetler toplamı sıfır), ikinci şart Στ = 0 (torklar toplamı sıfır). Her iki şart da sağlanmalı ki cisim dengede olsun.

Güç birim zamanda yapılan iştir: P = W/t = F.v formülleriyle hesaplanır. SI birimi watt'tır (W). Enerji sistemin iş yapabilme yeteneğidir ve joule (J) birimiyle ölçülür.

Denge ipucu: Dengede olan cisimde ağırlık merkezi çok önemli! Düzgün cisimlerin ağırlık merkezi geometrik merkezlerindedir.