Fizik340 views·Updated Jun 21, 2026·2 pages

10. Sınıf Fizik: Kaldırma Kuvveti Konu Anlatımı

Betül Aslan@betl_16

Kaldırma kuvveti ve sıvıların cisimlere uyguladığı etkiler, fizik dersinin en...

of 2

# Kaldırma Kuueti
Sivilar ve gazlar temas ettikleri tum
yüzeylere basınç uyguladığı için cisimlerin
alt yazeyine ast yoseyinden daha fazla
b

Kaldırma Kuvveti ve Yüzme Koşulları

Sıvılar ve gazlar, temas ettikleri tüm yüzeylere basınç uygularlar. Cisimlerin alt yüzeyine, üst yüzeyinden daha fazla basınç uyguladıkları için cisimler yukarı doğru itilir. Bu itme kuvvetine kaldırma kuvveti denir.

Bir cisim sıvıya battığında, ona etki eden kaldırma kuvveti, cismin batan hacminden dolayı yer değiştiren sıvının ağırlığına eşittir. Bu önemli ilke Archimedes prensibi olarak bilinir ve şöyle ifade edilir: FK = Vbatan × dsıvı × g

Cismin sıvıda nasıl davranacağı, cismin ve sıvının yoğunluklarının karşılaştırılmasıyla belirlenir. Eğer cismin yoğunluğu (dc) sıvının yoğunluğundan (ds) küçükse cisim yüzer. Yoğunluklar eşitse cisim askıda kalır. Cismin yoğunluğu sıvınınkinden büyükse cisim batar.

💡 İlginç Not: Kapalı bir kapta bulunan gazlar, basınç her yerde aynı olduğu için cisimlere kaldırma kuvveti uygulamaz!

Birbirine karışmayan sıvılar içinde yüzen bir cismin özellikleri de ilginçtir. Cisim hangi sıvıya daha çok batıyorsa, özkütle değeri o sıvının özkütlesine daha yakındır. İki sıvı içinde yan yana batan cisimlerin özkütleleri, sıvı özkütlelerinin aritmetik ortalaması kadardır: $d₁+d₂$ /2.

of 2

Taşma Kabındaki Cisimler ve Balonlar

Taşma seviyesine kadar dolu bir kaba cisim bıraktığımızda neler olur? Bu sorunun cevabı, cismin yüzme durumuna göre değişir. Ancak her durumda ortak bir gerçek vardır: Taşan sıvının hacmi cismin batan hacmine eşittir ve taşan sıvının ağırlığı cisme etki eden kaldırma kuvvetine eşittir.

Yüzen bir cisim kaba konulduğunda, taşan sıvının ağırlığı kaldırma kuvvetine eşittir. Cisim askıda kaldığında, yine taşan sıvının hacmi cismin hacmi kadardır. Batan cisim durumunda ise, kaptaki ağırlaşma G-FK kadar olur. Burada G cismin ağırlığı, FK ise kaldırma kuvvetidir.

Kaptaki ağırlaşma, kaba giren ağırlık ile kaptan çıkan sıvının ağırlığı arasındaki farka eşittir. Bu ilke, yer değiştirme prensibinin bir uygulamasıdır ve mühendislik alanında sıkça kullanılır.

🎈 Merak Et: Balonlar nasıl yükselir? Balonun yoğunluğu havanın yoğunluğundan küçükse, kaldırma kuvveti ağırlıktan büyük olur ve balon yukarı hareket eder!

Havada bulunan bir balonun hareketi de yoğunluk karşılaştırmasına dayanır. Balonun yoğunluğu havanın yoğunluğundan büyükse aşağı doğru, eşitse dengede kalır, küçükse yukarı doğru hareket eder. İşte bu yüzden sıcak hava balonları ve helyum balonları yükselirken, boş bir plastik top havada düşer.

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fizik340 views·Updated Jun 21, 2026·2 pages

10. Sınıf Fizik: Kaldırma Kuvveti Konu Anlatımı

Betül Aslan@betl_16

Add to Google sources

Kaldırma kuvveti ve sıvıların cisimlere uyguladığı etkiler, fizik dersinin en ilginç konularından biridir. Bu konu, günlük hayatta karşılaştığımız pek çok olayı açıklar: gemilerin nasıl yüzdüğünü, balonların nasıl uçtuğunu ve neden bazı cisimlerin batarken diğerlerinin yüzdüğünü anlamamıza yardımcı olur.

of 2

Kaldırma Kuvveti ve Yüzme Koşulları

💡 İlginç Not: Kapalı bir kapta bulunan gazlar, basınç her yerde aynı olduğu için cisimlere kaldırma kuvveti uygulamaz!

of 2

Taşma Kabındaki Cisimler ve Balonlar

🎈 Merak Et: Balonlar nasıl yükselir? Balonun yoğunluğu havanın yoğunluğundan küçükse, kaldırma kuvveti ağırlıktan büyük olur ve balon yukarı hareket eder!