Fen Bilimleri905 views·Updated Jun 16, 2026·5 pages

Açık Hava Basıncı Nedir ve Nasıl Oluşur?

Talha Ahmet Çopur@ahmett

Add to Google sources

Atmosferdeki havadan parfüm şişelerine, araç frenlerinden berber koltuklarına kadar her...

1 / 5

of 5

22222222222227
AÇIK HAVA BASINCI

Bardak

Bir miktar su ile dolu bardağın
ağzına bir kağıt koyup hia hava
almayacak şekilde kağıtla
birlikte

Açık Hava Basıncı

Sen hiç su dolu bir bardağın ağzına kağıt koyup ters çevirmeyi denedin mi? Şaşırtıcı bir şekilde kağıt düşmez! Bunun sebebi açık hava basıncının alttan kağıda uyguladığı kuvvetin, üstteki su basıncından daha büyük olması.

Gazlar da tıpkı sıvılar gibi basınç uygular. Yoğunluğu fazla olan gazlar yeryüzüne daha yakın oldukları için, açık hava basıncı deniz seviyesinde en yüksek değerindedir.

Dağlara çıktığında kulakların neden tıkanır biliyor musun? Yükseklere çıkıldıkça hava yoğunluğu azaldığı için açık hava basıncının değeri de azalır. Bu yüzden dağcılar özel ekipmanlar kullanır.

💡 Hatırla: Açık hava basıncı, havanın ağırlığı nedeniyle birim yüzeye uyguladığı kuvvettir ve atmosfer basıncı olarak da adlandırılır.

of 5

Pascal Prensibi ve Balon Örneği

Bir balonu şişirirken içerideki gaz molekülleri her yönde hareket ederek balonun çeperlerine kuvvet uygular. Bu kuvvetin meydana getirdiği basınç, balonun her tarafına eşit şekilde dağılarak düzgün şişmesini sağlar.

Fransız bilim insanı Blaise Pascal, sıvı ve gazların kendilerine uygulanan basıncı her yöne aynı büyüklükte ilettiklerini keşfetmiş. Buna Pascal Prensibi diyoruz.

Su dolu balona delikler açıp bastırdığında suyun her tarafa eşit şekilde fışkırmasını görmüşsündür. İşte bu Pascal Prensibinin günlük hayattaki kanıtı!

💡 Sınav İpucu: Pascal Prensibi, "Sıvılar ve gazlar kendilerine uygulanan basıncı her yöne aynı büyüklükte iletir" şeklinde ezberle.

of 5

Torricelli'nin Deneyi

İtalyan fizikçi Evangelista Torricelli, açık hava basıncını ölçmek için çok akıllıca bir deney yapmış. 1 metre uzunluğundaki cam boruyu civa ile doldurmuş ve ters çevirerek civa dolu çanağa yerleştirmiş.

Sonuç şaşırtıcı olmuş: Civanın bir kısmı çanağa boşalırken, 76 cm yüksekliğinde civa boruda kalmış. Bu, deniz seviyesindeki açık hava basıncının tam olarak 76 cm civa basıncına eşit olduğunu göstermiş.

Bu deney sayesinde barometre cihazı icat edilmiş. Meteoroloji istasyonlarında hava durumu tahminlerinde hâlâ kullanılıyor.

💡 Önemli Bilgi: Deniz seviyesinde açık hava basıncı = 76 cm civa basıncı. Bu değer sınav sorularında sıkça kullanılır.

of 5

Basıncın Teknolojideki Uygulamaları

Arabaların hidrolik fren sistemi Pascal Prensibine mükemmel bir örnek. Fren pedalına bastığında, fren sıvısında oluşan basınç her yöne eşit şekilde iletilir ve balatatlar diski sıkıştırarak aracı durdurur.

Damperli kamyonlar da aynı prensiple çalışır. Tonlarca yük, küçük bir kol hareketiyle kolayca boşaltılabilir. İtfaiye merdivenlerinin yukarı çıkması da bu teknolojiye dayanır.

Araçlardaki hava yastıkları ise gaz basıncının her yöne eşit dağılmasıyla çalışır. Kaza anında gaz basıncı sayesinde hayat kurtarır.

💡 Günlük Hayat Bağlantısı: Etrafında gördüğün hidrolik sistemler, berber koltukları, perfüm şişeleri, hepsi Pascal Prensibinin birer uygulaması.

of 5

Basıncın Günlük Hayattaki Yeri

Basınç teknolojisinin hayatımıza ne kadar nüfuz ettiğini fark ettin mi? Kalem ucundan araç lastiklerine, su fıskiyelerinden berber koltuklarına kadar her yerde basınç var.

Oksijen tüpleri, elektrik süpürgeleri, parfüm şişeleri ve deodorant tüpleri basıncın gücünü kullanır. Düdüklü tencerede pişirme süresini kısaltan da yüksek basınçtır.

Kan tansiyonu ölçerken dahi basınç prensibiyle çalışan aletler kullanıyoruz. Yakıt göstergelerinden tüp ve çakmaklara kadar teknolojik gelişmeler basıncı temel alır.

💡 Keşfet: Etrafındaki her cihazı incele, hangilerinin basınç prensibiyle çalıştığını bulmaya çalış. Şaşıracaksın!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fen Bilimleri905 views·Updated Jun 16, 2026·5 pages

Açık Hava Basıncı Nedir ve Nasıl Oluşur?

Talha Ahmet Çopur@ahmett

Add to Google sources

Atmosferdeki havadan parfüm şişelerine, araç frenlerinden berber koltuklarına kadar her yerde karşılaştığımız basınç, aslında günlük hayatımızın vazgeçilmez bir parçası. Bu konu hem sınavlarda çıkıyor hem de etrafımızdaki teknolojileri anlamamızı sağlıyor.

of 5

Açık Hava Basıncı

Gazlar da tıpkı sıvılar gibi basınç uygular. Yoğunluğu fazla olan gazlar yeryüzüne daha yakın oldukları için, açık hava basıncı deniz seviyesinde en yüksek değerindedir.

💡 Hatırla: Açık hava basıncı, havanın ağırlığı nedeniyle birim yüzeye uyguladığı kuvvettir ve atmosfer basıncı olarak da adlandırılır.

of 5

Pascal Prensibi ve Balon Örneği

Fransız bilim insanı Blaise Pascal, sıvı ve gazların kendilerine uygulanan basıncı her yöne aynı büyüklükte ilettiklerini keşfetmiş. Buna Pascal Prensibi diyoruz.

Su dolu balona delikler açıp bastırdığında suyun her tarafa eşit şekilde fışkırmasını görmüşsündür. İşte bu Pascal Prensibinin günlük hayattaki kanıtı!

💡 Sınav İpucu: Pascal Prensibi, "Sıvılar ve gazlar kendilerine uygulanan basıncı her yöne aynı büyüklükte iletir" şeklinde ezberle.

of 5

Torricelli'nin Deneyi

Bu deney sayesinde barometre cihazı icat edilmiş. Meteoroloji istasyonlarında hava durumu tahminlerinde hâlâ kullanılıyor.

💡 Önemli Bilgi: Deniz seviyesinde açık hava basıncı = 76 cm civa basıncı. Bu değer sınav sorularında sıkça kullanılır.

of 5

Basıncın Teknolojideki Uygulamaları

Damperli kamyonlar da aynı prensiple çalışır. Tonlarca yük, küçük bir kol hareketiyle kolayca boşaltılabilir. İtfaiye merdivenlerinin yukarı çıkması da bu teknolojiye dayanır.

Araçlardaki hava yastıkları ise gaz basıncının her yöne eşit dağılmasıyla çalışır. Kaza anında gaz basıncı sayesinde hayat kurtarır.

💡 Günlük Hayat Bağlantısı: Etrafında gördüğün hidrolik sistemler, berber koltukları, perfüm şişeleri, hepsi Pascal Prensibinin birer uygulaması.

of 5

Basıncın Günlük Hayattaki Yeri

Basınç teknolojisinin hayatımıza ne kadar nüfuz ettiğini fark ettin mi? Kalem ucundan araç lastiklerine, su fıskiyelerinden berber koltuklarına kadar her yerde basınç var.

Kan tansiyonu ölçerken dahi basınç prensibiyle çalışan aletler kullanıyoruz. Yakıt göstergelerinden tüp ve çakmaklara kadar teknolojik gelişmeler basıncı temel alır.

💡 Keşfet: Etrafındaki her cihazı incele, hangilerinin basınç prensibiyle çalıştığını bulmaya çalış. Şaşıracaksın!