Fen Bilimleri421 views·Updated Jun 26, 2026·7 pages

8. Sınıf Basınç Konusu Ders Notları ve Anahtar Bilgiler

Ahlam @ahlam_l2e94

Add to Google sources

Günlük hayatımızda her an karşılaştığımız basınç kavramını öğreneceksin! Neden topuklu...

1 / 7

of 7

FEDICI ANNEM

Sebebi Nedir?
Cisimlerin
ağırlığı...

3. Unite
BASINÇ

Çeşitleri
BASING
Nelerdir?
-Katı basıncı
Birimi Nedir?
- Sıvı basınc
Pa

Basınç Nedir?

Basınç, birim yüzeye etki eden dik kuvvettir ve p harfi ile gösterilir. Birimi Pascal (Pa)'dır ve 1 Pa = 1 N/m² demektir.

Basıncın üç çeşidi vardır: katı basıncı, sıvı basıncı ve gaz basıncı. Her biri farklı özellikler gösterir ama hepsi günlük hayatımızda önemli rol oynar.

Katı basıncı için formül P = F/S'dir. Burada F kuvvet (ağırlık), S ise yüzey alanıdır. Bu basınç hem ağırlığa hem de yüzey alanına bağlıdır.

💡 İpucu: Ağırlık artarsa basınç artar, yüzey alanı artarsa basınç azalır!

of 7

Katı Basıncının Günlük Hayattaki Uygulamaları

Basıncı artırmak istediğimizde yüzey alanını küçültürüz. Çivinin ucunu sivri yaparız, bıçakları bileriz, futbol kramponları yapırız.

Basıncı azaltmak istediğimizde ise yüzey alanını büyütürüz. Kar ayakkabıları geniş olur, traktör tekerlekleri büyük yapılır, ördek ayakları perdeli olur.

Donmuş göl üzerinde yürürken sürünerek gitmelisin! Böylece vücut ağırlığın daha geniş alana yayılır ve buzun kırılma riski azalır.

⚠️ Dikkat: Katılar kuvveti aynı büyüklükte iletir ama basınç her noktada farklı olabilir!

of 7

Sıvı Basıncı

Sıvı basıncı = Yükseklik × Yoğunluk × Yerçekimi $P = h × d × g$ formülüyle hesaplanır. Sıvılar akışkan olduğu için kabın şeklini alır ve sıkıştırılamaz.

Sıvı basıncı derinlik artınca artar. Su tankındaki alt delikten su daha hızlı fışkırır çünkü basınç daha fazladır.

Sıvı basıncı yoğunluk artınca da artar. Aynı derinlikte su, alkolden daha fazla basınç yapar çünkü suyun yoğunluğu daha büyüktür.

🔍 İlginç Bilgi: Farklı şekillerdeki kaplarda aynı yükseklikteki sıvılar, taban basıncı aynı olur!

of 7

Pascal Yasası

Pascal Yasası'na göre kapalı bir kaptaki sıvının herhangi bir noktasına uygulanan basınç, sıvı tarafından her noktaya aynı büyüklükte iletilir.

Bu yasanın nedeni sıvıların sıkıştırılamamasıdır. Basınç aynen iletilir ama kuvvet farklı olabilir $F₁/S₁ = F₂/S₂$ .

Pascal Yasası sayesinde hidrolik sistemler çalışır: arabalardaki fren sistemi, berber koltuğu, itfaiye merdiveni, parfüm şişesi gibi.

💪 Güçlü Hisset: Bu yasayı anlayınca hidrolik sistemlerin nasıl az kuvvetle büyük işler yaptığını çözebilirsin!

of 7

Açık Hava Basıncı ve Torricelli Deneyi

Dünya'yı saran atmosfer ağırlığından dolayı yeryüzüne basınç uygular. Bu açık hava basıncı yükseklikle azalır çünkü hava molekülleri azalır.

Torricelli ilk kez açık hava basıncını ölçtü. 1 metre uzunluğunda kapalı cam boruyu cıvayla doldurdu ve cıva kabına daldırdı.

Cıva 76 cm yüksekliğinde durdu! Çünkü açık hava basıncı cıvanın basıncını dengeledi. Bu durumu 76 cm Hg olarak ifade ederiz.

🤔 Düşün: Cıva yerine su kullansaydı yaklaşık 10 metre yükseklikli boru gerekecekti!

of 7

Açık Hava Basıncının Etkileri

Cam borudaki sıvı yüksekliği sıvının cinsine, yüksekliğe, sıcaklığa bağlıdır. Ama borunun kalınlığı, uzunluğu, eğimi önemli değildir.

Günlük hayatta açık hava basıncını görebiliriz: Su dolu bardağın ağzına kağıt koyup ters çevirin, su dökülmez! Meyve suyu kutusunun havasını çekince büzülür.

Magdeburg küreleri deneyi açık hava basıncının gücünü gösterir. İki yarımküre vakumlandığında atlar bile ayıramaz!

🔬 Deney Önerisi: Evde su bardağı ve kağıtla bu deneyi güvenle yapabilirsin!

of 7

Kapalı Kaplarda Gaz Basıncı

Kapalı kap basıncı, atmosferle bağlantısı olmayan kaplardaki gaz basıncıdır. Bu basıncın nedeni gaz moleküllerinin çarpışmasıdır, ağırlık değil.

Sıcaklık artınca moleküller daha hızlı hareket eder ve gaz basıncı artar. Bu yüzden sıcak havada balon şişer.

Gazlar sıkıştırılabilir olduğu için yüksek basınçlı kaplarda saklanır: oksijen tüpleri, deodorant, yangın tüpleri gibi.

⚡ Pratik Bilgi: Elektrikli süpürge de bu prensibi kullanır - içteki havayı emerek düşük basınç yaratır!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fen Bilimleri421 views·Updated Jun 26, 2026·7 pages

8. Sınıf Basınç Konusu Ders Notları ve Anahtar Bilgiler

Ahlam @ahlam_l2e94

Add to Google sources

Günlük hayatımızda her an karşılaştığımız basınç kavramını öğreneceksin! Neden topuklu ayakkabılar yere daha çok batıyor, pipet nasıl çalışıyor ve tencere nasıl ıslık çalıyor gibi merak ettiğin soruların cevabını bulacaksın.

of 7

Basınç Nedir?

Basınç, birim yüzeye etki eden dik kuvvettir ve p harfi ile gösterilir. Birimi Pascal (Pa)'dır ve 1 Pa = 1 N/m² demektir.

Basıncın üç çeşidi vardır: katı basıncı, sıvı basıncı ve gaz basıncı. Her biri farklı özellikler gösterir ama hepsi günlük hayatımızda önemli rol oynar.

Katı basıncı için formül P = F/S'dir. Burada F kuvvet (ağırlık), S ise yüzey alanıdır. Bu basınç hem ağırlığa hem de yüzey alanına bağlıdır.

💡 İpucu: Ağırlık artarsa basınç artar, yüzey alanı artarsa basınç azalır!

of 7

Katı Basıncının Günlük Hayattaki Uygulamaları

Basıncı artırmak istediğimizde yüzey alanını küçültürüz. Çivinin ucunu sivri yaparız, bıçakları bileriz, futbol kramponları yapırız.

Basıncı azaltmak istediğimizde ise yüzey alanını büyütürüz. Kar ayakkabıları geniş olur, traktör tekerlekleri büyük yapılır, ördek ayakları perdeli olur.

Donmuş göl üzerinde yürürken sürünerek gitmelisin! Böylece vücut ağırlığın daha geniş alana yayılır ve buzun kırılma riski azalır.

⚠️ Dikkat: Katılar kuvveti aynı büyüklükte iletir ama basınç her noktada farklı olabilir!

of 7

Sıvı Basıncı

Sıvı basıncı = Yükseklik × Yoğunluk × Yerçekimi $P = h × d × g$ formülüyle hesaplanır. Sıvılar akışkan olduğu için kabın şeklini alır ve sıkıştırılamaz.

Sıvı basıncı derinlik artınca artar. Su tankındaki alt delikten su daha hızlı fışkırır çünkü basınç daha fazladır.

Sıvı basıncı yoğunluk artınca da artar. Aynı derinlikte su, alkolden daha fazla basınç yapar çünkü suyun yoğunluğu daha büyüktür.

🔍 İlginç Bilgi: Farklı şekillerdeki kaplarda aynı yükseklikteki sıvılar, taban basıncı aynı olur!

of 7

Pascal Yasası

Pascal Yasası'na göre kapalı bir kaptaki sıvının herhangi bir noktasına uygulanan basınç, sıvı tarafından her noktaya aynı büyüklükte iletilir.

Bu yasanın nedeni sıvıların sıkıştırılamamasıdır. Basınç aynen iletilir ama kuvvet farklı olabilir $F₁/S₁ = F₂/S₂$ .

Pascal Yasası sayesinde hidrolik sistemler çalışır: arabalardaki fren sistemi, berber koltuğu, itfaiye merdiveni, parfüm şişesi gibi.

💪 Güçlü Hisset: Bu yasayı anlayınca hidrolik sistemlerin nasıl az kuvvetle büyük işler yaptığını çözebilirsin!

of 7

Açık Hava Basıncı ve Torricelli Deneyi

Dünya'yı saran atmosfer ağırlığından dolayı yeryüzüne basınç uygular. Bu açık hava basıncı yükseklikle azalır çünkü hava molekülleri azalır.

Torricelli ilk kez açık hava basıncını ölçtü. 1 metre uzunluğunda kapalı cam boruyu cıvayla doldurdu ve cıva kabına daldırdı.

Cıva 76 cm yüksekliğinde durdu! Çünkü açık hava basıncı cıvanın basıncını dengeledi. Bu durumu 76 cm Hg olarak ifade ederiz.

🤔 Düşün: Cıva yerine su kullansaydı yaklaşık 10 metre yükseklikli boru gerekecekti!

of 7

Açık Hava Basıncının Etkileri

Cam borudaki sıvı yüksekliği sıvının cinsine, yüksekliğe, sıcaklığa bağlıdır. Ama borunun kalınlığı, uzunluğu, eğimi önemli değildir.

Günlük hayatta açık hava basıncını görebiliriz: Su dolu bardağın ağzına kağıt koyup ters çevirin, su dökülmez! Meyve suyu kutusunun havasını çekince büzülür.

Magdeburg küreleri deneyi açık hava basıncının gücünü gösterir. İki yarımküre vakumlandığında atlar bile ayıramaz!

🔬 Deney Önerisi: Evde su bardağı ve kağıtla bu deneyi güvenle yapabilirsin!

of 7

Kapalı Kaplarda Gaz Basıncı

Kapalı kap basıncı, atmosferle bağlantısı olmayan kaplardaki gaz basıncıdır. Bu basıncın nedeni gaz moleküllerinin çarpışmasıdır, ağırlık değil.

Sıcaklık artınca moleküller daha hızlı hareket eder ve gaz basıncı artar. Bu yüzden sıcak havada balon şişer.

Gazlar sıkıştırılabilir olduğu için yüksek basınçlı kaplarda saklanır: oksijen tüpleri, deodorant, yangın tüpleri gibi.

⚡ Pratik Bilgi: Elektrikli süpürge de bu prensibi kullanır - içteki havayı emerek düşük basınç yaratır!