Fen Bilimleri2,889 views·Updated Jun 20, 2026·7 pages

7. Sınıf Fen Bilimleri: Hücre ve Organeller Anlatımı

Metehan Bakar@metehanbakar

Add to Google sources

Hücre, canlıların en küçük yapı ve görev birimidir. Bu minicik...

1 / 7

of 7

HÜCRE

✔Canlıların, canlılık özelliği gösteren en küçük yapı ve görev birimine hücre
denir.

✔ Hücreler çok küçük yapılı olduklarından dolay

Hücre Nedir?

Hücre, canlıların yaşamsal özellik gösteren en küçük yapı ve görev birimidir. Mikroskobik boyutta oldukları için çoğunu gözle göremeyiz. Solunum ve boşaltım gibi tüm yaşamsal olaylar hücrelerde gerçekleşir.

İnsanlar, hayvanlar ve bitkiler milyarlarca hücrenin bir araya gelmesiyle oluşurken, mikroskobik canlılar tek bir hücreden oluşabilir. Hücreyi ilk defa 17. yüzyılda Robert Hooke basit bir mikroskopla gözlemlemiştir.

Hücrenin temel kısımları hücre zarı, çekirdek ve sitoplazmadır. Bu kısımlar gelişmiş canlılarda tam olarak bulunurken, bakteriler gibi ilkel canlılarda çekirdek yoktur, sadece hücre zarı ve sitoplazmaları vardır.

Biliyor muydun? Hücre teorisine göre, tüm canlılar hücrelerden oluşur ve her yeni hücre daha önce var olan hücrelerin bölünmesiyle ortaya çıkar!

of 7

Hücrenin Yapısı

Hücre zarı, hücrenin etrafını sararak ona şekil verir ve dış ortamdan korur. Canlı ve esnek yapıdaki zar, seçici-geçirgen özelliği sayesinde madde giriş çıkışını kontrol eder. Karbonhidrat, yağ ve proteinlerden oluşur.

Hücre çeperi ise sadece bitki, mantar ve bazı ilkel hücrelerde bulunur. Selüloz denilen maddeden oluşan çeper, kalın, sert ve dayanıklıdır. Hayvan hücrelerinde yoktur! Çeper cansızdır ve hücreye dayanıklılık sağlar.

Bitki ve hayvan hücreleri arasındaki en önemli farklardan biri budur. Çeper, geçirgendir ama seçici değildir ve üzerinde geçitler bulunur. Bitkiye destek sağlayan bu yapı, ona dayanıklılık kazandırır.

Merak ediyor musun? Bitki hücrelerindeki sert çeper olmasaydı, bitkiler ayakta duramaz ve kolayca zarar görürdü!

of 7

Hücrenin İç Yapısı

Sitoplazma, hücre zarı ile çekirdek arasındaki yumurta akı kıvamındaki akışkan sıvıdır. Su, besinler, hormonlar ve organelleri içeren bu yapı canlı ve renksizdir. Sitoplazmada birçok kimyasal tepkime gerçekleşir.

Çekirdek, hücrenin yönetim ve kalıtım merkezidir. Gelişmiş tüm canlılarda bulunan çekirdek, büyüme, gelişme, solunum gibi canlılık faaliyetlerini kontrol eder. İçinde DNA bulunur ve bu DNA'nın belirli bölümlerine gen denir.

Genler, göz rengi, saç tipi ve cinsiyet gibi özelliklerimizi belirler. DNA normalde kromatin ağ halinde bulunur, ancak hücre bölüneceği zaman kısalıp kalınlaşarak kromozom halini alır.

İlginç Bilgi: Aynı türdeki canlıların kromozom sayıları aynıdır ama kromozom sayısı canlıların gelişmişliğini göstermez. Mesela eğrelti otu bitkisinin 500 kromozomu varken, insanda sadece 46 kromozom bulunur!

of 7

Kromozomlar ve Kalıtım

DNA, hücre bölünmeden önce kromatin ağ şeklinde dağınık durur. Bölünme zamanı geldiğinde ise kısalıp kalınlaşarak protein kılıfla kaplanır ve kromozom halini alır.

Aynı türe ait canlıların kromozom sayıları aynıdır. Örneğin tüm insanlarda 46 kromozom bulunur. Ancak farklı türlere ait canlıların da kromozom sayıları aynı olabilir. Mesela hem insanın hem de kurt bağrı bitkisinin 46 kromozomu vardır.

Kromozom sayısının fazla olması, o canlının daha gelişmiş olduğu anlamına gelmez. Örneğin eğrelti otunda 500 kromozom varken, insanda sadece 46 kromozom bulunur. Kalıtsal yapıların büyükten küçüğe sıralanışı: Çekirdek > Kromozom > DNA > Gen şeklindedir.

Şaşırtıcı Gerçek: Patatesle köpeğin kromozom sayıları farklıdır! Patatesin 48, köpeğin ise 78 kromozomu vardır. Kromozom sayısı canlıların gelişmişliğini değil, sadece genetik yapısını gösterir.

of 7

Hücre Organelleri I

Hücrede, farklı görevleri yapan küçük yapılara organel denir. Her organel özel bir işlevi yerine getirir, tıpkı vücudumuzdaki organlar gibi.

Mitokondri, hücrenin enerji santralidir. Besinleri parçalayarak enerji (ATP) üretir. Kas ve sinir hücreleri gibi enerji ihtiyacı fazla olan hücrelerde mitokondri sayısı daha fazladır. Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunur.

Lizozom, hücre içindeki maddelerin sindirilmesinden sorumludur. Büyük molekülleri küçük parçalara ayırır ve yaşlanmış organelleri parçalayarak "hücre temizliği" yapar. Lizozom hayvan hücrelerinde bulunur, gelişmiş bitki hücrelerinde ise lizozom benzeri yapılar vardır.

İlginç not: Eğer lizozomlar patlarsa, içlerindeki sindirim enzimleri hücreyi parçalayabilir! Bu nedenle lizozomlar "hücrenin intihar keseleri" olarak da bilinir.

of 7

Hücre Organelleri II

Ribozom, protein üretiminde görevli en küçük organeldir. Tüm canlı hücrelerde bulunması zorunludur. Ribozomlar, amino asitleri birleştirerek hücre için gerekli proteinleri üretir.

Golgi cisimciği, hücre içinde üretilen maddelerin paketlenmesi ve salgılanmasını sağlar. Üst üste dizilmiş keseciklerden oluşan bu organel, gözyaşı, tükürük ve ter bezi gibi salgı üreten hücrelerde daha fazla bulunur.

Koful, hücrede su, besin ve atıkların depolandığı keseciktir. Bitki hücrelerinde koful genellikle büyük ve az sayıdadır. Hayvan hücrelerinde ise daha küçük ve çok sayıdadır. Bitki hücrelerindeki büyük kofullar, hücrenin dik durmasına yardımcı olur.

Harika bilgi: Bitki hücreleri, suyu kofullarında depolayarak turgor basıncı oluşturur. Bu sayede bitkiler canlı ve dik durabilir. Susuz kalan bitkinin solmasının sebebi, kofullarındaki suyun azalmasıdır!

of 7

Hücre Organelleri III

Endoplazmik retikulum, hücre içinde madde taşınmasından sorumlu kanal sistemidir. Hücre zarından çekirdeğe kadar uzanan bu yapı, hücre içi iletişimi sağlar. Hem bitki hem hayvan hücrelerinde bulunur.

Sentrozom, sadece hayvan hücrelerinde bulunan ve hücre bölünmesinde görev yapan organeldir. İki tane sentriyolden oluşur ve hücre bölünürken iğ ipliklerini oluşturarak kromozomların hücrenin iki ucuna çekilmesini sağlar.

Kloroplast, sadece bitki hücrelerinde bulunur ve yeşil rengin kaynağı olan klorofil maddesini içerir. Fotosentez yaparak güneş ışığını kullanıp karbondioksit ve sudan besin ve oksijen üretir. Bu sayede dünyamızdaki besin ve oksijen kaynağı oluşur.

Harika bir bilgi: Kloroplastlar sayesinde bitkiler kendi besinlerini kendileri üretebilirler. Dünya üzerindeki neredeyse tüm besin zinciri ve oksijenin kaynağı, bitkilerdeki bu küçücük kloroplastlardır!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fen Bilimleri2,889 views·Updated Jun 20, 2026·7 pages

7. Sınıf Fen Bilimleri: Hücre ve Organeller Anlatımı

Metehan Bakar@metehanbakar

Add to Google sources

Hücre, canlıların en küçük yapı ve görev birimidir. Bu minicik yapılar, mikroskobik boyutta olsa da, hayatımızın temelini oluşturur. Hücrelerde gerçekleşen olaylar sayesinde canlılar yaşamlarını sürdürebilir.

of 7

Hücre Nedir?

Biliyor muydun? Hücre teorisine göre, tüm canlılar hücrelerden oluşur ve her yeni hücre daha önce var olan hücrelerin bölünmesiyle ortaya çıkar!

of 7

Hücrenin Yapısı

Merak ediyor musun? Bitki hücrelerindeki sert çeper olmasaydı, bitkiler ayakta duramaz ve kolayca zarar görürdü!

of 7

Hücrenin İç Yapısı

İlginç Bilgi: Aynı türdeki canlıların kromozom sayıları aynıdır ama kromozom sayısı canlıların gelişmişliğini göstermez. Mesela eğrelti otu bitkisinin 500 kromozomu varken, insanda sadece 46 kromozom bulunur!

of 7

Kromozomlar ve Kalıtım

DNA, hücre bölünmeden önce kromatin ağ şeklinde dağınık durur. Bölünme zamanı geldiğinde ise kısalıp kalınlaşarak protein kılıfla kaplanır ve kromozom halini alır.

Şaşırtıcı Gerçek: Patatesle köpeğin kromozom sayıları farklıdır! Patatesin 48, köpeğin ise 78 kromozomu vardır. Kromozom sayısı canlıların gelişmişliğini değil, sadece genetik yapısını gösterir.

of 7

Hücre Organelleri I

Hücrede, farklı görevleri yapan küçük yapılara organel denir. Her organel özel bir işlevi yerine getirir, tıpkı vücudumuzdaki organlar gibi.

İlginç not: Eğer lizozomlar patlarsa, içlerindeki sindirim enzimleri hücreyi parçalayabilir! Bu nedenle lizozomlar "hücrenin intihar keseleri" olarak da bilinir.

of 7

Hücre Organelleri II

Ribozom, protein üretiminde görevli en küçük organeldir. Tüm canlı hücrelerde bulunması zorunludur. Ribozomlar, amino asitleri birleştirerek hücre için gerekli proteinleri üretir.

Harika bilgi: Bitki hücreleri, suyu kofullarında depolayarak turgor basıncı oluşturur. Bu sayede bitkiler canlı ve dik durabilir. Susuz kalan bitkinin solmasının sebebi, kofullarındaki suyun azalmasıdır!

of 7

Hücre Organelleri III

Harika bir bilgi: Kloroplastlar sayesinde bitkiler kendi besinlerini kendileri üretebilirler. Dünya üzerindeki neredeyse tüm besin zinciri ve oksijenin kaynağı, bitkilerdeki bu küçücük kloroplastlardır!