Fen Bilimleri635 views·Updated Jun 17, 2026·7 pages

6. Sınıf Fen: Bileşke Kuvvet ve Konu Anlatımı

Elif Berşan Yiğit@elifyiitt

Add to Google sources

Günlük hayatta sürekli kuvvetlerle karşılaşıyorsun! Kapıyı iterken, çantanı çekerken veya...

1 / 7

of 7

# KUVVET VE HAREKET

Kazanımlar:
F. 6. 3. 1. Bileşke kuvvet
F. 6. 3. 1. 1. Bir cisme etki eden kuvvetin yönünü doğrultusunu ve büyüklüğünü
ç

Kuvvet ve Özellikleri

Kuvvet hayatımızın her yerinde! Duran bir cismi hareket ettiren, hareket edeni durduran veya şeklini değiştiren her etkiye kuvvet diyoruz.

Kuvvetin dört temel özelliği var. Büyüklüğü dinamometre ile ölçülür ve Newton (N) birimi ile gösterilir. Yönü kuvvetin hangi tarafa gittiğini, doğrultusu ise o yön ve zıttını belirtir.

Kuvveti göstermek için ok işareti kullanırız ve F harfiyle yazarız. Okun sivri ucu kuvvetin yönünü gösterir.

İpucu: Kuvvet her zaman bir uygulama noktasında etkir - yani hangi noktaya uygulandığı önemlidir!

of 7

Kuvvet Gösterimi ve Örnekler

Kuvvetleri çizerken yönlü doğrular ve oklar kullanıyoruz. Bu oklar bize kuvvetin tüm özelliklerini gösterir.

Örneğin 5N doğu yönünde bir kuvvet çizerken, doğuya doğru 5 birim uzunluğunda ok çizeriz. Kuvvetin yönü doğu, doğrultusu doğu-batı olur.

Yön belirtmek için pusula yönlerini kullanırız: kuzey, güney, doğu, batı. Bu sayede hangi tarafa ne kadar kuvvet uygulandığını kolayca anlayabiliriz.

of 7

Bileşke Kuvvet - Aynı Yönlü Kuvvetler

Bir cisme birden fazla kuvvet uygulandığında ne olur? İşte burada bileşke kuvvet devreye giriyor! Bileşke kuvvet, birden fazla kuvvetin toplam etkisini gösteren tek kuvvettir.

Aynı yönlü kuvvetler söz konusu olduğunda işimiz kolay. Tüm kuvvetleri toplaman yeterli!

Örneğin doğuya doğru 3N, 8N ve 5N üç kuvvet varsa: R = 3 + 8 + 5 = 16N doğu yönünde olur.

Hatırla: Bileşke kuvveti R harfiyle gösteriyoruz ve "net kuvvet" de diyoruz.

of 7

Bileşke Kuvvet - Zıt Yönlü Kuvvetler

Zıt yönlü kuvvetler biraz farklı çalışır. Büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkarman gerekir!

15N doğuya, 7N batıya giden iki kuvvet olsun. Bileşke kuvvet: R = 15 - 7 = 8N doğu yönünde olur.

Önemli nokta: bileşke kuvvetin yönü her zaman büyük kuvvetin yönündedir. Yani 15N daha büyük ve doğuya gittiği için sonuç doğu yönünde çıkar.

Bu hesapları yaparken önce aynı yönlü olanları topla, sonra zıt yönlülerle çıkarma işlemi yap.

of 7

Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler

Bir cisme etki eden net kuvvet sıfır olursa, o cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir. Bu durumda cisim ya hareketsiz kalır ya da sabit hızla hareket eder.

Dengelenmiş kuvvet örnekleri: dalda duran elma, duvardaki saat, masanın üstündeki kitap. Bunlar yerlerinde duruyorlar çünkü üzerlerine etki eden kuvvetler birbirini dengiliyor.

Dengelenmemiş kuvvetler ise net kuvveti sıfırdan farklı yapar. Bu durumda cisim harekete başlar veya hızı değişir.

Dikkat: Dengelenmemiş kuvvet altındaki cisimler sürekli değişim halindedir!

of 7

Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvet Örnekleri

Dengelenmiş kuvvet örneklerini günlük hayatta çok görürsün. Sabit hızla giden motorsiklet, masanın üstündeki kitap, dolabın üzerindeki bardak - hepsi dengede!

Dengelenmemiş kuvvet örnekleri de çok yaygın: yere düşen elma, hızlanan araba, fren yapan bisiklet, iniş yapan uçak. Bunların ortak özelliği hareket hallerinin sürekli değişmesi.

Dengelenmemiş kuvvet altındaki bir cisim ya harekete başlar, ya durur, ya hızlanır ya da yavaşlar. Kısacası değişim içindedir.

of 7

Dengeleyici Kuvvet

Bazen dengelenmemiş bir cismi dengede tutmak isteriz. İşte o zaman dengeleyici kuvvet kullanırız!

Dengeleyici kuvvet, net kuvvetle aynı büyüklükte ama zıt yönde olan kuvvettir. Örneğin 7N doğuya giden net kuvvet varsa, 7N batıya doğru dengeleyici kuvvet uygularız.

Bu sayede cisim tekrar dengeye gelir ve hareket hali değişmez. Dengeleyici kuvvet bulmak için sadece net kuvvetin yönünü ters çevir!

Formül: Dengeleyici Kuvvet = Net Kuvvet (ama ters yönde)

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Fen Bilimleri635 views·Updated Jun 17, 2026·7 pages

6. Sınıf Fen: Bileşke Kuvvet ve Konu Anlatımı

Elif Berşan Yiğit@elifyiitt

Add to Google sources

Günlük hayatta sürekli kuvvetlerle karşılaşıyorsun! Kapıyı iterken, çantanı çekerken veya top oynarken hep kuvvet kullanıyorsun. Bu konuda kuvvetlerin nasıl çalıştığını ve birleştiğinde ne olduğunu öğreneceksin.

of 7

Kuvvet ve Özellikleri

Kuvvet hayatımızın her yerinde! Duran bir cismi hareket ettiren, hareket edeni durduran veya şeklini değiştiren her etkiye kuvvet diyoruz.

Kuvveti göstermek için ok işareti kullanırız ve F harfiyle yazarız. Okun sivri ucu kuvvetin yönünü gösterir.

İpucu: Kuvvet her zaman bir uygulama noktasında etkir - yani hangi noktaya uygulandığı önemlidir!

of 7

Kuvvet Gösterimi ve Örnekler

Kuvvetleri çizerken yönlü doğrular ve oklar kullanıyoruz. Bu oklar bize kuvvetin tüm özelliklerini gösterir.

Örneğin 5N doğu yönünde bir kuvvet çizerken, doğuya doğru 5 birim uzunluğunda ok çizeriz. Kuvvetin yönü doğu, doğrultusu doğu-batı olur.

Yön belirtmek için pusula yönlerini kullanırız: kuzey, güney, doğu, batı. Bu sayede hangi tarafa ne kadar kuvvet uygulandığını kolayca anlayabiliriz.

of 7

Bileşke Kuvvet - Aynı Yönlü Kuvvetler

Bir cisme birden fazla kuvvet uygulandığında ne olur? İşte burada bileşke kuvvet devreye giriyor! Bileşke kuvvet, birden fazla kuvvetin toplam etkisini gösteren tek kuvvettir.

Aynı yönlü kuvvetler söz konusu olduğunda işimiz kolay. Tüm kuvvetleri toplaman yeterli!

Örneğin doğuya doğru 3N, 8N ve 5N üç kuvvet varsa: R = 3 + 8 + 5 = 16N doğu yönünde olur.

Hatırla: Bileşke kuvveti R harfiyle gösteriyoruz ve "net kuvvet" de diyoruz.

of 7

Bileşke Kuvvet - Zıt Yönlü Kuvvetler

Zıt yönlü kuvvetler biraz farklı çalışır. Büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkarman gerekir!

15N doğuya, 7N batıya giden iki kuvvet olsun. Bileşke kuvvet: R = 15 - 7 = 8N doğu yönünde olur.

Önemli nokta: bileşke kuvvetin yönü her zaman büyük kuvvetin yönündedir. Yani 15N daha büyük ve doğuya gittiği için sonuç doğu yönünde çıkar.

Bu hesapları yaparken önce aynı yönlü olanları topla, sonra zıt yönlülerle çıkarma işlemi yap.

of 7

Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler

Bir cisme etki eden net kuvvet sıfır olursa, o cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir. Bu durumda cisim ya hareketsiz kalır ya da sabit hızla hareket eder.

Dengelenmiş kuvvet örnekleri: dalda duran elma, duvardaki saat, masanın üstündeki kitap. Bunlar yerlerinde duruyorlar çünkü üzerlerine etki eden kuvvetler birbirini dengiliyor.

Dengelenmemiş kuvvetler ise net kuvveti sıfırdan farklı yapar. Bu durumda cisim harekete başlar veya hızı değişir.

Dikkat: Dengelenmemiş kuvvet altındaki cisimler sürekli değişim halindedir!

of 7

Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvet Örnekleri

Dengelenmiş kuvvet örneklerini günlük hayatta çok görürsün. Sabit hızla giden motorsiklet, masanın üstündeki kitap, dolabın üzerindeki bardak - hepsi dengede!

Dengelenmemiş kuvvet örnekleri de çok yaygın: yere düşen elma, hızlanan araba, fren yapan bisiklet, iniş yapan uçak. Bunların ortak özelliği hareket hallerinin sürekli değişmesi.

Dengelenmemiş kuvvet altındaki bir cisim ya harekete başlar, ya durur, ya hızlanır ya da yavaşlar. Kısacası değişim içindedir.

of 7

Dengeleyici Kuvvet

Bazen dengelenmemiş bir cismi dengede tutmak isteriz. İşte o zaman dengeleyici kuvvet kullanırız!

Dengeleyici kuvvet, net kuvvetle aynı büyüklükte ama zıt yönde olan kuvvettir. Örneğin 7N doğuya giden net kuvvet varsa, 7N batıya doğru dengeleyici kuvvet uygularız.

Bu sayede cisim tekrar dengeye gelir ve hareket hali değişmez. Dengeleyici kuvvet bulmak için sadece net kuvvetin yönünü ters çevir!

Formül: Dengeleyici Kuvvet = Net Kuvvet (ama ters yönde)