Felsefe2,007 views·Updated Jun 24, 2026·11 pages

11. Sınıf Felsefe Konuları: 1. ve 2. Ünite Özeti

İrem Çimen@iremimen

Add to Google sources

Felsefe tarihinin temellerini öğrenmek için İlk Çağ'dan Ortaçağ'a kadar olan...

1 / 10

of 10

- ahl
- hel Sidevlet dagen demonider, inson ve devlet bansa din

# Pelsafe 11

- felsefe MO byy iyonya'da filozof Thales trafinden kurulmuşt

Felsefenin Doğuşu ve Temelleri

Felsefe kelimesi "bilgiyi sevmek" anlamına gelir ve Thales tarafından İyonya'da kurulmuştur. İnsanlar artık efsanelere değil, akıl ve mantık ile açıklamalar yapmaya başladı.

İyonya'da felsefenin ortaya çıkmasının birkaç önemli sebebi var. Ticaret sayesinde ekonomik refah yüksekti ve farklı kültürlerle etkileşim vardı. Ayrıca demokratik ortam özgür düşünceyi destekliyordu.

Mezopotamya, Mısır, Hint ve İran gibi medeniyetler felsefenin hazırlayıcısı oldular. Her biri matematik, geometri, tıp ve din alanlarında önemli katkılar sağladı.

Önemli Not: Felsefe, insan merakından ve hayret duygusundan doğmuştur. Bu da senin öğrenme isteğinle aynı şey!

of 10

İlk Çağ Antik Yunan Felsefesi

Antik Yunan felsefesi MÖ 6. yüzyıldan MS 2. yüzyıla kadar sürdü. Bu dönem Doğa Felsefesi, İnsan Felsefesi, Sistematik Felsefe ve Helenistik Felsefe olmak üzere dört ana döneme ayrılır.

Doğa Felsefesi döneminde filozoflar evrenin ana maddesini (arke) aradılar. Tek arke olduğunu söyleyenlere Monist, birden fazla olduğunu söyleyenlere Plüralist filozof denir.

Bu dönemin dört önemli okulu vardı: Milet, Pisagor, Elea ve Plüralist okulları. Her okul farklı bir arke önerisi getirdi.

Hatırla: Arke, varlığın kaynağı ve özü demektir. Bu kavram sınavlarda çok soruluyor!

of 10

Doğa Felsefesi Okulları

Milet Okulu Thales tarafından kuruldu. Thales arkenin su olduğunu, Anaksimandros apeiron (sınırsız olan), Anaksimenes ise hava olduğunu söyledi.

Pisagor Okulu matematikle ilgilendi ve sayıları arke kabul etti. Evrenin sayısal uyum içinde olduğunu düşündüler.

Elea Okulu'nda Herakleitos ateşi arke kabul ederken "değişmeyen tek şey değişimin kendisidir" dedi. Parmenides ise varlığın bir ve değişmez olduğunu savundu.

Sınav İpucu: Her filozofun hangi okula ait olduğunu ve arke görüşünü ezberle. Bu bilgiler çoktan seçmelilerde sıkça çıkar!

of 10

Plüralist Okul ve İnsan Felsefesi

Plüralist Okul'da Empedokles dört temel maddeyi (toprak, su, hava, ateş) arke kabul etti. Demokritos ise atomları en küçük parçacık olarak gördü ve "gülen filozof" olarak tanındı.

İnsan Felsefesi döneminde artık insan konusu ele alındı. Bu dönemin iki önemli grubu Sofistler ve Sokrates.

Sofistler para karşılığı ders veren gezgin filozoflardı. Relativizmi (bilginin kişiye göre değişmesi) savundular. Protagoras "insan her şeyin ölçüsüdür", Gorgias ise hiçbir şeyin bilinemeyeceğini söyledi.

Dikkat: Sofistlerin görüşleri nihilizme (hiççilik) yol açar. Bu nedenle Sokrates onlara karşı çıktı!

of 10

Sokrates ve Sistematik Felsefe

Sokrates ahlak felsefesinin kurucusudur ve rasyonalizmi (akıl ile bilgi) savundu. Sokratik yöntem ile ironi (alay) ve maiotik (doğurtma) tekniklerini kullandı.

Sistematik Felsefe döneminde Platon ve Aristo büyük sistemler kurdular. Platon idealizmin öncüsüdür ve iki evren teorisi geliştirdi: İdealar evreni (gerçek) ve Nesneler evreni (görünür).

Platon'a göre gerçek bilgi idealar evrenindedir. Erdem, bilgelikle elde edilir. Devlet teorisinde ise adalete dayalı ideal devlet modelini ortaya koydu.

Önemli: Platon'un mağara alegorisoini mutlaka öğren. Bu, idealar teorisinin en güzel açıklamasıdır!

of 10

Aristo ve Helenistik Felsefe

Aristo realizmin kurucusudur ve "tek gerçek dünya burasıdır" der. Varlıklar madde ve formdan oluşur. Mantığın kurucusu olarak İslam filozofları tarafından "Muallim-i Evvel" (ilk öğretmen) diye adlandırıldı.

Helenistik Felsefe büyük İskender'in fetihleriyle başlar. Bu dönemin amacı bireysel mutluluktur. Dört ana akım vardır.

Epikürosçuluk hazı (hedonizm) temelli mutluluğu, Stoacılık doğaya uygun yaşamayı önerir. Septisizm doğru bilginin olmadığını savunurken, Yeni Platonculuk felsefenin dinselleştirildiği son akımdır.

Not: Helenistik dönem akımları günümüz yaşam felsefelerine çok benzer. Hangisi sana daha yakın geliyor?

of 10

Ortaçağ Felsefesine Giriş

Ortaçağ Felsefesi MS 2.-15. yüzyıllar arası dinsel düşüncenin egemen olduğu dönemdir. Felsefe dinin hizmetine girmiştir.

İlk Çağ ile Ortaçağ felsefesi arasında önemli farklar var. İlk Çağ akla önem verirken, Ortaçağ dini dogmalara odaklanır. Eleştirel düşünce yerine otoriteye inanç gelir.

Ortaçağ felsefesi Hristiyan ve İslam felsefesi olmak üzere ikiye ayrılır. Her ikisi de antik filozoflardan, özellikle Platon ve Aristo'dan etkilenmiştir.

Fark Et: Ortaçağ'da felsefe bağımsızlığını kaybetti. Ama yine de büyük düşünürler yetişti!

of 10

Hristiyan Felsefesi

Hristiyan felsefesi 2.-15. yüzyıllar arasında gelişti. Patristik $2.-8. yy$ ve Skolastik dönem $8.-15. yy$ olmak üzere ikiye ayrılır.

Bu dönemde din merkezli düşünce hakim oldu. Filozoflar aynı zamanda din adamıydı ve Latince kullanıyorlardı. Akıl ile dinin uyumlaştırılması temel amaçtı.

Dogmatik yaklaşım nedeniyle eleştiriye izin verilmezdi. Kutsal metinlerin doğruluğu sorgulanmazdı. Farklı düşünenler cezalandırılırdı.

Anla: Bu dönem özgür düşünce için zor bir dönemdi, ama yine de önemli sentezler yapıldı.

of 10

Hristiyan Düşünürleri

Augustinus "akıl inanmadıkça anlamayacaktır" görüşünü savundu. Önce iman, sonra bilgi gelmelidir. Sevgi en önemli erdemdir ve mutluluk en çok istenendir.

Anselmus ise "anlamak için inanıyorum" diyerek imanla aklı uzlaştırmaya çalıştı. İnancın akılla kanıtlanabileceğini düşünüyordu.

Thomas Aquinas en önemli skolastik filozoftur. İman ve aklın iki ayrı bilgi kaynağı olduğunu söyledi. Her ikisi farklı bilgiler üretir ama birbirini tamamlayabilir.

Önemli: Bu üç düşünürün iman-akıl ilişkisi hakkındaki görüşlerini karışıtırma!

of 10

İslam Felsefesi ve Farabi

İslam felsefesi 7. yüzyılda ortaya çıktı ve geniş bir coğrafyaya yayıldı. Antik Yunan felsefesinden büyük ölçüde etkilendi ve çeviri faaliyetleri yapıldı.

Farabi Türkistan doğumlu büyük bir İslam filozofudur. Aristo'yu en iyi yorumlayan kişi olarak "Muallim-i Sani" (ikinci öğretmen) diye anıldı.

Varlığı zorunlu varlık (Tanrı) ve mümkün varlık (diğer tümü) olarak ikiye ayırdı. Bilginin üç kaynağı vardır: duyular, akıl ve sezgi.

Başarı İpucu: Farabi'nin "erdemli şehir" teorisi Platon'un ideal devletine çok benzer. Bu bağlantıyı kur!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Felsefe2,007 views·Updated Jun 24, 2026·11 pages

11. Sınıf Felsefe Konuları: 1. ve 2. Ünite Özeti

İrem Çimen@iremimen

Add to Google sources

Felsefe tarihinin temellerini öğrenmek için İlk Çağ'dan Ortaçağ'a kadar olan büyük düşünürlerin fikirlerini keşfedeceğiz. Bu notlarda felsefenin doğuşundan modern düşüncenin temellerine kadar uzanan yolculuğu göreceksin.

of 10

Felsefenin Doğuşu ve Temelleri

Felsefe kelimesi "bilgiyi sevmek" anlamına gelir ve Thales tarafından İyonya'da kurulmuştur. İnsanlar artık efsanelere değil, akıl ve mantık ile açıklamalar yapmaya başladı.

Mezopotamya, Mısır, Hint ve İran gibi medeniyetler felsefenin hazırlayıcısı oldular. Her biri matematik, geometri, tıp ve din alanlarında önemli katkılar sağladı.

Önemli Not: Felsefe, insan merakından ve hayret duygusundan doğmuştur. Bu da senin öğrenme isteğinle aynı şey!

of 10

İlk Çağ Antik Yunan Felsefesi

Doğa Felsefesi döneminde filozoflar evrenin ana maddesini (arke) aradılar. Tek arke olduğunu söyleyenlere Monist, birden fazla olduğunu söyleyenlere Plüralist filozof denir.

Bu dönemin dört önemli okulu vardı: Milet, Pisagor, Elea ve Plüralist okulları. Her okul farklı bir arke önerisi getirdi.

Hatırla: Arke, varlığın kaynağı ve özü demektir. Bu kavram sınavlarda çok soruluyor!

of 10

Doğa Felsefesi Okulları

Milet Okulu Thales tarafından kuruldu. Thales arkenin su olduğunu, Anaksimandros apeiron (sınırsız olan), Anaksimenes ise hava olduğunu söyledi.

Pisagor Okulu matematikle ilgilendi ve sayıları arke kabul etti. Evrenin sayısal uyum içinde olduğunu düşündüler.

Elea Okulu'nda Herakleitos ateşi arke kabul ederken "değişmeyen tek şey değişimin kendisidir" dedi. Parmenides ise varlığın bir ve değişmez olduğunu savundu.

Sınav İpucu: Her filozofun hangi okula ait olduğunu ve arke görüşünü ezberle. Bu bilgiler çoktan seçmelilerde sıkça çıkar!

of 10

Plüralist Okul ve İnsan Felsefesi

İnsan Felsefesi döneminde artık insan konusu ele alındı. Bu dönemin iki önemli grubu Sofistler ve Sokrates.

Dikkat: Sofistlerin görüşleri nihilizme (hiççilik) yol açar. Bu nedenle Sokrates onlara karşı çıktı!

of 10

Sokrates ve Sistematik Felsefe

Sokrates ahlak felsefesinin kurucusudur ve rasyonalizmi (akıl ile bilgi) savundu. Sokratik yöntem ile ironi (alay) ve maiotik (doğurtma) tekniklerini kullandı.

Platon'a göre gerçek bilgi idealar evrenindedir. Erdem, bilgelikle elde edilir. Devlet teorisinde ise adalete dayalı ideal devlet modelini ortaya koydu.

Önemli: Platon'un mağara alegorisoini mutlaka öğren. Bu, idealar teorisinin en güzel açıklamasıdır!

of 10

Aristo ve Helenistik Felsefe

Helenistik Felsefe büyük İskender'in fetihleriyle başlar. Bu dönemin amacı bireysel mutluluktur. Dört ana akım vardır.

Not: Helenistik dönem akımları günümüz yaşam felsefelerine çok benzer. Hangisi sana daha yakın geliyor?

of 10

Ortaçağ Felsefesine Giriş

Ortaçağ Felsefesi MS 2.-15. yüzyıllar arası dinsel düşüncenin egemen olduğu dönemdir. Felsefe dinin hizmetine girmiştir.

İlk Çağ ile Ortaçağ felsefesi arasında önemli farklar var. İlk Çağ akla önem verirken, Ortaçağ dini dogmalara odaklanır. Eleştirel düşünce yerine otoriteye inanç gelir.

Ortaçağ felsefesi Hristiyan ve İslam felsefesi olmak üzere ikiye ayrılır. Her ikisi de antik filozoflardan, özellikle Platon ve Aristo'dan etkilenmiştir.

Fark Et: Ortaçağ'da felsefe bağımsızlığını kaybetti. Ama yine de büyük düşünürler yetişti!

of 10

Hristiyan Felsefesi

Hristiyan felsefesi 2.-15. yüzyıllar arasında gelişti. Patristik $2.-8. yy$ ve Skolastik dönem $8.-15. yy$ olmak üzere ikiye ayrılır.

Bu dönemde din merkezli düşünce hakim oldu. Filozoflar aynı zamanda din adamıydı ve Latince kullanıyorlardı. Akıl ile dinin uyumlaştırılması temel amaçtı.

Dogmatik yaklaşım nedeniyle eleştiriye izin verilmezdi. Kutsal metinlerin doğruluğu sorgulanmazdı. Farklı düşünenler cezalandırılırdı.

Anla: Bu dönem özgür düşünce için zor bir dönemdi, ama yine de önemli sentezler yapıldı.

of 10

Hristiyan Düşünürleri

Augustinus "akıl inanmadıkça anlamayacaktır" görüşünü savundu. Önce iman, sonra bilgi gelmelidir. Sevgi en önemli erdemdir ve mutluluk en çok istenendir.

Anselmus ise "anlamak için inanıyorum" diyerek imanla aklı uzlaştırmaya çalıştı. İnancın akılla kanıtlanabileceğini düşünüyordu.

Thomas Aquinas en önemli skolastik filozoftur. İman ve aklın iki ayrı bilgi kaynağı olduğunu söyledi. Her ikisi farklı bilgiler üretir ama birbirini tamamlayabilir.

Önemli: Bu üç düşünürün iman-akıl ilişkisi hakkındaki görüşlerini karışıtırma!

of 10

İslam Felsefesi ve Farabi

İslam felsefesi 7. yüzyılda ortaya çıktı ve geniş bir coğrafyaya yayıldı. Antik Yunan felsefesinden büyük ölçüde etkilendi ve çeviri faaliyetleri yapıldı.

Farabi Türkistan doğumlu büyük bir İslam filozofudur. Aristo'yu en iyi yorumlayan kişi olarak "Muallim-i Sani" (ikinci öğretmen) diye anıldı.

Varlığı zorunlu varlık (Tanrı) ve mümkün varlık (diğer tümü) olarak ikiye ayırdı. Bilginin üç kaynağı vardır: duyular, akıl ve sezgi.

Başarı İpucu: Farabi'nin "erdemli şehir" teorisi Platon'un ideal devletine çok benzer. Bu bağlantıyı kur!