Coğrafya1,101 views·Updated Jun 25, 2026·3 pages

İç Kuvvetler Konu Anlatımı

username@username52

Add to Google sources

Yeryüzünün şekillenmesinde rol oynayan büyük jeolojik olayları keşfetmeye hazır mısın?...

1 / 3

of 3

Orojenez (Dağ Oluşumu)

Dağlar nasıl oluşur hiç düşündün mü? Orojenez, yani dağ oluşumu, yer kabuğundaki malzemelerin levha hareketleri sırasında yan basınçlara uğrayarak yükselmesiyle gerçekleşir. Malzemelerin sertliğine bağlı olarak iki farklı dağ türü oluşabilir.

Sert tortullar basınca maruz kaldığında kırılarak kırık dağları oluşturur. Bu yapıda yüksekte kalan kısımlara Horst, alçakta kalan çukur kısımlara ise Graben adı verilir. Böylece yeryüzünde basamaklı bir görünüm ortaya çıkar.

Yumuşak tortullar ise basınç karşısında kırılmak yerine bükülerek kıvrım dağları meydana getirir. Bu yapıda yükselen kıvrımlara Antiklinal, alçakta kalan kıvrımlara ise Senklinal denir.

Dikkat! Dağların şekilleri, oluşumlarında rol oynayan malzemelerin sertliğine göre değişir - bu bilgi sınavlarda sıkça sorulur.

of 3

Epirojonez (Kıta Oluşumu)

Kıtaların neden bazen yükselip bazen alçaldığını hiç merak ettin mi? Epirojenez, geniş kara kütlelerinin yükselip alçalma hareketleridir. Yer kabuğu, manto üzerinde belirli bir denge içinde yüzer durumdadır. Bu dengeye izostatik denge denir ve ağırlık değişimleri bu dengeyi bozarak kıta hareketlerini tetikler.

Kıta oluşumu iki ana hareketle gerçekleşir: Transgresyon ve Regresyon. Transgresyon, kara kütlesinin ağırlaşıp çökmesi sonucunda denizin karaya doğru ilerlemesidir. Böylece kara parçaları su altında kalır.

Regresyon ise tam tersi bir harekettir - kara kütlesi hafifleyip yükselir ve deniz karadan geri çekilir. Bu sayede yeni kara parçaları ortaya çıkar.

Hatırlat! İzostatik denge, tıpkı bir geminin su üzerinde yüzmesi gibidir - gemiye yük bindikçe nasıl daha derine batıyorsa, yer kabuğu da ağırlaştıkça mantoya doğru çöker.

of 3

Volkanizma ve Depremler

Volkanlar nasıl püskürür? Volkanizma iki şekilde gerçekleşir. Yüzey volkanizması, magmanın kırıklar yardımıyla yeryüzüne ulaşıp soğuması sonucu oluşur. Bu olay sonucunda volkan konileri, kaldera (genişlemiş krater) ve maar (gaz patlamasından oluşan çukur) gibi yüzey şekilleri ortaya çıkar.

Depremlerin oluşumu ise çeşitlilik gösterir. Depremler, oluşum nedenlerine göre üç çeşittir: Çöküntü depremleri mağaraların çökmesiyle oluşur ve etkisi küçüktür. Volkanik depremler püskürmeler sırasında ortaya çıkar ve yakın çevrede etkilidir. Tektonik depremler ise levha hareketleri sonucu oluşan kırıklar (faylar) boyunca meydana gelir ve en yaygın, en yıkıcı deprem türüdür.

Dünyada üç önemli deprem kuşağı vardır: Pasifik, Alp-Himalaya ve Atlantik. Dünya üzerindeki depremlerin yaklaşık %80'i Pasifik Deprem Kuşağı'nda gerçekleşir. Deprem bölgeleri genellikle levha sınırları, fay hatları, volkanik alanlar, sıcak su kaynakları ve genç oluşumlu arazilerle paralellik gösterir.

Önemli! Türkiye, Alp-Himalaya deprem kuşağında yer alır ve bu yüzden deprem riski yüksektir. Bulunduğun bölgenin deprem risk haritasını bilmek hayat kurtarabilir!

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Coğrafya1,101 views·Updated Jun 25, 2026·3 pages

İç Kuvvetler Konu Anlatımı

username@username52

Add to Google sources

Yeryüzünün şekillenmesinde rol oynayan büyük jeolojik olayları keşfetmeye hazır mısın? Bu özette dağların nasıl oluştuğunu, kıtaların nasıl hareket ettiğini, volkanların nasıl püskürdüğünü ve depremlerin neden meydana geldiğini öğreneceksin.

of 3

Orojenez (Dağ Oluşumu)

Dikkat! Dağların şekilleri, oluşumlarında rol oynayan malzemelerin sertliğine göre değişir - bu bilgi sınavlarda sıkça sorulur.

of 3

Epirojonez (Kıta Oluşumu)

Regresyon ise tam tersi bir harekettir - kara kütlesi hafifleyip yükselir ve deniz karadan geri çekilir. Bu sayede yeni kara parçaları ortaya çıkar.

Hatırlat! İzostatik denge, tıpkı bir geminin su üzerinde yüzmesi gibidir - gemiye yük bindikçe nasıl daha derine batıyorsa, yer kabuğu da ağırlaştıkça mantoya doğru çöker.

of 3

Volkanizma ve Depremler

Önemli! Türkiye, Alp-Himalaya deprem kuşağında yer alır ve bu yüzden deprem riski yüksektir. Bulunduğun bölgenin deprem risk haritasını bilmek hayat kurtarabilir!