Coğrafya78 views·Updated Jun 27, 2026·6 pages

Coğrafya 10. Sınıf: Yer Katmanları ve Biyolojik Zaman Konu Anlatımı

Elvin Gundogdu@elvingundogdu

Add to Google sources

Dünyanın yapısından başlayarak, levha tektoniği, jeolojik zamanlar ve kayaçlar konusuna...

1 / 6

of 6

COGRAFVA

-DÜNYA'NIN YARSI,

•Litosfer
↳ En ince Katmandır.
↳ Sial: Karaseal Kabue (2,7 g/km²)
↳ Sima: Okyanuel Kabul 13,0 g/km²)
↳ Her 33 m

Dünya'nın Yapısı ve Levha Tektoniği

Dünyanın en dış katmanı olan litosfer, tüm yaşamın geçtiği ince bir kabuk gibidir. Karada 2,7 g/km² yoğunluğundaki sial, okyanuslarda ise 3,0 g/km² yoğunluğundaki sima bulunur.

Manto katmanı magnezyum ve demirden oluşur ve tektonik olayların ana kaynağıdır. Buradaki konveksiyonel lav akıntıları sayesinde kıtalar hareket eder. En içte bulunan çekirdek ise iç kısmı katı, dış kısmı sıvı haldedir.

Pangea süperkıtası önce Laurasia ve Gondwana'ya ayrıldı, sonra bugünkü kıtalar oluştu. Türkiye'nin önemli masiflerine Yıldız Dağları, Menderes Masifi ve Anamur-Silifke örnek verilebilir.

Önemli: Her 33 metrede sıcaklık 1°C artar - bu bilgi sınavlarda sık soruluyor!

of 6

Jeolojik Zamanlar

Dünya'nın tarihi dört ana jeolojik zamana ayrılır ve her dönemde farklı önemli olaylar yaşandı. Prekambriyen dönemde su ve atmosfer oluştu, ilk canlılar ortaya çıktı.

Paleozoik dönemde kıta çekirdekleri ve taş kömürü oluştu, büyük tortullaşmalar yaşandı. Mezozoik dönemde Pangea ayrıldı ve dinozorlar yaşadı.

Tersiyer dönemde insan ortaya çıktı ve Alp-Himalaya orojenezi gerçekleşti. Bu dönemde Türkiye bugünkü şeklini aldı ve linyit, petrol, bor gibi önemli maden yatakları oluştu.

İpucu: Zamanları "Birincil, İkincil, Üçüncül, Dördüncül" olarak da hatırlayabilirsin.

of 6

Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası ve Volkanizma

Türkiye'deki dağ sistemleri Batı Toroslar, Orta Toroslar ve Güneydoğu Toroslar olmak üzere üç ana bölümde incelenir. Her bölgenin kendine özgü dağları ve özellikleri vardır.

Volkanizma faaliyetleri farklı şekillerde görülür. Kaldera, maar, koni gibi volkanik şekiller oluşur. Magma yeryüzüne çıktığında lav, tüf, volkan bombası gibi malzemeler ortaya çıkar.

Volkanik faaliyetler sadece doğal güzellikler oluşturmaz, aynı zamanda verimli topraklar da sağlar. Türkiye'de özellikle Kapadokya bölgesi volkanik faaliyetlerin güzel örneklerini sunar.

Dikkat: Batolit yeraltında kalan büyük magma kütlesidir - yeryüzünde görülmez!

of 6

Depremler ve Kayaçlar

Tektonik depremler en yaygın deprem türüdür ve fay hatları boyunca oluşur. Normal fay, ters fay ve yanal fay olmak üzere üç ana fay türü vardır. SPIRAL kelimesiyle fay türlerini hatırlayabilirsin.

Magmatik kayaçlar iki gruba ayrılır: İç püskürtük kayaçlar (granit, siyenit) yavaş soğuyarak iri kristalli ve sert olur. Dış püskürtük kayaçlar (bazalt, andezit) ise hızlı soğuyarak küçük kristalli ve daha az sert olur.

Tortul kayaçlar fiziksel, kimyasal ve organik olmak üzere üç türde oluşur. Konglomera, kireçtaşı, kömür en bilinen örneklerdir. Başkalaşım kayaçları ise mevcut kayaçların basınç ve sıcaklıkla değişmesiyle oluşur.

Püf Noktası: Granit → Gnays, Kalker → Mermer dönüşümlerini mutlaka ezberle!

of 6

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Coğrafya78 views·Updated Jun 27, 2026·6 pages

Coğrafya 10. Sınıf: Yer Katmanları ve Biyolojik Zaman Konu Anlatımı

Elvin Gundogdu@elvingundogdu

Add to Google sources

Dünyanın yapısından başlayarak, levha tektoniği, jeolojik zamanlar ve kayaçlar konusuna kadar Türkiye coğrafyasının temellerini öğreneceksin. Bu konular sadece sınav için değil, ayaklarının altındaki toprağın nasıl oluştuğunu anlaman için de çok önemli!

of 6

Dünya'nın Yapısı ve Levha Tektoniği

Önemli: Her 33 metrede sıcaklık 1°C artar - bu bilgi sınavlarda sık soruluyor!

of 6

Jeolojik Zamanlar

Dünya'nın tarihi dört ana jeolojik zamana ayrılır ve her dönemde farklı önemli olaylar yaşandı. Prekambriyen dönemde su ve atmosfer oluştu, ilk canlılar ortaya çıktı.

Paleozoik dönemde kıta çekirdekleri ve taş kömürü oluştu, büyük tortullaşmalar yaşandı. Mezozoik dönemde Pangea ayrıldı ve dinozorlar yaşadı.

Tersiyer dönemde insan ortaya çıktı ve Alp-Himalaya orojenezi gerçekleşti. Bu dönemde Türkiye bugünkü şeklini aldı ve linyit, petrol, bor gibi önemli maden yatakları oluştu.

İpucu: Zamanları "Birincil, İkincil, Üçüncül, Dördüncül" olarak da hatırlayabilirsin.

of 6

Türkiye'nin Fiziki Coğrafyası ve Volkanizma

Volkanik faaliyetler sadece doğal güzellikler oluşturmaz, aynı zamanda verimli topraklar da sağlar. Türkiye'de özellikle Kapadokya bölgesi volkanik faaliyetlerin güzel örneklerini sunar.

Dikkat: Batolit yeraltında kalan büyük magma kütlesidir - yeryüzünde görülmez!

of 6

Depremler ve Kayaçlar

Püf Noktası: Granit → Gnays, Kalker → Mermer dönüşümlerini mutlaka ezberle!

of 6