Coğrafya2,285 views·Updated Jun 20, 2026·3 pages

Biyoçeşitlilik ve Biyomlar: Ekosistemleri Keşfetmek

Sude Patan@sudepatan

Add to Google sources

Biyoçeşitlilik ve ekosistemler, dünyamızdaki yaşamın temel yapı taşlarını oluşturuyor. Bu...

1 / 3

of 3

$# cografya Biyocesitelik $ \rightarrow$ En fazla olduğu yerler * Tropikal Yağmur Ormanları çevresi * Ekvator Gevresi * Delta ovala$

Biyoçeşitlilik ve Etkileyen Faktörler

Biyoçeşitlilik, yeryüzündeki canlı türlerinin zenginliğini ifade eder. Biyoçeşitliliğin en fazla olduğu yerler tropikal yağmur ormanları, ekvator çevresi, delta ovaları, akarsuların ağız kısımları, mercan resifleri ve bataklık sahalardır.

Biyoçeşitliliği etkileyen faktörler üç ana grupta toplanır. Fiziki etmenler arasında iklim, kara ve denizlerin dağılışı ve yer şekilleri bulunur. Biyolojik etmenler ise insan, diğer canlılar ve topraktır. Paleocoğrafya olarak adlandırılan kıtaların kayması ve iklim değişiklikleri de biyoçeşitliliği etkileyen tarihsel süreçlerdir.

Ekosistem, bir bölgedeki canlıların ve çevrenin karşılıklı ilişkileriyle oluşan ekolojik sistemdir. Karasal biyomlar içinde ilk olarak tropikal yağmur ormanları biyomu dikkat çeker. Bu biyom Amazon Havzası, Kongo Havzası ve Endonezya gibi ekvator çevresinde, sıcak ve yağışlı bölgelerde görülür. Geniş yapraklı, uzun boylu bitkiler ile yılan, timsah, jaguar gibi hayvanlar bu biyomun karakteristik canlılarıdır.

⚠️ Dikkat! Biyoçeşitlilik açısından en zengin yerler tropikal yağmur ormanlarıdır. Dünya üzerindeki türlerin yaklaşık %50'si bu bölgelerde yaşar.

Savan biyomu ise ekvatora yakın bölgelerde, yağmur ormanları ile çöl biyomu arasında görülür. Bu biyomda otlar bir dönem yeşil bir dönem sarı olur ve bizon, çakal, antilop, zebra gibi hayvanlar yaşar.

of 3

$# cografya Biyocesitelik $ \rightarrow$ En fazla olduğu yerler * Tropikal Yağmur Ormanları çevresi * Ekvator Gevresi * Delta ovala$

Karasal Biyomların Çeşitliliği

Çöl biyomu, tropikal ve orta kuşakta yer alır. Yağışın az olduğu, günlük sıcaklık farklarının yüksek olduğu bu biyomda dikenli, ince ve uzun yapraklı bitkiler bulunur. Deve, kertenkele, akrep ve çöl tilkisi gibi hayvanlar buralara uyum sağlamıştır.

Çalı biyomu (maki), Akdeniz iklim bölgelerinde görülür. Her zaman yeşil kalan bu bitkilerin bulunduğu bölgelerde yazlar sıcak ve kuru, kışlar ılık ve yağışlıdır. Yabani koyun, dağ keçisi, tavşan ve puma burada yaşayan hayvanlardır.

Yaprak döken orman biyomu, ılıman kuşaktaki okyanus kıyılarında, her mevsim yağışlı bölgelerde bulunur. Geniş yapraklı ağaçların kışın yapraklarını döktüğü bu biyomda sansar, samur, sincap ve geyik yaşar. Çayır biyomu ise kışların soğuk, yazların serin ve yağışlı olduğu step iklim bölgelerinde görülür. Yüksek otların hâkim olduğu bu biyomda biyoçeşitlilik ilkbaharda artar ve lama, bizon, kanguru gibi hayvanlar yaşar.

💡 Pratik Bilgi: Biyomların özelliklerini ezberlerken, o bölgenin iklim özelliklerine odaklanın, çünkü bitki ve hayvan türleri çoğunlukla iklim koşullarına göre şekillenir.

İğne yapraklı orman biyomu, Sibirya ve Kanada gibi sert karasal iklim bölgelerinde görülür. Düşük sıcaklıklara dayanıklı ağaçların bulunduğu bu biyomda ayı, tilki ve vaşak gibi hayvanlar yaşar. Tundra biyomu çok soğuk bölgelerde bulunur ve biyoçeşitlilik açısından en fakir biyomlardan biridir. Eriyen buzların oluşturduğu bataklıklarda ren geyiği, misk öküzü ve kutup ayısı yaşar.

of 3

$# cografya Biyocesitelik $ \rightarrow$ En fazla olduğu yerler * Tropikal Yağmur Ormanları çevresi * Ekvator Gevresi * Delta ovala$

Su Biyomları ve Enerji Akışı

Kutup biyomu, Antarktika ve Grönland gibi aşırı soğuk bölgelerde bulunur. Bitki örtüsünün neredeyse hiç olmadığı bu biyomda, canlılar genellikle kıyılarda yaşar. Kutup ayısı, penguen ve fok burada görülen hayvanlardır. Dağ biyomu ise Kayalık, Alp ve Himalaya gibi sıradağlarda bulunur ve iğne yapraklı ağaçlar ile çayırlar hâkimdir. Tibet öküzü, dağ keçisi ve kartal bu biyomun karakteristik hayvanlarıdır.

Su biyomları, tatlı su ve tuzlu su olmak üzere ikiye ayrılır. Tatlı su biyomları akarsular ve durgun sulardan oluşur. Kaynağa yakın yerlerde akış hızı fazla olduğu için canlı türü azdır. Yosunlar, sazlıklar ve çeşitli balıklar bu biyomda yaşar. Biyoçeşitlilik, akarsuyun ağız kısımlarında en fazladır. Tuzlu su biyomları ise denizler ve okyanuslardan oluşur. Yosunlar, planktonlar ve balina, yunus gibi deniz memelileri burada yaşar.

Ekosistemde besin zinciri, besin maddelerinin üreticiden tüketiciye aktarılmasıdır. Üreticiler (bitkiler) güneş enerjisini kullanarak inorganik maddelerden organik madde üretir. Tüketiciler otçul ve etçil olarak ayrılır. Ayrıştırıcılar ise canlı kalıntılarını ve atıkları parçalar.

🔍 Unutma! Enerji piramidinde, yukarı çıkıldıkça aktarılan enerji miktarı azalır. Örneğin üreticiler 1000 kcal üretirken, en üst tüketicide yalnızca 1 kcal kalır.

Besin zincirinde enerji akışı üreticilerden (1000 kcal) birincil tüketicilere $otçullara - 100 kcal$ , ikincil tüketicilere $etçillere - 10 kcal$ ve üçüncül tüketicilere (1 kcal) doğru gerçekleşir. Bu piramitte enerji, basamak atlayarak yukarı doğru aktarılırken miktarı azalır.

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Coğrafya2,285 views·Updated Jun 20, 2026·3 pages

Biyoçeşitlilik ve Biyomlar: Ekosistemleri Keşfetmek

Sude Patan@sudepatan

Add to Google sources

Biyoçeşitlilik ve ekosistemler, dünyamızdaki yaşamın temel yapı taşlarını oluşturuyor. Bu konuda, farklı yaşam alanlarındaki türlerin dağılımını, biyomları ve bunların özelliklerini öğreneceğiz. Ayrıca canlılar arasındaki enerji akışını da inceleyeceğiz.

of 3

$# cografya Biyocesitelik $ \rightarrow$ En fazla olduğu yerler * Tropikal Yağmur Ormanları çevresi * Ekvator Gevresi * Delta ovala$

Biyoçeşitlilik ve Etkileyen Faktörler

⚠️ Dikkat! Biyoçeşitlilik açısından en zengin yerler tropikal yağmur ormanlarıdır. Dünya üzerindeki türlerin yaklaşık %50'si bu bölgelerde yaşar.

of 3

$# cografya Biyocesitelik $ \rightarrow$ En fazla olduğu yerler * Tropikal Yağmur Ormanları çevresi * Ekvator Gevresi * Delta ovala$

Karasal Biyomların Çeşitliliği

💡 Pratik Bilgi: Biyomların özelliklerini ezberlerken, o bölgenin iklim özelliklerine odaklanın, çünkü bitki ve hayvan türleri çoğunlukla iklim koşullarına göre şekillenir.

of 3

$# cografya Biyocesitelik $ \rightarrow$ En fazla olduğu yerler * Tropikal Yağmur Ormanları çevresi * Ekvator Gevresi * Delta ovala$

Su Biyomları ve Enerji Akışı

🔍 Unutma! Enerji piramidinde, yukarı çıkıldıkça aktarılan enerji miktarı azalır. Örneğin üreticiler 1000 kcal üretirken, en üst tüketicide yalnızca 1 kcal kalır.