Φυσική1,370 views·Updated Jun 16, 2026·9 pages

Κύματα - Φυσική τρίτης λυκείου

Peggy🌸@__peggy._

Add to Google sources

Τα κύματα είναι παντού γύρω μας - από τα κύματα...

1 / 9

of 9

ΚΥΜΑΤΑ

Μηχανικά ώματα

Κύμα: Η διάδοση της διαταραχής. Για τη δημιουργία του ώματος
χρειάζονται:
1) Η πηγή διαταροχής ή πηγή του κύματος (η

Μηχανικά Κύματα - Τα Βασικά

Ένα κύμα είναι απλώς η διάδοση μιας διαταραχής στο χώρο. Σκέψου έναν βότσαλο που πέφτει στη λίμνη - οι κυματισμοί που δημιουργούνται είναι ένα τέλειο παράδειγμα!

Για να δημιουργηθεί κύμα χρειάζονται δύο πράγματα: μια πηγή διαταραχής (όπως ο βότσαλος) και ένα ελαστικό μέσο όπου τα μόρια αλληλεπιδρούν μεταξύ τους (όπως το νερό).

Εδώ είναι το κλειδί: όταν διαδίδεται ένα κύμα, δεν μεταφέρεται ύλη από το ένα σημείο στο άλλο. Τα μόρια απλώς ταλαντώνονται γύρω από τη θέση ισορροπίας τους. Αυτό που μεταφέρεται είναι ενέργεια και ορμή.

Προσοχή: Η ταχύτητα διάδοσης του κύματος $v = λ/T$ είναι σταθερή και εξαρτάται από το μέσο. Η ταχύτητα των μορίων όμως δεν είναι σταθερή!

of 9

Στάσιμα Κύματα - Όταν τα Κύματα "Παγώνουν"

Τα στάσιμα κύματα δημιουργούνται όταν δύο κύματα με ίδιο πλάτος και συχνότητα συμβάλλουν. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό - ένα κύμα που φαίνεται να μην κινείται!

Στα στάσιμα κύματα υπάρχουν δύο ιδιαίτερα σημεία: οι κοιλίες (όπου το πλάτος είναι μέγιστο) και οι δεσμοί (όπου το πλάτος είναι μηδέν). Η απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών κοιλιών ή δεσμών είναι λ/2.

Το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι δε μεταφέρεται ενέργεια από σημείο σε σημείο. Η ενέργεια εγκλωβίζεται ανάμεσα στους δεσμούς και μετατρέπεται συνεχώς από κινητική σε δυναμική.

Tip: Η εξίσωση y = 2A·cos $2πx/λ$ ·cos $2πt/T$ περιγράφει πλήρως ένα στάσιμο κύμα!

of 9

Ηλεκτρομαγνητικά Κύματα - Χωρίς Μέσο!

Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα είναι εντελώς διαφορετικά από τα μηχανικά. Δημιουργούνται από ένα ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο - δύο αγωγούς που συνδέονται με εναλλασσόμενη τάση.

Όταν τα φορτία ταλαντώνονται, δημιουργούν ηλεκτρικό και μαγνητικό πεδίο που διαδίδονται στο χώρο με την ταχύτητα του φωτός (c). Αυτά είναι τα εγκάρσια κύματα που χρησιμοποιούμε στις κεραίες ραδιοφώνου και τηλεόρασης.

Τα διανύσματα του ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου είναι πάντα κάθετα μεταξύ τους και κάθετα στη διεύθυνση διάδοσης. Επίσης, ισχύει πάντα: c = E/B.

Σημείωση: Σταθερά πεδία ή φορτία που κινούνται με σταθερή ταχύτητα ΔΕΝ δημιουργούν ηλεκτρομαγνητικά κύματα!

of 9

Το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα - Από Ραδιόφωνο σε Laser

Τα ραδιοκύματα έχουν τα μεγαλύτερα μήκη κύματος (10⁵ m έως εκατοστά) και τα χρησιμοποιούμε στη ραδιοφωνία και τηλεόραση. Τα μικροκύματα $30cm-1mm$ ψήνουν το φαγητό μας και λειτουργούν στα ραντάρ.

Τα υπέρυθρα κύματα $1mm-7×10⁻⁷ m$ εκπέμπονται από θερμά σώματα και απορροφώνται εύκολα, αυξάνοντας τη θερμοκρασία των υλικών.

Το ορατό φως $400-700 nm$ είναι το μοναδικό τμήμα του φάσματος που βλέπουμε! Κάθε χρώμα αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο μήκος κύματος - από το ερυθρό (700 nm) μέχρι το ιώδες (400 nm).

Ενδιαφέρον: Το μονοχρωματικό φως (ένα μήκος κύματος) παράγεται κυρίως από λέιζερ - είναι σχεδόν αδύνατο να το πετύχουμε με άλλους τρόπους!

of 9

Επικίνδυνη Ακτινοβολία - Προστασία και Χρήσεις

Η υπεριώδης ακτινοβολία $3,8×10⁻⁷ - 6×10⁻⁸ m$ από τον Ήλιο είναι υπεύθυνη για το μαύρισμα, αλλά σε μεγάλες δόσεις βλάπτει σοβαρά. Ευτυχώς, το όζον της στρατόσφαιρας απορροφά το μεγαλύτερο μέρος της επικίνδυνης UV ακτινοβολίας.

Οι ακτίνες Χ $10⁻⁸ - 10⁻¹³ m$ δημιουργούνται όταν ηλεκτρόνια προσκρούουν με μεγάλη ταχύτητα σε μεταλλικό στόχο. Τις χρησιμοποιούμε στις ακτινογραφίες και τη μελέτη κρυστάλλων, αλλά είναι επικίνδυνες.

Οι ακτίνες γ $10⁻¹⁰ - 10⁻¹⁴ m$ είναι οι πιο ενεργητικές και επικίνδυνες. Εκπέμπονται από ραδιενεργούς πυρήνες και πυρηνικές αντιδράσεις - είναι εξαιρετικά διεισδυτικές.

Προσοχή: Όσο μικρότερο το μήκος κύματος, τόσο πιο επικίνδυνη είναι η ακτινοβολία για τους ζωντανούς οργανισμούς!

of 9

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Φυσική1,370 views·Updated Jun 16, 2026·9 pages

Κύματα - Φυσική τρίτης λυκείου

Peggy🌸@__peggy._

Add to Google sources

Τα κύματα είναι παντού γύρω μας - από τα κύματα της θάλασσας μέχρι το φως που βλέπουμε και τον ήχο που ακούμε. Κατανοώντας πώς λειτουργούν τα μηχανικά και ηλεκτρομαγνητικά κύματα, θα μπορείς να εξηγήσεις πολλά καθημερινά φαινόμενα.

of 9

Μηχανικά Κύματα - Τα Βασικά

Προσοχή: Η ταχύτητα διάδοσης του κύματος $v = λ/T$ είναι σταθερή και εξαρτάται από το μέσο. Η ταχύτητα των μορίων όμως δεν είναι σταθερή!

of 9

Στάσιμα Κύματα - Όταν τα Κύματα "Παγώνουν"

Tip: Η εξίσωση y = 2A·cos $2πx/λ$ ·cos $2πt/T$ περιγράφει πλήρως ένα στάσιμο κύμα!

of 9

Ηλεκτρομαγνητικά Κύματα - Χωρίς Μέσο!

Σημείωση: Σταθερά πεδία ή φορτία που κινούνται με σταθερή ταχύτητα ΔΕΝ δημιουργούν ηλεκτρομαγνητικά κύματα!

of 9

Το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα - Από Ραδιόφωνο σε Laser

Ενδιαφέρον: Το μονοχρωματικό φως (ένα μήκος κύματος) παράγεται κυρίως από λέιζερ - είναι σχεδόν αδύνατο να το πετύχουμε με άλλους τρόπους!

of 9

Επικίνδυνη Ακτινοβολία - Προστασία και Χρήσεις

Προσοχή: Όσο μικρότερο το μήκος κύματος, τόσο πιο επικίνδυνη είναι η ακτινοβολία για τους ζωντανούς οργανισμούς!

of 9