Μαθηματικά3,271 views·Updated Jun 17, 2026·10 pages

Ορια και Κριτήριο Παρεμβολής - Μαθηματικά Γ’ Λυκείου

Έλενα Πανιά@elenouli.ii

Add to Google sources

Τα όρια είναι ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια των...

1 / 10

of 10

OPIA lim=f(x)

limf(x) = 4
X-2

5
x-Xo
Όριο της 1 καθώς)
χ τείνει στο χο

π.χ.

lim (x²-4x)=22-4.2=-4
X-2

lim (ex-4x)=e°-4-0=1
メ

απροσδιορ

Βασικά Όρια και Απροσδιόριστες Μορφές

Το όριο μιας συνάρτησης f όταν το x τείνει στο x₀ γράφεται $\lim_{x \to x_0} f(x)$ . Στην πράξη, απλά αντικαθιστάς το x₀ στη θέση του x και υπολογίζεις!

Πρόσεχε όμως τις απροσδιόριστες μορφές όπως το 0/0. Όταν βγει 0/0, σημαίνει ότι πρέπει να παραγοντοποιήσεις τον αριθμητή και τον παρονομαστή.

Μετά την παραγοντοποίηση, απλοποιείς το $x-x₀$ που υπάρχει πάνω και κάτω, και τέλος αντικαθιστάς. Για παράδειγμα: $\lim_{x \to 3} \frac{x^2 - 9}{x^2 - 4x + 3} = \frac{(x-3)(x+3)}{(x-3)(x-1)} = \frac{6}{2} = 3$ .

Tip: Πάντα έλεγξε πρώτα αν βγαίνει απροσδιόριστη μορφή πριν ξεκινήσεις παραγοντοποίηση!

of 10

Πράξεις με Όρια

Μόλις μάθεις αυτούς τους κανόνες πράξεων, τα όρια γίνονται παιχνιδάκι! Αρκεί να υπάρχουν τα όρια των f(x) και g(x).

Μπορείς να προσθέτεις, πολλαπλασιάζεις και διαιρείς όρια ξεχωριστά. Δηλαδή το όριο του αθροίσματος ισούται με το άθροισμα των ορίων.

Το ίδιο ισχύει για την ρίζα και την απόλυτη τιμή. Απλά βγάζεις το όριο έξω από τη ρίζα ή την απόλυτη τιμή.

Προσοχή: Στη διαίρεση, το όριο του παρονομαστή δεν πρέπει να είναι μηδέν!

of 10

Πλευρικά Όρια

Τα πλευρικά όρια είναι απλά - σκέψου από ποια πλευρά πλησιάζεις το σημείο! Από αριστερά (μικρότερες τιμές) ή από δεξιά (μεγαλύτερες).

Το αριστερό πλευρικό όριο γράφεται με μείον (x₀⁻) και το δεξί με συν (x₀⁺). Είναι σαν να περπατάς προς το σημείο από διαφορετικές κατευθύνσεις.

Κρίσιμο: Ένα όριο υπάρχει μόνο αν το αριστερό και δεξί πλευρικό όριο είναι ίσα! Αν είναι διαφορετικά, το όριο δεν υπάρχει.

Μυστικό επιτυχίας: Όταν έχεις απόλυτες τιμές ή κομμάτι συναρτήσεις, πάντα ελέγχεις πλευρικά όρια!

of 10

Τριγωνομετρικά και Ειδικά Όρια

Αυτά τα θεμελιώδη τριγωνομετρικά όρια πρέπει να τα ξέρεις απέξω: $\lim_{x \to 0} \frac{\sin x}{x} = 1$ και $\lim_{x \to 0} \frac{\cos x - 1}{x} = 0$ .

Όταν έχεις απόλυτες τιμές στον παρονομαστή, προσοχή! Πρέπει να εξετάσεις τι συμβαίνει από κάθε πλευρά του σημείου.

Στις εφαρμογές, μερικές φορές δίνεται ένα όριο και πρέπει να βρεις άλλο. Θέτεις βοηθητική συνάρτηση και χρησιμοποιείς την πληροφορία που έχεις.

Hack: Τα τριγωνομετρικά όρια εμφανίζονται συχνά στις εξετάσεις, οπότε εξασκήσου πολύ!

of 10

Κριτήριο Παρεμβολής

Το κριτήριο παρεμβολής (ή squeeze theorem) είναι σαν να έχεις μια συνάρτηση "σφηνωμένη" ανάμεσα σε δύο άλλες!

Αν έχεις $g(x) \leq f(x) \leq h(x)$ κοντά στο x₀, και τα όρια των g και h είναι ίσα, τότε και το όριο της f είναι το ίδιο.

Σκέψου το έτσι: αν δύο "φρουροί" πάνε στο ίδιο σημείο, τότε και ο "κρατούμενος" στη μέση θα πάει εκεί!

Χρήσιμο tip: Χρησιμοποιείται συχνά με ημίτονο, συνημίτονο ή άλλες φραγμένες συναρτήσεις.

of 10

Πρόσημο Ορίων

Αυτός ο κανόνας είναι πολύ λογικός! Αν το όριο μιας συνάρτησης είναι θετικό, τότε η συνάρτηση θα είναι θετική κοντά σε εκείνο το σημείο.

Το ίδιο ισχύει και για αρνητικά όρια - η συνάρτηση θα είναι αρνητική κοντά στο σημείο.

Αυτή η ιδιότητα είναι χρήσιμη όταν θέλουμε να εξετάσουμε το πρόσημο μιας συνάρτησης ή να λύσουμε ανισώσεις.

Πρακτική εφαρμογή: Αν ξέρεις ότι lim f(x) = 5, τότε η f(x) είναι θετική κοντά στο σημείο αυτό!

of 10

Μηδενική επί Φραγμένη

Ένας από τους πιο χρήσιμους κανόνες: μηδενική επί φραγμένη ισούται με μηδέν! Αν μια συνάρτηση τείνει στο 0 και μια άλλη παραμένει φραγμένη, το γινόμενό τους τείνει στο 0.

Για παράδειγμα, το $\lim_{x \to +∞} \frac{\sin x}{x} = 0$ γιατί το sin x είναι φραγμένο $-1 ≤ sin x ≤ 1$ και το 1/x τείνει στο 0.

Χρησιμοποιούμε το κριτήριο παρεμβολής: $-\frac{1}{x} \leq \frac{\sin x}{x} \leq \frac{1}{x}$ , και επειδή τα άκρα τείνουν στο 0, και το μεσαίο τείνει στο 0.

Στρατηγική: Όταν βλέπεις τριγωνομετρικές με x στον παρονομαστή, σκέψου "φραγμένη επί μηδενική"!

of 10

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Μαθηματικά3,271 views·Updated Jun 17, 2026·10 pages

Ορια και Κριτήριο Παρεμβολής - Μαθηματικά Γ’ Λυκείου

Έλενα Πανιά@elenouli.ii

Add to Google sources

Τα όρια είναι ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια των μαθηματικών που θα χρησιμοποιείς συνέχεια στις πανελλαδικές! Βασικά, μας βοηθούν να καταλάβουμε τι συμβαίνει σε μια συνάρτηση όταν πλησιάζουμε κάποιο σημείο.

of 10

Βασικά Όρια και Απροσδιόριστες Μορφές

Tip: Πάντα έλεγξε πρώτα αν βγαίνει απροσδιόριστη μορφή πριν ξεκινήσεις παραγοντοποίηση!

of 10

Πράξεις με Όρια

Το ίδιο ισχύει για την ρίζα και την απόλυτη τιμή. Απλά βγάζεις το όριο έξω από τη ρίζα ή την απόλυτη τιμή.

Προσοχή: Στη διαίρεση, το όριο του παρονομαστή δεν πρέπει να είναι μηδέν!

of 10

Πλευρικά Όρια

Μυστικό επιτυχίας: Όταν έχεις απόλυτες τιμές ή κομμάτι συναρτήσεις, πάντα ελέγχεις πλευρικά όρια!

of 10

Τριγωνομετρικά και Ειδικά Όρια

Hack: Τα τριγωνομετρικά όρια εμφανίζονται συχνά στις εξετάσεις, οπότε εξασκήσου πολύ!

of 10

Κριτήριο Παρεμβολής

Το κριτήριο παρεμβολής (ή squeeze theorem) είναι σαν να έχεις μια συνάρτηση "σφηνωμένη" ανάμεσα σε δύο άλλες!

Αν έχεις $g(x) \leq f(x) \leq h(x)$ κοντά στο x₀, και τα όρια των g και h είναι ίσα, τότε και το όριο της f είναι το ίδιο.

Σκέψου το έτσι: αν δύο "φρουροί" πάνε στο ίδιο σημείο, τότε και ο "κρατούμενος" στη μέση θα πάει εκεί!

Χρήσιμο tip: Χρησιμοποιείται συχνά με ημίτονο, συνημίτονο ή άλλες φραγμένες συναρτήσεις.

of 10

Πρόσημο Ορίων

Το ίδιο ισχύει και για αρνητικά όρια - η συνάρτηση θα είναι αρνητική κοντά στο σημείο.

Αυτή η ιδιότητα είναι χρήσιμη όταν θέλουμε να εξετάσουμε το πρόσημο μιας συνάρτησης ή να λύσουμε ανισώσεις.

Πρακτική εφαρμογή: Αν ξέρεις ότι lim f(x) = 5, τότε η f(x) είναι θετική κοντά στο σημείο αυτό!

of 10

Μηδενική επί Φραγμένη

Για παράδειγμα, το $\lim_{x \to +∞} \frac{\sin x}{x} = 0$ γιατί το sin x είναι φραγμένο $-1 ≤ sin x ≤ 1$ και το 1/x τείνει στο 0.

Στρατηγική: Όταν βλέπεις τριγωνομετρικές με x στον παρονομαστή, σκέψου "φραγμένη επί μηδενική"!

of 10