Χημεία726 views·Updated Jun 28, 2026·7 pages

Σημειώσεις για Χημεία Α' Λυκείου: Ύλη Εξετάσεων

Andrianna Zerva@andriannazerva

Add to Google sources

Καλώς ήρθες στον κόσμο της χημείας! Σε αυτή τη σύνοψη...

1 / 7

of 7

ΧΗΜΕΙΑ (23. Μαΐου)
Τι είναι μάζα, τι εκφράζει και σε ποιος μονάδες μετριέται:
ΜΑΖΑ: Το μέτρο της αδράνειας δηλαδή της αντίστασης του σώματος

Βασικές Έννοιες Χημείας

Η χημεία ξεκινά με τρεις βασικές έννοιες που θα συναντάς συνέχεια. Η μάζα είναι η ποσότητα της ύλης που περιέχεται σε μια ουσία και μετριέται σε κιλά (kg). Το βάρος είναι η δύναμη που ασκεί η Γη σε όλα τα σώματα και μετριέται σε Newton (N).

Ο όγκος είναι ο χώρος που καταλαμβάνει ένα σώμα και μετριέται σε m³ ή συνήθως σε ml και cm³. Η πυκνότητα υπολογίζεται με τον τύπο ρ = m/V και μας δείχνει πόσο "συμπιεσμένη" είναι η ύλη.

💡 Προσοχή: Μάζα και βάρος δεν είναι το ίδιο! Η μάζα παραμένει σταθερή παντού, το βάρος αλλάζει.

Η ύλη αποτελείται από μόρια ή ιόντα. Το μόριο είναι το μικρότερο σωματίδιο που διατηρεί τις ιδιότητες της ουσίας, ενώ το άτομο είναι το μικρότερο σωματίδιο ενός στοιχείου που μπορεί να σχηματίσει χημικές ενώσεις.

of 7

Δομή του Ατόμου

Τα ιόντα είναι φορτισμένα άτομα ή ομάδες ατόμων. Όταν έχουν θετικό φορτίο λέγονται κατιόντα, όταν έχουν αρνητικό φορτίο λέγονται ανιόντα.

Κάθε άτομο χαρακτηρίζεται από δύο σημαντικούς αριθμούς. Ο ατομικός αριθμός (Ζ) δείχνει τον αριθμό των πρωτονίων στον πυρήνα και αποτελεί την ταυτότητα του ατόμου. Ο μαζικός αριθμός (Α) είναι το άθροισμα πρωτονίων και νετρονίων $Α = Ζ + n$ .

💡 Θυμήσου: Σε ουδέτερο άτομο, πρωτόνια = ηλεκτρόνια = ατομικός αριθμός

Ισότοπα είναι άτομα με τον ίδιο ατομικό αριθμό αλλά διαφορετικό μαζικό. Τα ηλεκτρόνια κατανέμονται σε στιβάδες (Κ, L, M, N...) με συγκεκριμένους κανόνες - η τελευταία στιβάδα δεν μπορεί να έχει πάνω από 8 ηλεκτρόνια.

of 7

Περιοδικός Πίνακας

Ο περιοδικός πίνακας είναι η "χάρτα" όλων των χημικών στοιχείων, κατατεταγμένων κατά αυξανόμενο ατομικό αριθμό. Αποτελείται από 7 οριζόντιες γραμμές (περιόδους) και 18 κάθετες στήλες (ομάδες).

Τα στοιχεία της ίδιας περιόδου έχουν τον ίδιο αριθμό στιβάδων, που συμπίπτει με τον αριθμό της περιόδου. Τα στοιχεία της ίδιας ομάδας έχουν παρόμοιες ιδιότητες επειδή έχουν τον ίδιο αριθμό ηλεκτρονίων στην εξωτερική στιβάδα.

💡 Σημαντικές ομάδες: Αλκάλια (1), Αλκαλικές γαίες (2), Αλογόνα (17), Ευγενή αέρια (18)

Οι ιδιότητες των στοιχείων μεταβάλλονται περιοδικά - αυτό σημαίνει ότι επαναλαμβάνονται κάθε περίοδο με παρόμοιο τρόπο.

of 7

Ιδιότητες Στοιχείων

Τα στοιχεία χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες. Τα ηλεκτροθετικά στοιχεία (μέταλλα) έχουν λίγα ηλεκτρόνια στην εξωτερική στιβάδα και "χάνουν" εύκολα ηλεκτρόνια γινόμενα κατιόντα. Τα ηλεκτραρνητικά στοιχεία (αμέταλλα) έχουν πολλά ηλεκτρόνια εξωτερικά και "παίρνουν" ηλεκτρόνια γινόμενα ανιόντα.

Η ατομική ακτίνα μεταβάλλεται με συγκεκριμένο τρόπο: αυξάνεται από πάνω προς τα κάτω στην ίδια ομάδα και από δεξιά προς αριστερά στην ίδια περίοδο.

💡 Κλειδί: Όσο μικρότερη η ατομική ακτίνα, τόσο μεγαλύτερη η ηλεκτραρνητικότητα

Ο αριθμός οξείδωσης είναι το φορτίο που έχει ή φαίνεται να έχει ένα άτομο σε μια ένωση. Στις ιοντικές ενώσεις είναι το πραγματικό φορτίο, στις ομοιοπολικές είναι φαινομενικό.

of 7

Ονοματολογία Ενώσεων

Οι χημικές ενώσεις ταξινομούνται σε βασικές κατηγορίες με συγκεκριμένους κανόνες ονοματολογίας. Τα άλατα έχουν τύπο M^x+A^x- (μέταλλο + αμέταλλο), όπως το NaCl (χλωριούχο νάτριο). Οι βάσεις περιέχουν την ομάδα OH^-, όπως το KOH (υδροξείδιο του καλίου).

Τα οξέα χωρίζονται σε οξυγονούχα $όπως HNO₃ - νιτρικό οξύ$ και μη οξυγονούχα $όπως HCl - υδροχλώριο$ . Τα οξείδια σχηματίζονται από στοιχείο + οξυγόνο, όπως το Na₂O (οξείδιο του νατρίου).

💡 Χρήσιμο: Τα οξείδια των μετάλλων είναι βασικά, των αμετάλλων όξινα

Τα όξινα οξείδια αντιδρούν με νερό και δίνουν οξέα $π.χ. SO₃ + H₂O → H₂SO₄$ , ενώ τα βασικά οξείδια δίνουν βάσεις $π.χ. Na₂O + H₂O → 2NaOH$ .

of 7

Χημικές Αντιδράσεις και Στοιχειομετρία

Οι χημικές αντιδράσεις χωρίζονται σε δύο κύριες κατηγορίες. Στις οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις αλλάζουν οι αριθμοί οξείδωσης (σύνθεση, αποσύνθεση, απλή αντικατάσταση). Στις μεταθετικές αντιδράσεις οι αριθμοί οξείδωσης παραμένουν σταθεροί (εξουδετέρωση, διπλή αντικατάσταση).

Η ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου ¹²C. Η σχετική ατομική μάζα (Ar) δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη η μάζα ενός ατόμου από 1 amu.

💡 Βασικός τύπος: Η σχετική μοριακή μάζα (Mr) υπολογίζεται προσθέτοντας τις Ar όλων των ατόμων του μορίου

Αυτές οι έννοιες είναι θεμελιώδεις για τους υπολογισμούς που θα κάνεις στη στοιχειομετρία.

of 7

Υπολογισμοί και Τύποι

Η στοιχειομετρία βασίζεται σε βασικούς τύπους που συνδέουν τα mol με όλα τα άλλα μεγέθη. Οι κυριότεροι είναι: n = m/Ar (ή Mr), n = N/NA, n = V/22,4 (σε STP).

Η καταστατική εξίσωση των αερίων PV = nRT συνδέει πίεση, όγκο, mol και θερμοκρασία. Θυμήσου ότι η θερμοκρασία πρέπει να είναι σε Kelvin $K = °C + 273$ .

💡 Για τις εξετάσεις: Μάθε καλά τους τύπους αναμειξης $C₁V₁ + C₂V₂ = C₃V₃$ και αραίωσης $C₁V₁ = C₂V₂$

Η συγκέντρωση υπολογίζεται με c = n/V και εκφράζεται σε mol/L. Προσοχή στις μονάδες - συχνά δίνονται σε mL που πρέπει να τα μετατρέψεις σε L διαιρώντας με 1000.

We thought you’d never ask...

What is the Knowunity AI companion?

Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.

Where can I download the Knowunity app?

You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.

Is Knowunity really free of charge?

That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.

Can't find what you're looking for? Explore other subjects.

Students love us — and so will you.

4.6/5App Store

4.7/5Google Play

The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.

Stefan SiOS user

This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.

Samantha KlichAndroid user

Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.

AnnaiOS user

Χημεία726 views·Updated Jun 28, 2026·7 pages

Σημειώσεις για Χημεία Α' Λυκείου: Ύλη Εξετάσεων

Andrianna Zerva@andriannazerva

Add to Google sources

Καλώς ήρθες στον κόσμο της χημείας! Σε αυτή τη σύνοψη θα μάθεις όλα τα βασικά που χρειάζεσαι για τη χημεία - από τη δομή της ύλης μέχρι τις χημικές αντιδράσεις και τους υπολογισμούς.

of 7

Βασικές Έννοιες Χημείας

💡 Προσοχή: Μάζα και βάρος δεν είναι το ίδιο! Η μάζα παραμένει σταθερή παντού, το βάρος αλλάζει.

of 7

Δομή του Ατόμου

💡 Θυμήσου: Σε ουδέτερο άτομο, πρωτόνια = ηλεκτρόνια = ατομικός αριθμός

of 7

Περιοδικός Πίνακας

💡 Σημαντικές ομάδες: Αλκάλια (1), Αλκαλικές γαίες (2), Αλογόνα (17), Ευγενή αέρια (18)

of 7

Ιδιότητες Στοιχείων

💡 Κλειδί: Όσο μικρότερη η ατομική ακτίνα, τόσο μεγαλύτερη η ηλεκτραρνητικότητα

of 7

Ονοματολογία Ενώσεων

💡 Χρήσιμο: Τα οξείδια των μετάλλων είναι βασικά, των αμετάλλων όξινα

of 7

Χημικές Αντιδράσεις και Στοιχειομετρία

💡 Βασικός τύπος: Η σχετική μοριακή μάζα (Mr) υπολογίζεται προσθέτοντας τις Ar όλων των ατόμων του μορίου

Αυτές οι έννοιες είναι θεμελιώδεις για τους υπολογισμούς που θα κάνεις στη στοιχειομετρία.

of 7

Υπολογισμοί και Τύποι

💡 Για τις εξετάσεις: Μάθε καλά τους τύπους αναμειξης $C₁V₁ + C₂V₂ = C₃V₃$ και αραίωσης $C₁V₁ = C₂V₂$